جای خالی آموزش
ميلاد رحمانيان /کارشناس بازار سرمایه
سرمایهگذاری غیرمستقیم به معنی سرمایهگذاری از طریق نهادهای واسطه جهت حضور سرمایهگذاران با دانش مالی محدود در بازارهای پیچیده مالی است. جدول زیر انواع صندوقهای فعال در بازار و تعداد صندوقهای دارای مجوز را نشان میدهد و همانگونه که مشاهده میشود نهاد قانونگذار بهدرستی طیف گستردهای از انواع صندوقهای سرمایهگذاری را معرفی کرده است تا سرمایهگذاران بتوانند ابزار لازم برای مدیریت ریسک و بازدهی مورد انتظار و مطلوب خود را در اختیار داشته باشند.

با این وجود همچنان دو تصمیم مهم بر عهده سرمایهگذار باقی مانده است:
انتخاب نوع صندوق متناسب با شرایط ریسکپذیری فرد
انتخاب مدیر صندوق مناسب از میان صندوقهای حاضر در بازار
تسهیل مجوز تاسیس نهادهای مالی در سالهای اخیر توانسته است که طیفی از مدیران صندوقهای سرمایهگذاری را در هر نوع از صندوقها در اختیار سرمایهگذار قرار دهد و تفاوت ساختاری درون هر گروه نیز مساله را پیچیدهتر میکند. برای مثال در صندوقهای سهامی (۹۰ صندوق) باوجود شباهت در نوع صندوق عملا تفاوتهای عملیاتی و ساختاری وجود دارد. مثلا درماه گذشته صندوق بذرامید آفرین رتبه دوم و صندوق اهرمی کاریزما رتبه نخست را کسب کرد؛ درحالی که بازدهی این دو ماهیتا قابل مقایسه نیست یا صندوقهای دارایکم و پالایش در واقع صندوقهای با مدیریت غیرفعال هستند و ترکیب دارایی آنها متناسب شرایط بازار تغییر نمیکند. درباره صندوقهای بادرآمد ثابت (۱۰۳ صندوق) مدیر صندوق باید حداقل ۱۵درصد از ترکیب داراییهای صندوق را به سهام اختصاص دهند و در صورت خرید سهمهای با ریسک بالا عملا انتظارات سرمایهگذاران در کسب بازدهی ثابت محقق نخواهد شد. همچنین اخیرا نوع جدیدی از صندوقهای سرمایهگذاری با عنوان «صندوق در صندوق» نیز در اختیار سرمایهگذاران برای انتخاب قرار گرفته است که بهصورت حرفهای ترکیبی از صندوقهای دیگر را از سوی سرمایهگذاران انجام میدهد یا صندوقهای مختلط مجاز به سرمایهگذاری حداکثر ۶۰درصد از داراییهای صندوق در سهام بوده و مابقی به خرید اوراق با درآمد ثابت اختصاص مییابد.