آنالیز تورمی دومین ماه زمستان

گروه‌های پر اهمیت در تورم

نرخ تورم کشور بر اساس گروه‌های هزینه‌‌ای به‌صورت ماهانه قابل سنجش و ارائه است که هر یک از گروه‌ها ضرایب اهمیت متفاوتی دارد. بر اساس این گزارش از میان گروه‌های اصلی سبد کالا و خدمات مصرفی خانوار کشور، ۴ گروه «مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوخت‌‌ها»، «خوراکی‌‌ها و آشامیدنی‌‌ها»، «بهداشت و درمان» و «حمل‌ونقل» به ترتیب دارای بیشترین وزن در سبد خانوار هستند. این به آن معنی است بیش از ۷۶درصد از ضریب اهمیت سبد کالا و خدمات مورد نیاز خانوارهای کشور و مناطق شهری و روستایی را به خود اختصاص می‌‌دهند. از میان این گروه‌ها «مسکن، آب، برق و سایر سوخت‌‌ها» و «خوراکی‌‌ها و آشامیدنی‌‌ها» بیش از ۵۹درصد را به خود اختصاص می‌‌دهند. در مناطق شهری، گروه‌‌ مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوخت‌‌ها دارای بیشترین وزن بوده‌‌ درحالی‌که در مناطق روستایی گروه خوراکی‌‌ها و آشامیدنی‌‌ها بیشترین در سبد خانوار را به خود اختصاص داده‌‌اند. به همین علت می‌‌توان گفت که هرگونه تغییر قیمت در این بخش‌ها اثر متفاوتی بر خانوارهای شهری و روستایی دارد.

تورم در ماه میانی زمستان

آمارهای این گزارش نشان می‌‌دهد که تورم ماهانه بهمن‌‌ماه سال جاری برابر ۱/ ۲درصد بوده است. از میان گروه‌های اصلی سبد کالاها و خدمات مصرفی خانوارهای کشور خوراکی‌‌ها و آشامیدنی‌‌ها دارای بیشترین ضریب اهمیت است. تورم این گروه در بهمن ماه سال جاری ۹/ ۳درصد و تورم غیر خوراکی‌‌ها برابر با ۱/ ۱درصد بوده است. این اختلاف بیانگر آن است که خوراکی‌‌ها در بهمن ماه تورم بیشتری راتجربه کرده‌‌اند. در میان گروه خوراکی‌‌ها سبزیجات و حبوبات و نان و غلات بیشترین تورم را تجربه کرده‌‌اند. تورم سبزیجات معادل ۳/ ۹درصد و تورم نان و غلات معادل ۶/ ۷درصد بوده است. در میان این گروه میوه و خشکبار با تورم منفی ۱/ ۰درصدی و شیر، پنیر و تخم‌مرغ با تورم ۲/ ۰درصدی دارای کمترین تورم بوده‌‌اند. کالاهای غیرخوراکی و خدمات در بهمن‌‌ماه تورم ۱/ ۱درصدی را تجربه کرده‌اند. در میان این گروه هتل و رستوران‌ها با تورم ۹/ ۲درصدی و پوشاک و کفش با تورم ۶/ ۲درصدی بیشترین تورم بهمن ماه را در این گروه تجربه کرده‌اند. از طرفی آب، برق و سوخت با تورم منفی ۵/ ۱درصد و ارتباطات با تورم منفی ۱/ ۰درصدی دارای کمترین تورم این گروه در بهمن‌‌ماه بوده‌‌اند. همچنین در این ماه گروه‌های نان و غلات، سبزیجات و اجازه بیشترین ضریب تاثیر را در افزایش تورم ماهانه داشته‌‌اند گروه سبزیجات جایگزین گروه حمل‌ونقل شده است.

تورم نقطه به نقطه

بر اساس آمارهای منتشرشده تورم نقطه به نقطه بهمن ماه سال جاری ۴/ ۳۵درصد بوده است. گروه خوراکی‌‌ها، آشامیدنی‌‌ها و دخانیات نسبت به بهمن سال گذشته تورم ۷/ ۴۰درصدی را تجربه کرده‌اند. همچنین تورم نقطه به نقطه کالاهای غیر خوراکی و خدمات ۵/ ۳۲درصد بوده است.گروه‌های هتل و رستوران با ۷/ ۵۹درصد، محصولات خوراکی طبقه بندی نشده ۸/ ۵۶درصد و نان و غلات با ۷/ ۵۱درصد بالاترین تورم نقطه به نقطه را داشته‌اند. اما گروه‌های ارتباطات با ۸/ ۳درصد و روغن و چربی‌‌ها با ۸/ ۲۰درصد و آب، برق و سوخت با ۱/ ۲۷درصد کمترین تورم را نسبت به بهمن ماه سال گذشته داشته‌اند. در بهمن ماه گروه‌های اجاره، نان و غلات و حمل‌ونقل بیشترین ضریب تاثیر را در تورم نقطه به نقطه داشته‌اند که این امر نسبت به دی ماه تغییری نداشته است.

تغییرات قیمت اقلام خوراکی نسبت به دی ماه

مقایسه متوسط قیمت اقلام خوراکی ماه جاری در مقایسه با ماه قبل نشان می‌‌دهد که تغییرات قیمت در ۵ قلم از کالاهای منتخب این گزارش بیش از ۱۰درصد بوده است. بیشترین افزایش قیمت‌‌ها در کالاهای منتخب مربوط به سیب زمینی ۱/ ۲۶درصد، برنج ایرانی درجه یک ۲/ ۱۸درصد، پیاز ۶/ ۱۳درصد، موز۱۲درصد و خیار ۱۱درصد است. در سه قلم از کالاهای منتخب گزارش تغییرات منفی بوده و بیشترین کاهش در قیمت‌‌ها مربوط به تخم‌مرغ ماشینی منفی ۸/ ۳درصد، روغن مایع منفی یک‌درصد و ماست پاستوریزه منفی یک‌درصد است. مقایسه متوسط قیمت اقلام خوراکی در ماه جاری با مشابه سال قبل نشان می‌‌دهد که در یک قلم از کالاهای منتخب گزارش (سیب‌‌زمینی) بیش از ۱۰۰درصد بوده است. بیشترین افزایش قیمت در اقلام سیب زمینی۲/ ۱۵۲درصد، رب گوجه‌فرنگی ۹/ ۹۶درصد و برنج ایرانی درجه یک ۳/ ۹۵درصد مشاهده شده است. کمترین میزان رشد در قیمت‌‌ها نیز مربوط به پرتقال ۸/ ۸درصد است. بیشترین کاهش قیمت نسبت به بهمن سال قبل نیز مربو به اقلام موز منفی ۴/ ۲۴درصد و خیار منفی ۹/ ۱۲درصد است.

جهش‌‌های تورمی سال‌های اخیر

بر اساس این گزارش، تورم ۱۲ ماهه منتهی به بهمن‌‌ماه سال جاری ۴/ ۴۱درصد بوده است. در این میان گروه‌‌ خوراکی‌‌ها و آشامیدنی‌‌ها تورم ۷/ ۵۳درصدی و گروه کالاهای غیرخوراکی و خدمات تورم ۳/ ۳۵درصدی داشته‌اند. گروه‌های روغن و چربی‌‌ها با ۵/ ۶۹درصد، ماهی و صدف‌داران با ۱/ ۶۵درصد و شیر، پنیر و تخم‌مرغ با ۲/ ۶۴درصد بالاترین نرخ تورم ۱۲‌ماهه را داشته‌اند. کمترین تورم ۱۲ماهه نیز متعلق به گروه‌های ارتباطات با ۶/ ۷درصد، آب و برق وسوخت با ۲۴درصد و آموزش با ۵/ ۲۴درصد بوده است. در این ماه گروه‌های اجاره، حمل‌ونقل و نان و غلات بیشترین ضریب تاثیر را در افزایش نرخ تورم ۱۲ماهه داشته‌اند که این امر نسبت به دی ماه سال تغییری نکرده است. علاوه بر برآورد تورم، این گزارش حاوی نکات دیگری نیز دارد. برای مثال بررسی تورم سالانه در مناطق شهری و روستایی در سال‌های ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۹ نشان داده است که از دهه ۸۰ تا کنون، نرخ تورم تک‌رقمی فقط طی دو سال پیاپی ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ در مناطق شهری و روستایی ثبت شده است. در سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ علاوه بر ادامه تحریم‌‌ها و بروز نوسانات نرخ ارز، شیوع ویروس کرونا با تاثیراتی که بر عرضه و تقاضای برخی اقلام خوراکی، شوینده داشت و همچنین بسته شدن مرزها و به دنبال آن تغییر در نحوه صادرات و واردات کالاها و اقلام ایجاد کرد، سبب بروز نوسانات و جهش‌‌های تورمی شد.