آرایش ژئوپلیتیک بازارهای جهانی

سرمایه‌‌‌گذاران به دارایی‌‌‌های امن پناه بردند؛ ثبات دلار در معاملات نقدی

دنیای اقتصاد : با گذشت سه هفته ابتدایی معاملات بازارهای جهانی در سال۲۰۲۶، ریسک‌های اقتصادی و سیاسی به مهم‌ترین محرک نوسانات قیمتی تبدیل شده و شاخص‌های بازارهای کالایی و مالی را به‌طور معناداری شارژ کرده‌اند. از ادعاهای جنجالی ترامپ درباره گرینلند و تشدید تنش‌ها میان آمریکا و اروپا گرفته تا تحرکات نظامی در خاورمیانه و تهدیدهای مستقیم علیه ایران، مجموعه‌ای از نااطمینانی‌های سیاسی هستند که فضای تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران را به شدت تحت‌تاثیر قرار داده‌اند. در چنین شرایطی، سرمایه‌ها به سرعت از دارایی‌های پرریسک فاصله می‌گیرند و به سمت پناهگاه‌های امن حرکت می‌کنند؛ روندی که طلا را به آستانه عبور از مرز ۵هزار دلار رسانده و نقره را تا نزدیکی سطح نمادین ۱۰۰دلار بالا کشیده است. همزمان بازار نفت نیز بار دیگر نشان داده است که عوامل ژئوپلیتیک می‌توانند بر محرک‌های بنیادی غلبه کنند؛ به‌طوری‌که بهای نفت برنت با بازگشت ریسک‌های امنیتی، پس از افت‌های مقطعی، دوباره تا محدوده ۶۵دلار در هر بشکه افزایش یافته است.

بازار ارز و طلا در روزهای اخیر تحت تاثیر افزایش ریسک‌‌‌های ژئوپلیتیک و رکوردشکنی طلای جهانی با نوسانات تازه‌‌‌ای همراه شد. دلار با عبور دوباره از مرز ۱۴۰ هزار تومان وارد کانال جدید قیمتی شد و سکه نیز افزایش قابل توجهی را تجربه کرد. این تحولات در حالی رخ داده که سیاست یکسان‌‌‌سازی نرخ ارز همچنان مسیر بازار را هدایت می‌‌‌کند.

بر اساس تحولات اخیر بازارهای مالی، روز پنج‌‌‌شنبه شاهد نوسانات معنادار در بازار ارز، طلا و سکه بوده‌‌‌ایم؛ نوساناتی که در بستر افزایش ریسک‌‌‌های ژئوپلیتیک جهانی، اختلافات سیاسی میان قدرت‌های بزرگ و رکوردشکنی‌‌‌های متوالی طلای جهانی رقم خورده است. در بازار ارز، قیمت دلار با افزایش حدود ۵۰۰ تومانی، از سطح ۱۳۹ هزار و ۸۰۰ تومان عبور کرد و بار دیگر وارد کانال ۱۴۰ هزار تومان شد. دلار در ادامه معاملات به ۱۴۰ هزار و ۳۰۰ تومان رسید و نشان داد که همچنان تمایل به ماندگاری در این محدوده قیمتی دارد. فعالان بازار معتقدند سیاست یکسان‌‌‌سازی نرخ ارز و مدیریت عرضه و تقاضا از سوی سیاستگذار پولی باعث شده است که نوسانات دلار در مقطع فعلی کنترل‌‌‌شده‌‌‌تر از دوره‌‌‌های گذشته باشد، هرچند ریسک‌‌‌های بیرونی همچنان سایه سنگینی بر بازار انداخته‌‌‌اند.

در همین حال، بازار سکه واکنشی افزایشی به تحولات اخیر نشان داد. قیمت سکه تمام بهار آزادی با رشد ۲ میلیون تومانی از ۱۶۳ میلیون تومان به ۱۶۵ میلیون تومان رسید. افزایش قیمت سکه بیش از آنکه ناشی از رشد نرخ ارز باشد، تحت تاثیر انتظارات تورمی، افزایش بهای جهانی طلا و رشد حباب قیمتی در بازار داخلی ارزیابی می‌شود. برخی کارشناسان هشدار می‌دهند که در صورت کاهش هیجانات سیاسی یا اصلاح قیمت جهانی طلا، امکان تعدیل قیمت سکه در کوتاه‌‌‌مدت وجود دارد.

بر خلاف رشد دلار و سکه، بازار طلای خام نوسانات محدودتری را تجربه کرد. قیمت طلای ۱۸ عیار با کاهش ۶۹هزار تومانی از ۱۵ میلیون و ۹۲۶ هزار تومان به ۱۵ میلیون و ۸۵۷ هزار تومان رسید. این کاهش محدود در شرایطی رخ داد که طلای جهانی در آستانه ورود به محدوده ۵هزار دلار به ازای هر اونس قرار دارد و رکوردهای تاریخی جدیدی را به ثبت رسانده است. به نظر می‌‌‌رسد افت جزئی قیمت طلای داخلی بیشتر ناشی از نوسانات نرخ ارز و تعدیل تقاضای کوتاه‌‌‌مدت در بازار بوده باشد. در سطح بین‌المللی، افزایش ریسک‌‌‌های ژئوپلیتیک، به‌‌‌ویژه تشدید اختلافات میان آمریکا و اروپا بر سر مسائل راهبردی از جمله منطقه گرینلند، نقش مهمی در افزایش تقاضا برای دارایی‌‌‌های امن ایفا کرده است.

سرمایه‌‌‌گذاران جهانی در چنین فضایی تمایل بیشتری به نگهداری طلا نشان می‌دهند و همین موضوع باعث شده است که بهای اونس جهانی به سطوح بی‌‌‌سابقه‌‌‌ای نزدیک شود. بنابراین، بازارهای داخلی در شرایطی قرار دارند که بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی و اقتصادی جهانی واکنش نشان می‌دهند. دلار همچنان در محدوده ۱۴۰ هزار تومان در حال نوسان است و مسیر آینده آن تا حد زیادی به تداوم سیاست‌های ارزی داخلی و جهت‌‌‌گیری بازارهای جهانی بستگی دارد. طلا و سکه نیز در کوتاه‌‌‌مدت تحت تاثیر همزمان قیمت جهانی طلا، نرخ ارز و انتظارات تورمی حرکت خواهند کرد؛ عواملی که مجموع آنها چشم‌‌‌انداز بازار را همچنان با درجه‌‌‌ای از عدم قطعیت همراه کرده است.