تغییر فاز دارایی‌‌‌های طلایی بورسی
دنیای اقتصاد- راضیه احقاقی : دارایی‌‌‌های طلایی بورسی ظرف آخرین روز معاملاتی هفته با افت نرخ مواجه شدند. کاهش بهای طلای جهانی همزمان با عقبگرد نرخ ارز در بازار آزاد در شرایطی که از ریسکهای سیاسی حاکم بر فضای اقتصادی کشور کاسته شده است، از این جریان افت قیمت حمایت کرد. در این شرایط صندوق‌های طلایی که بخش قابل‌توجهی از پرتفوی آنها بر شمش طلا سرمایه‌گذاری شده، همچنان مورد توجه بیشتر فعالان بازار هستند، به نحوی که همچنان با نرخی بالاتر از ارزش بنیادی به فروش میروند.
فروش سکه با حباب قیمتی در بازار و معامله شمش طلا در نرخی نزدیک به ارزش بنیادی مهم‌ترین عاملی است که باعث می‌شود فعالان بازار صندوق‌های طلامحور را به صندوق سکه‌محور ترجیح دهند. سکه بورسی ۱.۴درصد ارزان‌‌‌تر از سکه فیزیکی معامله شد. ظرف اواسط ساعات کاری روز گذشته، هر واحد گواهی سکه رفاه با ثبت کاهش نرخ روزانه یک‌درصدی به قیمت ۴۰۲هزار تومان معامله شد که این رقم معادل سکه بورسی ۴۰میلیون و ۲۰۰هزار تومانی بود. این در حالی بود که در همین زمان سکه در بازار فیزیکی در محدوده ۴۰میلیون و ۷۸۰هزار تومان مورد دادوستد قرار می‌‌‌گرفت. به شکل بنیادی ارزش هر گواهی سکه برابر یک‌صدم نرخ معامله سکه در بازار فیزیکی است؛ اما روند عرضه و تقاضا در بازار گواهی سکه باعث می‌شود تا این دارایی در نرخی کمتر یا بیشتر از ارزش بنیادی معامله شود. فروش سکه بورسی ۱.۴درصد ارزان‌‌‌تر از ارزش بنیادی بیانگر پیش‌بینی کاهش بهای دارایی‌‌‌های مبتنی بر طلا از سوی فعالان بازار مالی بورس‌کالای ایران است.
صندوق‌های طلامحور گران‌تر از صندوق‌های سکه‌محور
از نرخ فروش هر واحد صندوق‌های طلایی بورسی ظرف روز گذشته کاسته شد. این عقبگرد قیمتی همراستا با کاهش قیمت دارایی‌‌‌های پایه این صندوق‌ها یعنی سکه و شمش طلا در این روز رقم خورد. روز سه‌‌‌شنبه هشتم خردادماه سکه بورسی تا محدوده ۴۰میلیون و ۶۰۰هزار تومان و سکه در بازار فیزیکی تا مرز ۴۱میلیون تومانی شدن صعود کرد؛ اما این رویه رشد نرخ ظرف روز چهارشنبه نهم خردادماه ادامه نیافت، به نحوی که رینگ صندوق‌های طلایی در بازار مالی بورس‌کالای ایران قرمزپوش شد. در عین حال روز گذشته صندوق‌های طلا با حباب اسمی ۴.۴درصد تا منفی ۲درصد معامله شدند.
در حال حاضر بالغ بر ۱۳صندوق طلا در بازار مالی بورس‌کالای ایران مورد معامله قرار می‌گیرد؛ دارایی پایه این صندوق‌ها را بسته به اساسنامه عمدتا سکه و شمش طلا تشکیل داده و بخشی از دارایی آن نیز به انواع اوراق و سایر دارایی‌‌‌ها اختصاص داده شده است. فروش هر واحد صندوق طلا با نرخی بالاتر از ارزش بنیادی به مفهوم ایجاد حباب قیمتی بر روی آن دارایی است. در اواسط ساعات معاملاتی روز گذشته صندوق آلتون با حباب ۴.۴درصدی به فروش رفت که بیشترین حباب شکل‌گرفته بر روی صندوق‌های طلا در این روز بود. بررسی پرتفوی صندوق طلای آلتون در پایان اردیبهشت‌ماه از آن حکایت دارد که ۹۰.۹۱درصد دارایی این صندوق بر روی شمش طلا، ۵.۶۸درصد بر روی سکه و مابقی بر روی سایر دارایی‌‌‌های مجاز سرمایه‌گذاری شده است. صندوق آلتون بیشترین سرمایه‌گذاری بر روی شمش طلا را در میان سایر صندوق‌های طلای بورسی دارد و به عقیده بسیاری از تحلیلگران، این پرتفوی سرمایه، این صندوق را ارزنده‌‌‌تر از سایر صندوق‌ها کرده است، به نحوی که فعالان بازار حتی در شرایط ایجاد جریان کاهش نرخ نیز حاضر به خرید و فروش هر واحد از این صندوق با نرخی بالاتر از ارزش بنیادی هستند. ظرف سال‌های اخیر سکه در بازار فیزیکی و بورس با حباب بزرگی معامله می‌شود؛ این در حالی است که شمش طلا عمدتا در نرخی نزدیک به ارزش بنیادی به فروش می‌رود. این موضوع باعث شده است تا فعالان بازار صندوق‌هایی را که عمده سرمایه خود را به سمت شمش طلا برده‌‌‌اند جذاب‌تر از صندوق‌های با محوریت سکه ارزیابی کنند و حاضر به معامله آن با حباب شوند.
در میانه روز کاری گذشته، پس از صندوق طلای آلتون، بیشترین حباب قیمتی بر روی صندوق طلای جواهر شکل گرفت. بررسی پرتفوی این صندوق در پایان اردیبهشت‌ماه از آن حکایت دارد که ۹۰.۹۹درصد از دارایی این صندوق به شمش طلا، ۶درصد آن به سکه و ۲.۹۶درصد به سایر دارایی‌‌‌های مجاز اختصاص داده شده است. اختصاص بخش عمده سرمایه به شمش طلا، این صندوق را برای فعالان بازار ارزنده کرده است. در این روز صندوق‌های زرفام با نرخی در حدود ۲.۲درصد کمتر از نرخ ابطال یعنی کمتر از ارزش بنیادی به فروش رفت. این در حالی بود که حباب صندوق‌های مثقال، گوهر، نفیس، طلا و کهربا نیز کمتر از یک‌درصد شد.
طلای جهانی از قله عقب‌‌‌نشینی کرد
نوسان بهای طلا در بازار جهانی از جمله سیگنال‌‌‌های بنیادی اثرگذار بر قیمت دارایی‌‌‌های طلایی در معاملات داخلی است. در شرایطی که نوسان نرخ ارز محدود می‌شود، اثرگذاری این سیگنال بنیادی بر رفتار معامله‌‌‌گران بیشتر مشهود است. اما در شرایطی که رینگ داخلی با نوسان ارزی مواجه است، اثرگذاری این سیگنال بنیادی بر رفتار معامله‌‌‌گران دارایی‌‌‌های طلایی به مراتب محدود می‌شود. ظرف هفته‌‌‌های اخیر نرخ ارز در محدوده ۵۷ تا ۵۹هزار تومان نوسان دارد. با وجود این بسیاری از فعالان بازار بر این باورند که حداقل تا زمان برگزاری انتخاب ریاست‌جمهوری در نیمه ابتدایی تیرماه امسال، دولت از بروز بحران ارزی جلوگیری می‌کند. در این وضعیت تاثیر نوسان بهای طلای جهانی و برآورد رشد یا کاهش نرخ آن با شدت بیشتری بر رفتار معامله‌‌‌گران طلای داخلی اثرگذار می‌شود.
تا میانه روز چهارشنبه ۲۹ماه مه طلا در معاملات آتی کامکس آمریکا در کانال قیمتی ۳هزار و ۴۵۸دلاری بود. این فلز گرانبها تا میانه این روز ۰.۶درصد ارزش خود را از دست داد و به کمترین نرخ پس از روز ۲۴ماه مه رسید. روز سه‌‌‌شنبه ۲۸ماه مه، نیل کشکاری، رئیس فدرالرزرو مینیاپولیس در مصاحبه‌‌‌ای اظهار کرد که فدرالرزرو باید کاهش نرخ بهره را تا کاهش قابل‌توجه تورم به تاخیر بیندازد. وی افزود: حتی در صورت لزوم فدرالرزرو برای مهار تورم مجددا می‌‌‌تواند نرخ بهره را افزایش دهد. این اظهارنظر باعث شد تا بازارهای جهانی از مواضع قیمتی خود عقب‌‌‌نشینی کنند. در عین حال قرار است که روز جمعه ۳۱ماه مه شاخص PCE (هزینه‌‌‌های مصرف شخصی) که معیاری از تورم برای مصرف‌کنندگان است منتشر شود. معامله‌‌‌گران بازارهای مالی و کالایی دنیا چشم‌‌‌انتظار انتشار این داده هستند که نتیجه آن بر تصمیمات فدرالرزرو در خصوص نرخ بهره اثرگذار می‌شود.
احتمال عدم‌کاهش نرخ بهره به زیان معامله‌‌‌گران دارایی‌‌‌های طلایی انجامید؛ اما افزایش تنش ژئوپلیتیک در خاورمیانه همچنان حامی موثری برای بازار طلاست. درواقع سیگنال تنش در خاورمیانه همچنان طلا را به‌‌‌عنوان دارایی امن حفظ کرده و از اثرگذاری سیگنال احتمال تعویق در زمان کاهش نرخ بهره بر این بازار کاسته است.
