تجارت با همسایگان
ارزیابیها نشان میدهد ایران با توجه به مزیتهای اقتصادی و ظرفیتهای تولیدی میتواند یکی از صادرکنندگان بزرگ باشد. در بین مقاصد صادراتی، همسایگان و کشورهای همجوار اهمیت ویژهای برای مبادلات دوسویه دارند. تجربه چهار دهه حاکی است که مراودات بازرگانی ایران با کشورهای همسایه در تندباد بحرانهای مختلف نظیر تحریمهای سیاسی با آسیبهایی همراه بوده است. اما در مواردی این مسیر تجارت میتواند حتی کاستیهای بهوجود آمده از قطع همکاری سایر کشورها را جبران کند.
با این حال این مسیر تجارت به شرایط خاص محدود نمیشود و تجارت با همسایگان، هم به لحاظ اقتصادی و هم به دلایل مناسبات سیاسی و امنیتی میتواند یک برگ برنده باشد. تحلیلگران و فعالان اقتصادی معتقدند در سه ماه ابتدایی سال ۹۸ که اعمال تحریمهای یکجانبه آمریکا محدودیتهای شدیدی برای تجارت ایران به همراه داشت، تداوم تعدیل در سیاستهای سختگیرانه پیشین، بستههای سیاستی حمایتی بانک مرکزی و وزارت صمت و برخی سیاستهای ارزی معطوف به کشورهای همسایه، خصوصا عراق و افغانستان سبب افزایش صادرات به این کشورها شده است. با این حال بهنظر میرسد تجارت دوجانبه با همسایگان همچنان باید از اولویتهای سیاستگذاری تجاری کشور باشد. در شرایطی که جذب سرمایه با دشواریهای شدیدی همراه است، سوق صادرات کشور در سطحی فراگیر به سمت همسایگان میتواند منبعی قابل اتکا برای جذب درآمد خارجی باشد. در پرونده پیشرو به بررسی تصویر این روزهای تجارت خارجی ایران با همسایگان پرداخته شده است.