پیش‌نویس لایحه اصلاح برنامه هفتم توسعه قرار است در همین چند هفته آینده به مجلس تقدیم شود. به نظر می‌رسد که شرایط پساجنگ، سبب شده است تا دولت برخی از موارد را اصلاح و دوباره تدوین کند. در زمان تدوین برنامه بسیاری از اقتصاددانان درباره فاصله میان اهداف تعیین‌شده و ظرفیت‌های واقعی اقتصاد هشدار…

اخبار باشگاه اقتصاددانان روزنامه شماره ۶۷۱۴

  • یکشنبه، ۰۱ آذر ۱۴۰۵
  • پرونده امروز

    روزنامه شماره ۶۷۱۴

    متهم‌ها و علت‌ها

    معمولا اخبار مربوط به تورم قبل از هر فعل و انفعالی پرسش ثابتی در ذهن ما ایجاد می‌کنند: «مقصر افزایش قیمت‌ها کیست؟» کوتاه‌پاسخ‌ها برای حل این مشکل کفایت نمی‌کنند. تورم محصول یک تصمیم مفرد نیست و برای اصلاح آن نیز نیاز داریم از این مفردات فراتر برویم. تعهداتی که بیش از توان تامین مالی دولت ایجاد می‌شوند، انضباطی که حتی در ساده‌ترین فرم خود میان ارقام مندرج در جداول بودجه دیده نمی‌شود، سیاست‌های دستوری که بدون ملاحظه اعمال می‌شوند و شفافیتی که همواره ضرورت آن انکار می‌شود همه و همه در کنار یکدیگر زنجیره معیوب تورم فزاینده را تشکیل می‌دهند. باشگاه اقتصاددانان در این پرونده تلاش می‌کند تا نشان دهد تشخیص سهم عوامل موثر در این زنجیره تا چه اندازه می‌تواند ما را در شکستن آن یاری کند.
  • کژپنداری در انتساب شکست‌ها

    هر بار که نرخ دلار جهش می‌کند یا قیمت طلا رکورد تازه‌ای ثبت می‌کند، یک پرسش در گفت‌وگوی عمومی مردم تکرار می‌شود: مقصر کیست؟ پاسخ نیز تقریبا همواره یک نام است: بانک مرکزی و بیش از همه شخص رئیس‌کل. اما به جای «مقصر کیست؟» باید پرسید: «مسبب کیست، یا مسبب چیست؟»؛ یعنی چه علت‌هایی، در اختیار چه کسانی و در چه افقی، نرخ ارز و تورم را به وضع کنونی رسانده‌اند. پرسش نخست در جست‌وجوی یک چهره است و پرسش دوم در جست‌وجوی زنجیره‌ای از علت‌ها که هر حلقه آن مرجع و پاسخگوی مشخصی دارد.
  • تیغ دولبه اعتبار

    در ۲سال اخیر، رشد افسارگسیخته تورم با رشد پلتفرم‌های خرید اقساطی همزمان شده است. زیرمجموعه هلدینگ‌های اقتصاد دیجیتال و شرکت‌هایی که به پشتوانه هلدینگ‌های مالی و بانکی مشغول فعالیتند بخش جدیدی را در اقتصاد ایران شکل داده‌اند که در جهان با عنوان BNPL شناخته می‌شود. کاهش قدرت خرید جامعه ایران و فشارهای روزافزون اقتصادی این سوال را به‌وجود می‌آورد که ارتباط این دو در این شرایط چگونه خواهد بود.
  • نظریه FTPL در ایران

    نظریه FTPL یا تبیین سطح قیمت‌ها با استفاده از وضعیت مالی دولت در سال‌های پس از بحران کرونا به‌دلیل افزایش مخارج دولت‌ها برای جبران آثار زیان بار بحران بر رفاه خانوار، وضعیت مالی بنگاه‌ها و تحریک تقاضای اقتصاد در ادبیات علمی بین‌المللی جانی دوباره گرفت. این نظریه به دنبال آن است که سهم کسری بودجه دولت در ایجاد تورم را در مقابل سایر عوامل تبیین کند.
۱