دادههای موسسه مشتقه سیبو نشان میدهند؛
همبستگی کمسابقه نفت و اوراق قرضه آمریکا زیر سایه تنشهای خاورمیانه
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-نگار حجتی: همبستگی میان بهای نفت خام و بازدهی اوراق خزانهداری آمریکا به بالاترین سطح خود از زمان جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۰ رسیده است. تشدید تنشها در خاورمیانه اکنون به محرک اصلی بازاری تبدیل شده که هزینه استقراض را در سراسر اقتصاد جهانی تعیین میکند.
بر اساس دادههای موسسه مشتقه سیبو، ضریب همبستگی میان نفت خام وست تگزاس اینترمدیت و بازدهی اوراق دهساله خزانهداری در ماه جاری به ۶۵ درصد رسید. این رقم فاصله بسیار ناچیزی با رکورد ۶۶ درصدی ثبتشده پس از حمله عراق به کویت در حدود چهار دهه پیش دارد.
این همگرایی کمسابقه نشان میدهد چشمانداز اقتصاد جهانی و بازارهای مالی تا چه حد به تردد کشتیها در تنگه هرمز گره خورده است، گذرگاهی راهبردی که به طور معمول میزبان عبور نزدیک به ۲۰ درصد از صادرات نفت جهان است.
شوک واردشده به بهای حاملهای انرژی، سرمایهگذاران را بر آن داشته تا با پیشبینی ارقام بالاتر برای تورم و نرخهای بهره، رویکرد خود را در بازار بازتنظیم کنند. مایک ریدل، مدیر صندوق در موسسه فیدلیتی اینترنشنال، در این زمینه خاطرنشان میکند که معاملهگران بازار بدهی پیش از این آمار اقتصادی کشورها و بیانیههای بانکهای مرکزی را با وسواسی موشکافانه تحلیل میکردند، اما در سه تا شش ماه اخیر عملاً به معاملهگران نفت تبدیل شدهاند.
رابطه معکوس قیمت و بازدهی اوراق، در بازارهای بدهی قاره سبز نیز نمود پیدا کرده است. به گزارش فایننشال تایمز در اروپا، بازدهی اوراق دولتی در کشورهایی که آسیبپذیری بیشتری در برابر شوکهای انرژی دارند، پابهپای بهای نفت اوج گرفته است. ریچارد وولنو، مدیر صندوق اوراق در موسسه اماندجی، تاکید میکند که بازدهی اوراق قرضه در سال جاری میلادی گامبهگام با نوسانات بازار نفت تغییر جهت میدهد.
شاخصهای نفتی در جریان ناآرامیهای اخیر خاورمیانه رفتاری پرنوسان ثبت کردهاند و بسته به قوت گرفتن یا تضعیف چشمانداز مذاکرات، در بازهای گسترده از ارقام بالاتر از ۱۰۰ دلار تا محدوده ۷۰ دلار در هر بشکه جابهجا شدهاند. همزمان، بازدهی اوراق دهساله خزانهداری آمریکا که نقشی مرجع برای ارزشگذاری تریلیونها دلار دارایی در سطح جهان دارد، به بالاترین سطوح خود از سال ۲۰۰۷ صعود کرده است. پیامدهای مناقشه آمریکا و ایران در پیوند با رونق اقتصاد داخلی ایالات متحده، نگرانی از اوجگیری تورم را دامن زده و سرمایهگذاران را وادار به شرطبندی روی افزایش بیشتر نرخهای بهره از سوی فدرال رزرو کرده است.
محاسبات اقتصاددانان موسسه تیاس لومبارد نشان میدهد هر یک دلار افزایش در قیمت نفت وست تگزاس، بازدهی اوراق دهساله را تقریباً ۰.۰۲ واحد درصد بالا میبرد. بازتاب این فرمول در معاملات روز دوشنبه به وضوح دیده شد، جایی که رشد ۴.۵ درصدی بهای نفت با جهش ۰.۰۹ واحد درصدی بازدهی اوراق قرضه همراه شد.
با ادامه این مناقشه از ماه فوریه به بعد، امیدواری بازارها به اینکه بانکهای مرکزی جهش تورمی ناشی از بحران عرضه را پدیدهای گذرا بدانند به کلی رنگ باخته است. در وضعیت کنونی، جهش قیمت انرژی به مثابه تیر خلاصی برای سیاستگذارانی دیده میشود که ماههاست با تورم بالاتر از هدف درگیرند. کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، اخیراً همزمان با نخستین افزایش نرخ بهره این نهاد از سال ۲۰۲۳ یادآور شد که نرخ تورم بسیار بالاست و این وضعیت بیش از اندازه طولانی شده است.
پیتر شافریک، استراتژیست کلان در موسسه آربیسی کپیتال مارکتس، یادآور میشود که نیروی محرکه بازدهی اوراق دستخوش تغییری بنیادین شده و اکنون عامل کاملاً مشخصی مسیر تصمیمات بانک مرکزی را ترسیم میکند که همانا قیمت انرژی است.
این شرایط سبب شده متغیرهای بنیادین اقتصاد نظیر رشد و تورم، جایگاه خود را به عنوان قطبنمای بازار بدهی به نفت واگذار کنند. به تعبیر لورن ونبیلیون، مدیر ارشد در موسسه آلاسپرینگ، این سازوکار انتقال ابهامات زیادی دارد و زمانبندی معاملات را بسیار دشوار میکند.
مندی شو از مدیران ارشد سیبو نیز معتقد است در صورت ماندگاری این الگو، جهتگیری بازدهی اوراق بیش از آنکه به سیاستهای فدرال رزرو وابسته باشد، از تحولات مربوط به ایران فرمان خواهد برد.
در آن سوی اقیانوس، جهش بهای گاز طبیعی در اروپا با حساسیتی مضاعف دنبال میشود، زیرا این سوخت نقشی محوری در سبد تورم خانوارها دارد. قیمت گاز طبیعی در اروپا طی سال جاری با افزایش ۱۶۰ درصدی به اوج خود پس از آغاز جنگ روسیه علیه اوکراین رسیده است. کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا، در نشست اخیر این نهاد برای بالابردن نرخ بهره، صعود قیمت گاز را مهمترین تهدید افزایشی برای چشمانداز تورم خواند.
در شرایطی که دونالد ترامپ از رد پیشنهاد آتشبس هفتروزه با ایران سخن گفته، افق این تقابل نظامی کاملاً در پردهای از ابهام فرو رفته است. تحلیلگران جیپی مورگان به رهبری ناتاشا کانوا، در گزارشی که در بازارهای مالی دستبهدست میشود تصریح کردهاند که برای نخستین بار از زمان آغاز این بحران، فاقد یک سناریوی پایه درباره مسیر بازار نفت هستند، چرا که فرمولبندی و ترسیم چشمانداز پایانی این مناقشه در مقطع کنونی ناممکن است.
