پاول در پیچ آخر

گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- محمد امین مکرمی: جروم پاول در حالی به پایان دوره ریاست خود بر فدرال رزرو نزدیک میشود که کارنامه‌اش ترکیبی از تصمیمات جسورانه، چرخش‌های پرهزینه و مقاومت در برابر فشارهای سیاسی است. حالا گزارش‌ها حاکی از آن است که سخنرانی دیروز او ممکن است آخرین حضورش در مقام رئیس بانک مرکزی آمریکا باشد؛ نقطه‌ای که فرصتی برای مرور یکی از حساس‌ترین دوره‌های سیاست‌گذاری پولی در دهه‌های اخیر فراهم می‌کند.

در سخنرانی روز گذشته، پاول تصویری نسبتا متوازن از اقتصاد آمریکا ارائه داد. او تاکید کرد که اقتصاد همچنان «تاب‌آور» است و رشد بالای ۲ درصد را حفظ خواهد کرد، هرچند مسیر کاهش تورم هنوز کامل نشده است.

بر اساس گزارش رویترز، این سخنان در نشستی مطرح شد که به‌ احتمال زیاد آخرین حضور او در جایگاه رئیس فدرال رزرو بوده و در آن بر ضرورت احتیاط و تکیه بر داده‌های اقتصادی در تصمیم‌گیری‌های آینده تاکید شده است.

پاول که در سال ۲۰۱۸ توسط دونالد ترامپ به این سمت منصوب شد و در دوره جو بایدن نیز ابقا شد، خیلی زود با بحرانی کم‌سابقه مواجه شد. همه‌گیری کرونا اقتصاد آمریکا را در معرض فروپاشی قرار داده بود و فدرال رزرو تحت مدیریت او با سرعتی کم‌نظیر وارد عمل شد. کاهش شدید نرخ بهره، تزریق گسترده نقدینگی و اجرای برنامه‌های خرید دارایی از جمله اقداماتی بود که به تثبیت بازارها و جلوگیری از سقوط عمیق اقتصادی کمک کرد. این مداخلات گسترده، اگرچه در کوتاه‌مدت موفق ارزیابی شدند، اما در ادامه به شکل‌گیری یکی از مهم‌ترین چالش‌های دوره پاول انجامید.

تورم پساکرونا به مهم‌ترین آزمون سیاست‌گذاری او تبدیل شد. فدرال رزرو در ابتدا افزایش قیمت‌ها را موقتی ارزیابی کرد، اما با تداوم فشارهایتورمی، ناچار به تغییر مسیر شد. به نوشته فایننشال تایمز، این تغییررویکرد—از سیاست‌های حمایتی به انقباضی—نشان‌دهنده عمل‌گراییپاول بود، هرچند تاخیر اولیه در واکنش به تورم، انتقادهای گسترده‌ای را متوجه او کرد. در ادامه، یکی از سریع‌ترین چرخه‌های افزایش نرخ بهره در دهه‌های اخیر آغاز شد؛ سیاستی که اگرچه به کاهش تدریجی تورم کمک کرد، اما همزمان رشد اقتصادی را تحت فشار قرار داد.

در این میان، اقتصاد آمریکا برخلاف بسیاری از پیش‌بینی‌ها وارد رکود عمیق نشد و همین موضوع به‌عنوان یکی از نقاط قوت دوره پاول مطرح شد. با این حال، تورم به‌طور کامل مهار نشد و در سال‌های پایانی،سیاست‌گذاری بیش از هر زمان دیگری به تعادل میان کنترل تورم و حفظ رشد اقتصادی وابسته شد. فدرال رزرو در این مقطع رویکردی محتاطانه در پیش گرفت و تلاش کرد از تصمیمات شتاب‌زده پرهیز کند.

در کنار چالش‌های اقتصادی، فشارهای سیاسی نیز یکی از ویژگی‌های برجسته دوره پاول بود. اختلافات او با ترامپ بر سر نرخ بهره و جهت‌گیری سیاست پولی در سال‌های اخیر شدت گرفت و حتی به تهدیدهای علنی علیه جایگاه او انجامید. براساس گزارش رویترز، این تنش‌ها تا حدی پیش رفت که نگرانی‌هایی درباره تضعیف استقلال فدرال رزرو شکل گرفت و حتی بحث پیگیری‌های حقوقی علیه پاول مطرح شد. در چنین فضایی، او بارها بر ضرورت حفظ استقلال بانک مرکزی تاکید کرد و آن را پیش‌شرط ثبات اقتصادی دانست.

در سال‌های پایانی، پاول با اقتصادی مواجه بود که ترکیبی از نقاط قوت و ضعف را نشان می‌داد. رشد اقتصادی همچنان در سطح قابل‌قبول باقیمانده بود و بازار کار انعطاف‌پذیری خود را حفظ کرده بود، اما تورم سرسختانه مقاومت می‌کرد و شوک‌های بیرونی—از جمله تحولات ژئوپلیتیک—بر پیچیدگی تصمیم‌گیری‌ها می‌افزود. به نوشته اکونومیست، این شرایط فدرال رزرو را در موقعیتی قرار داد که هر تصمیم آن می‌توانست پیامدهای گسترده‌ای برای اقتصاد جهانی داشته باشد.

کارنامه پاول را می‌توان در سه محور اصلی خلاصه کرد: مدیریت بحران کرونا با سیاست‌های بی‌سابقه حمایتی، چرخش سخت و پرهزینه به سمت مهار تورم، و دفاع از استقلال بانک مرکزی در برابر فشارهایسیاسی. او نه یک نظریه‌پرداز صرف، بلکه مدیری عمل‌گرا بود که در مواجهه با بحران‌ها تصمیم گرفت و در صورت لزوم مسیر خود را تغییرداد؛ ویژگی‌ای که همزمان نقطه قوت و محل انتقاد از او بود.

اکنون با نزدیک شدن به پایان دوره ریاست او، فدرال رزرو در آستانه ورود به مرحله‌ای تازه قرار گرفته است. با این حال، میراث پاول—از نحوه مواجهه با بحران‌ها تا رویکرد او در برابر تورم و سیاست—به‌احتمال زیاد برایسال‌ها بر مسیر سیاست‌گذاری پولی آمریکا و حتی اقتصاد جهانی سایه خواهد انداخت.