آیا اثر کاهشی تفاهم بر بازارها تمام شد؟
دلار در کریدور تنش و تفاهم
در دومین روز هفته، نرخ اسکناس دلار در معاملات نقدی با افزایش چهار هزار تومانی نسبت به روز گذشته، به کانال ۱۷۰هزار تومان نزدیک شد. قیمت انواع قطعات سکه و طلای ۱۸عیار نیز افزایش یافتند و به نرخهای قبل از تفاهم ایران و آمریکا بر سر پایان جنگ بازگشتند. بامداد روز یکشنبه، دومین روزی بود که تبادل آتش در جنوب کشور ادامه داشت و گمانهزنیها برای لغو احتمالی تفاهم پایان جنگ را به همراه داشت. چهارشنبه هفته گذشته، وزیر امور خارجه آمریکا در جمع خبرنگاران در کویت اعلام کرد که روز هشتم یا نهم تیرماه، موعد ادامه گفتوگوهای فنی بین ایران و ایالات متحده است. این اظهارات مربوط به وضعیت قبل از تشدید درگیریهای نظامی اخیر در منطقه راهبردی تنگه هرمز است. از سوی دیگر، فعلا خبری درباره زمان ادامه روند مذاکرات حضوری، بهصورت رسمی از سوی مقامات ایرانی اعلام نشده است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند فعالیتهای اقتصادی و تجاری کشور ناچار به ادامه کار در شرایط متغیر میان تشدید تنش و تفاهم هستند. در این وضعیت، نرخ دلار و به تبع آن بازار سکه و طلا داخلی، در سطوح قیمتی متناظر با تشدید درگیریها و قیمتهای مربوط به حرکت در مسیر دیپلماسی، در نوسان هستند. بر این اساس، بازار ارز کشور در کریدور قیمتی قرار دارد و نرخ دلار با اخبار مربوط به پایداری تفاهمنامه ۶۰روزه یا کنار گذاشتن آن و احتمال ادامه درگیری، بین کف و سقف قیمتی حرکت میکند.
روز گذشته، یازدهمین روز متوالی معاملاتی بود که نرخ اسکناس دلار در ارقام پایینتر از کانال ۱۷۰هزار تومان به فروش رسید. نرخ آزاد اسکناس دلار از روز ۲۵ خرداد ماه، پس از حدود ۶هفته، از کانال ۱۷۰هزار تومان عقبنشینی کرد و در روند کاهشی خود را در کانالهای ۱۶۰هزار تومان و ۱۵۰هزار تومان پیش برد.
روز ۲۴خردادماه، روزی بود که بازارها در انتظار تایید خبر دستیابی به تفاهمی بر سر پایان جنگ بین ایران و آمریکا، از سوی مقامات داخلی بودند و احتمال تحقق یافتن تفاهمی بین ایران و آمریکا بیش از روزهای قبل پررنگ بود. در آن روز نرخ اسکناس دلار ۱۶۸هزار تومان اعلام شد. شامگاه ۲۴خردادماه و بامداد روز بعد، مقامات و رسانههای داخلی تایید کردند که ایران و آمریکا بر سر پایان دادن به جنگ به تفاهمی دست یافتهاند. در واکنش به تایید خبر تفاهم، روز ۲۵خردادماه، نرخ دلار تا ۱۶۳هزار تومان کاهش یافت. در روزهای بعد، نرخ دلار نتوانست در کانال ۱۶۰هزار تومان باقی بماند و ادامه مسیر نزولی خود را در کانال ۱۵۰هزار تومان پیش برد. روز ۲۶خردادماه، نرخ دلار در صرافیها و معاملات نقدی و فیزیکی ۱۵۵هزارتومان اعلام شد. نرخ ۱۵۵هزار تومان پایینترین نرخ ثبتشده برای اسکناس دلار در صرافیهای تهران بود.
برگزاری اولین دور مذاکرات حضوری هیاتهای ایران، آمریکا و میانجیها در سوئیس، باعث شد نرخ دلار تا روزهای معاملاتی قبل از تعطیلات هفته گذشته در کانال ۱۵۰هزار تومان باقی بماند. روز سهشنبه، دوم تیرماه، آخرین روز معاملاتی قبل از تعطیلات بود که نرخ دلار در صرافیهای تهران در کانال ۱۵۰هزار تومان اعلام شد. در آن روز، نرخ دلار در سومین روز متوالی کاهشی، به ۱۵۶هزار تومان رسیده بود.
برخی فعالان بازار معتقدند نرخ دلار در روزهای بعد از تفاهم فرصت قرارگیری در روند تعادلی مربوط به شرایط تفاهم را پیدا نکرد و تشدید تنشها و اخبار مربوط به تعویق روند مذاکرات بر این موضوع اثرگذار بود. مطالعات نشان میدهد انتظارات درباره وضعیت بلندمدت تاثیرگذارتر از ثبات کوتاهمدت است.
روزهای پایانی هفته گذشته در شرایطی که عرضه ارز و طلا بهدلیل تعطیلات کاهش یافته بود، بازارها با افزایش تقاضا مواجه شدند. برخی معتقدند افزایش تقاضا به نگرانی از فاصله گرفتن از وضعیت تفاهم و تشدید تنشهای سیاسی مرتبط است و برخی دیگر معتقدند رفع محاصره دریایی، افزایش تقاضای معاملاتی ارز را به دنبال دارد. در مجموع نرخ دلار در روزهای هفته جاری با افزایش قابلتوجهی مواجه شد و به کانال ۱۷۰هزار تومان نزدیک شد.
وضعیت بازار ارز و طلا
روز گذشته نرخ فروش اسکناس دلار در صرافیها ۱۶۹هزار تومان بود. نرخ تتر نیز از محدوده ۱۶۶هزار تومان در صبح روز شنبه تا ارقام بیش از ۱۷۰هزار تومان در بعدازظهر روز یکشنبه، افزایش یافت. تا ساعت۱۸ روز گذشته، بالاترین نرخ لحظهای ثبتشده برای تتر، ۱۷۱.۷ هزار تومان بود. قیمت طلای ۱۸عیار و انواع قطعات سکه طلا نیز افزایش داشتند. نرخ هر گرم طلای ۱۸عیار توسط اتحادیه طلا و جواهر تهران در حوالی ظهر روز گذشته ۱۶میلیون و ۹۷۹هزار تومان اعلام شد. در ساعات بعدازظهر نرخ این فلز گرانبها افزایش یافت و در کانال ۱۷میلیون تومان وارد شد. پیش از این، بیستوسوم خردادماه نرخ طلای ۱۸عیار در کانال قیمتی ۱۷میلیون تومان قرار داشت. سکه طلای طرح جدید روز گذشته در قیمت ۱۷۱میلیون و ۵۰۰هزار تومان به فروش رسید. پیش از این قبل از خبر تفاهم بین ایران و آمریکا سکه طرح جدید در ارقام بالاتر از ۱۷۰میلیون تومان معامله شده بود.
نیمسکه طلا، حوالی ظهر روز گذشته در نرخ ۸۸میلیون تومان معامله شد که ۵.۵درصد بالاتر از پایینترین نرخ ثبتشده برای این قطعه طلایی بعد از خبر تفاهم است. روز گذشته، ربعسکه طلا بیشترین افزایش قیمت نسبت به روز شنبه را در میان قطعات طلایی داشت. در حوالی ظهر روز گذشته، ربعسکه طلا ۵۲میلیون و ۵۰۰هزار تومان به فروش رسید که ۵ درصد بالاتر از نرخ روز شنبه و ۱۵درصد بالاتر از پایینترین نرخ ثبتشده برای این قطعه در روزهای بعد از خبر تفاهم است. روز یکشنبه، اولین روز بازگشایی بازار طلای تهران، پس از ۶روز تعطیلی بود.