بحران رشد منفی

دنیای اقتصاد : اقتصاد ایران در سال‌های اخیر بیش از آنکه با بحران‌های مقطعی مواجه باشد، با نوعی فرسایش تدریجی ظرفیت‌های رشد دست‌وپنجه نرم کرده است. در چنین شرایطی، نرخ رشد اقتصادی دیگر صرفا یک شاخص آماری نیست، بلکه تصویری از وضعیت تولید، سرمایه‌گذاری، اشتغال و سطح رفاه خانوارها ارائه می‌دهد.

تازه‌ترین آمارهای منتشرشده از سوی بانک مرکزی و مرکز آمار ایران، اگرچه در جزئیات با یکدیگر تفاوت دارند، اما در یک نکته اشتراک دارند و آن هم اینکه رشد اقتصادی بدون نفت در سال۱۴۰۴ وارد محدوده منفی شده است. این رخداد از آن جهت اهمیت دارد که عملکرد بخش‌های مولد اقتصاد را نمایان می‌کند و می‌تواند نشانه‌ای از تعمیق رکود در بخش‌هایی باشد که مستقیما با اشتغال، تولید و درآمد خانوارها در ارتباط هستند. منفی شدن رشد غیرنفتی در شرایطی رخ داده که اقتصاد ایران همچنان با نرخ‌های بالای تورم، نااطمینانی‌های گسترده و افت سرمایه‌گذاری مواجه است.

تجربه اقتصادهای مختلف نشان می‌دهد ترکیب رشد پایین و تورم بالا نه‌تنها توان بنگاه‌ها برای توسعه فعالیت‌های اقتصادی را کاهش می‌دهد، بلکه چشم‌انداز درآمدی خانوارها و فرصت‌های شغلی را نیز تضعیف می‌کند. از این منظر، پرسش اصلی آن است که رکود بخش‌های مولد چه پیامدهایی برای آینده اقتصاد ایران خواهد داشت و آیا این روند می‌تواند به کاهش بیشتر ظرفیت تولید در سال‌های پیش‌رو منجر شود؟ باشگاه اقتصاددانان «دنیای‌اقتصاد» در این پرونده تلاش دارد تبعات منفی شدن نرخ رشد را بررسی کند.