پرونده امروز

موتور تورمی از سمت عرضه

در سال‌های قبل، روایت غالب تورم در ایران ساده‌تر بود: رشد نقدینگی، کسری بودجه و جهش نرخ ارز. این روایت هنوز غلط نیست، اما دیگر کافی نیست. امروز حتی در دوره‌هایی که رشد حقیقی تقاضا پایین است و مصرف خانوار به‌شدت تحت فشار قرار دارد، قیمت‌ها همچنان میل به افزایش دارند. این رفتار زمانی قابل فهم می‌شود که بپذیریم تورم ایران از مرحله پولیِ خالص عبور کرده و وارد فاز تورم نهادی-انتظاری شده است.

در شرایط کنونی اقتصاد، بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌های اقتصادی، به بستر اینترنت وابسته است. با قطع یا اختلال اینترنت، بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی با وضعیتی روبه‌رو می‌شوند که در آن مواد اولیه در اختیار دارند و حتی فرآیند تولید را آغاز کرده‌اند، اما به دلیل افت شدید تقاضا و ناتوانی در دسترسی به بازار، امکان فروش محصول خود را از دست می‌دهند.

این مساله به‌سرعت چرخه تولید را مختل می‌کند؛ چرخه‌ای که توقف آن در هر یک از مراحل، هزینه‌زا و زیان‌بار است.علاوه بر این، بخش قابل‌توجهی از بنگاه‌ها درگیر مبادلات خارجی، ارتباط با مشتریان و تامین‌کنندگان بین‌المللی هستند. اختلال اینترنت در این حوزه، نه‌تنها موجب افزایش هزینه‌ها و تاخیر در انجام تعهدات می‌شود، بلکه زیان‌های قابل‌توجهی به اعتبار تجاری و توان رقابتی بنگاه‌ها وارد می‌کند. صفحه باشگاه اقتصاددانان در پرونده امروز خود به بررسی این چالش اخیر پرداخته است.