بازگشت به برجام
احسان آذرینیا : آمریکا سال ۲۰۱۸ از توافق هستهای با ایران خارج شد و دولت ترامپ از آن زمان، تحریمهای فراگیر علیه ایران اعمال کرده است. سیاست اعمال فشار حداکثری بر ایران برای وادار کردن این کشور به مذاکره بر سر توافقی جدید اجرا شده، اما در این مدت، ایران نهتنها از مذاکره اجتناب کرده، بلکه برنامه موشکی و سیاستهای منطقهای خود را دنبال کرده است.
جو بایدن در دوران تبلیغات انتخابات ریاستجمهوری قول داد به توافق هستهای ایران بازگردد. او در دو هفتهای که در کاخ سفید مستقر شده، فرمانهای اجرایی متعددی صادر کرده و برخی اقدامات دولت ترامپ را معکوس کرده است. بازگشت به پیمان آب و هوایی پاریس و سازمان جهانی بهداشت از جمله اقدامات او بوده، اما هنوز هیچ اقدامی درباره توافق هستهای با ایران انجام نداده است.
مقامات آمریکا بارها اعلام کردهاند که ابتدا ایران باید به تمامی تعهدات خود در توافق هستهای پایبند باشد سپس تحریمهای مرتبط با برنامه هستهای لغو خواهد شد. در مقابل ایران اعلام کرده، ابتدا باید تحریمها لغو شود و سپس ایران به تمامی تعهدات خود عمل خواهد کرد.
بهنظر میرسد بایدن برای آغاز تعامل با ایران بر سر توافق هستهای عجلهای ندارد. از یکسو او با اولویتهای مهمتر از جمله مهار همهگیری کرونا و ضعف در اقتصاد آمریکا مواجه است و از سوی دیگر فشارهای مختلف از سوی جمهوریخواهان و همپیمانهای خاورمیانهای آمریکا بر دولت بایدن وارد شده تا او به توافق هستهای بازنگردد. درباره آنچه رخ خواهد داد، سناریوهای مختلفی مطرح است. در مطالب حاضر به دیدگاههایی که در این زمینه مطرح است، احتمالهای پیشرو، عوامل موثر بر رفتار بایدن و... اشاره شده است.