موجران کانادایی در تنگنا
الانا شپرت/ ونکوور
وضعیت بازار مسکن و اجاره آپارتمان در بیشتر اقتصادهای توسعه‌یافته، نگران‌کننده است و افزایش نرخ تورم سبب رشد قیمت مسکن و اجاره‌ها شده و مستاجران تحت فشار قرار گرفته‌اند. در کانادا شرایط به همین شکل است. مقامات ونکوور سال پیش هرگونه افزایش اجاره‌بها را ممنوع کردند؛ اما از ابتدای سال‌جاری میلادی صاحبان ملک می‌توانستند اجاره‌ها را بالا ببرند. البته حداکثر میزان مجاز افزایش ۵/ ۱درصد بود. در سال‌های قبل، صاحبان ملک اجازه داشتند اجاره‌ها را بسیار بیشتر بالا ببرند؛ برای مثال، در سال ۲۰۱۲ حداکثر میزان مجاز افزایش اجاره‌بها ۳/ ۴درصد بود.
البته افزایش زیاد اجاره‌بها تنها مشکل مستاجران نبوده است. در دسامبر سال ۲۰۱۷ حزب دموکراتیک جدید، قانونی را که به مالکان اجازه می‌‌‌داد نرخ اجاره‌ها را به میزان چشمگیری بالا ببرند، کنار گذاشت. در آن زمان، گاه میزان افزایش اجاره‌بها به ۳۰درصد می‌رسید. صاحب ملک استدلال می‌‌‌کرد که اجاره آپارتمان او از آپارتمان‌های مشابه در همان منطقه جغرافیایی بسیار پایین‌‌‌تر است. تا زمانی که قانون تغییر نکرده بود، این استدلال پذیرفته می‌شد و اجاره افزایش می‌یافت. این وضعیت برای مستاجران شرایطی دشوار پدید آورده بود و تلاش شد تدابیری اتخاذ شود تا فشار کمتری به آنها وارد شود و میزان افزایش اجاره‌ها قانونمند و محدود شود. با آنکه برخی صاحبان ملک تغییری در اجاره‌بها نمی‌‌‌دهند، برخی هر سال بر اجاره می‌‌‌افزایند. اگر صاحبخانه بخواهد بر مبلغ اجاره‌بها بیفزاید، باید اقدامات مختلفی انجام دهد: او باید سه‌ماه زودتر این تصمیم خود را به مستاجر اعلام کند، از فرم صحیح اعلام افزایش اجاره‌بها استفاده کند، میزان افزایش باید حداکثر ۵/ ۱درصد باشد، حداقل ۱۲ماه از آخرین افزایش اجاره یا تمدید قرارداد گذشته باشد و او حق ندارد مبلغ جدید را گرد کند؛ یعنی اگر مبلغ جدید ۴/ ۱۱۱۵دلار است، او نمی‌تواند رقم ۱۱۱۶دلار را به مستاجر اعلام کند.
نکته مهم این است که تحت برخی شرایط، صاحبان ملک می‌‌‌توانند مبلغ اجاره‌بها را بیشتر بالا ببرند؛ اما این شرایط بسیار استثنایی است. برای مثال، اگر هزینه‌های مربوط به مورد اجاره بسیار بالا باشد، صاحب ملک می‌تواند مبلغ بیشتری برای اجاره‌بها تقاضا کند. اما قوانین به گونه‌‌‌ای است که اثبات داشتن شرایط لازم برای بالا بردن شدید مبلغ اجاره آسان نیست. در کبک، مبالغ اجاره به‌سرعت افزایش یافته است و به نظر می‌رسد در مناطق حاشیه‌ای، رشد اجاره‌ها بیشتر بوده است. با بررسی ده‌ها هزار فایل اجاره به این نتیجه می‌‌‌رسیم که سال‌جاری میلادی مبلغ اجاره یک‌واحد ۴۹درصد بالاتر از متوسط اجاره‌ای است که از سوی انجمن مسکن و وام مسکن کانادا تعیین شده است. در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ نیز اجاره‌ها رشد کردند.
هزینه اجاره ماهانه برای آن‌دسته از مستاجران که جابه‌جا می‌شوند، بسیار بیشتر از مستاجرانی است که قرارداد خود را تمدید می‌کنند و سال‌هاست در همان خانه مستقرند. برای اینکه صاحب ملک رقمی بسیار بالاتر برای اجاره به مستاجر جدید اعلام نکند، قوانینی تصویب شده است. برای مثال او باید رقم اجاره مستاجران قبلی را به مستاجر جدید اعلام کند؛ اما در عمل، مستاجر جدید راهی برای فهمیدن رقم واقعی اجاره نفر قبلی ندارد. به باور تحلیلگران، وضعیت بازار اجاره برای مدتی ملتهب خواهد بود؛ اما سال آینده شرایط بهتر می‌شود.
