آمادگی بورس‌کالا برای میزبانی از عرضه خودرو
عرضه مستمر خودرو در بورس‌کالا مدت‌‌‌هاست موجب امیدواری اهالی صنعت خودرو و قطعه‌‌‌سازها شده است؛ آن هم در شرایطی که ساده‌‌‌ترین خروجی آن گذار از قیمتگذاری دستوری و استفاده از سازوکار بازار است. تاکنون شیوه‌‌‌های مختلفی از عرضه در بورس‌کالا مورد بررسی قرار گرفته که این تلاش‌‌‌ها در فازهای اجرایی، رایزنی و عملیاتی ادامه داشته و دارد؛ ولی تاکنون به عرضه خودرو در بورس منتهی نشده است. به‌جرات می‌‌‌توان گفت یکی از بهترین مسیرها برای عبور از قیمتگذاری دستوری در صنعت خودرو عرضه در بورس‌کالاست؛ آن هم در شرایطی که اغلب مواد اولیه مورد نیاز صنعت قطعه‌سازی از بورس‌کالا خریداری می شود. حتی می توان دادوستد قطعه را در بورس‌کالا رایج کرد. در هر حال بورس‌کالا بستر مهمی برای گذار از قیمتگذاری دستوری و کشف نرخ شفاف در اقتصاد کشور است.
مدیر توسعه بازار فیزیکی بورس‌کالای ایران از طراحی یک مدل جدید برای عرضه خودرو در بستر این بورس خبر داد و گفت: با اجرای این طرح، قیمت خودرو تک‌نرخی شده و براساس عرضه و تقاضا مشخص میشود.
به گزارش «ایسنا»، جواد فلاح، با اشاره به شیوه قیمتگذاری خودرو در کشور، اظهار کرد: تاکنون خودروی نو در کشور، به‌خصوص در سال‌های اخیر، از سوی دولت قیمتگذاری شده است و تولیدکنندگان براساس قیمتی که دولت تعیین کرده، خودرو را عرضه کرده‌اند. بر این اساس، خودرو در بازارهای دست‌دوم با قیمت‌های بسیار متفاوت از قیمتی که خودروساز عرضه میکند، مورد معامله قرار گرفته و این مدل معاملاتی به دلیل صف تقاضایی که ایجاد کرده، باعث شده است توسط قرعه‌کشی مشخص شود چه افرادی صاحب خودروهایی شوند که اختلاف قیمت شدیدی با بازار دارند.
وی در مورد مدلی که در بورس‌کالا برای عرضه خودرو طراحی شده است، توضیح داد: یکی از مدل‌هایی که در بورس‌کالا مطرح شده، این است که خودرو در بورس‌کالا عرضه شود و کشف قیمت بر اساس سازوکار بازار و عرضه و تقاضا اتفاق بیفتد. برای این مدل، می‌‌‌توان از قراردادهای سلف استاندارد بهره برد؛ یعنی خودروساز، خودروی خود را در قالب قرارداد سلف عرضه کند. قاعدتا برخی عرضه‌ها می تواند در قابل سلف کوتاه‌مدت و برخی سلف بلندمدت باشد. خریدار نیز خودرو را در قالب قرارداد سلف پیش‌خرید میکند و در زمان سررسید قرارداد، خودرو را از خودروساز تحویل می‌‌‌گیرد.
مدیر توسعه بازار فیزیکی بورس‌کالای ایران ادامه داد: از زمانی هم که خودرو در بورس معامله و خریدار مشخص میشود، تا زمان سررسید می‌‌‌توان از امکان بازار ثانویه استفاده کرد که اگر فردی که خودرو را خریداری کرده است تمایل داشته باشد آن را در بازار ثانویه به شخص دیگری بفروشد، بتواند این معامله را انجام دهد.
فلاح درمورد مزیت این طرح توضیح داد: مزیت این طرح نسبت به مدل فعلی این است که خودرو تک‌نرخی میشود و یک قیمت که همان قیمت کشف‌شده در بازار است، خواهد بود. این قیمت هم قیمتی خواهد بود که بر اساس سازوکار عرضه و تقاضا در بورس کشف میشود. شخصی که خودرویی را در قالب قراردادهای یادشده، روی تابلوی بورس خریده است، میتواند آن را همان‌طور که خودروساز خودرو را می‌فروشد، روی تابلو به فرد دیگر عرضه کند.
وی با بیان اینکه تضمین تعهدات خودروساز در بورس اتفاق می‌افتد، گفت: اگر خودروساز به هر دلیل نتوانست کالا را در زمان سررسید تحویل دهد، بورس خسارت را از محل تضامینی که از عرضه‌کننده اخذ کرده است، به خریدار خودرو پرداخت میکند.
مدیر توسعه بازار فیزیکی بورس‌کالای ایران با بیان اینکه مدل مذکور را می‌‌‌توان برای خودروهای پرتیراژ استفاده کرد، افزود: خودروسازی برای خودروهای کم‌تیراژ که تصوری برای شکل‌‌‌گیری بازار ثانویه و فروش مجدد برای آنها وجود ندارد، میتواند از بستر بازار فرعی بورس‌کالا به صورت بازار یک‌بار معامله در قالب قراردادی که میتواند سلف یا نقدی باشد بهره ببرد.
فلاح در پاسخ به این سوال که این طرح در چه مرحله‌ای قرار دارد، توضیح داد: جلساتی بین بورس‌کالا با خودروسازها در این مورد برگزار شده است. البته تصمیم‌گیری در این حوزه با بورس‌کالا یا خودروساز نیست و مراجع ذی‌صلاح باید در این مورد تصمیم‌گیری کنند. این طرح پیشنهادی از سوی بورس‌کالا مطرح شده و این بورس آمادگی دارد که براساس مدل‌های معاملاتی، خودرو را مانند سایر کالاها عرضه کند.
