تنزل پیشبینیپذیری بورس
مجتبی شهبازی /کارشناس ارشد بازارسرمایه
پیش‌بینی، فرآیند برآورد موقعیت‌های ناشناخته است. هر پیش‌بینی، نوعی پیشگویی در مورد رویدادهای آینده در اختیار می‌گذارد. به طور کلی استفاده از تجارب گذشته و تحلیل شرایط فعلی، پیش‌بینی شرایط آینده را تا حدی امکان‌پذیر می‌سازد. سرعت تغییرات در جهان معاصر سبب ناپایدار شدن شرایط محیطی و ایجاد حس ناامنی در زندگی بشری و نیز در فضای کسب‌وکار شده است. همین شرایط ناپایدار با شدت بیشتری در کشور ما حاکم بوده و علاوه بر آن مشکلات متعدد ناشی از ضعف مدیریت و سیاستگذاری نیز در اقتصاد داخلی وجود دارد. پیشبینیپذیری شاخص‌های کلان اقتصادی از جمله نرخ تورم و نرخ ارز و همچنین مقررات کسب‌وکار مانند قوانین گمرکی، عوارض صادرات، بهره مالکانه و سود بین بانکی و نرخ انواع خوراک صنایع پتروپالایشی در کشور ما، ازجمله مواردی است که در افزایش نرخ سرمایه‌گذاری در اقتصاد نقش اساسی دارد.
فضای غیرشفاف و مبهم مشکلات بسیاری را ایجاد می‌کند. همچنین تجربه نشان داده است که تلاطم و بی‌ثباتی در سیاست‌های اقتصادی، از جمله اجزای مختلف بودجه دولت، همواره برای فعالان اقتصادی ضررهای سنگینی به بار آورده است. به‌طور مثال، نوسان قیمت‌ها در نرخ خوراک و مواد اولیه یا بی‌ثباتی قوانین و مقررات مربوط به کسب‌وکار برای مراکز تولیدی باعث افزایش ریسک اقتصادی می‌شود و همین اثرات در صورت مالی شرکت‌های بورسی نیز مشاهده شده است. این یک اصل ثابت شده است که کنترل ریسک سرمایه‌گذاری نیازمند پیشبینیپذیری اقتصاد است. برای آنکه سرمایه‌گذار تصمیم بگیرد در یک فعالیت خاص وارد شود یا در خصوص سرمایه‌گذاری از قبل انجام‌شده چه تصمیمات جدیدی اتخاذ کند، باید قادر باشد از عوامل مهم تاثیرگذار بر کسب‌وکار، اطلاع دقیق یا اطلاعاتی با حداکثر اطمینان کسب کند که این امر موجب می‌شود ریسک سرمایه‌گذاری کاهش یابد یا حداقل قابل کنترل و مدیریت باشد.
اطلاع در خصوص روندهای آینده سیاست‌های پولی، مالی، ارزی، تجاری و مالیاتی از جمله عوامل مهم و موثر بر کسب‌وکار هستند که فعالان اقتصادی باید قادر باشند از سمت و سوی آنها نه فقط در کوتاه‌‌‌مدت، بلکه در میان‌مدت اطلاعاتی با تقریب بالا در اختیار داشته باشند. به دلیل پیشبینیپذیری پایین در ایران، کشور از نظر ریسک اقتصادی در دنیا جایگاه مناسبی ندارد. ثبات سیاسی و محیط قانونی همواره عامل مهم سرمایه‌گذاری است و در واقع سرمایه‌گذار قبل از نگاه به بازار، به دنبال فضای باثبات سیاسی و قانونی است. باید گفت فضای عدم‌قطعیت و با ریسک بالا، باعث فرار سرمایه‌گذار از بازارسرمایه می‌شود و بازاری که با کمبود ورود نقدینگی و خروج هر روز سرمایه از آن روبه‌روست، این‌چنین بی‌ثباتی در مهم‌ترین صنعت آن وضعیت وخیم آن را بدتر می‌کند. با توجه به مزیت اقتصادی صنعت پتروپالایش در ایران که می‌توان گفت مهم‌ترین بخش بازارسرمایه است، هر گونه بی‌ثباتی در قوانین و مقررات مربوط به این صنعت خللی بزرگ در بخش عمده اقتصاد و به تبع آن بازارسرمایه ایجاد می‌کند.
