از سهم ناچیز ویزیت آنلاین تا افزایش دسترسی زنان به خدمات سلامت دیجیتال
دنیای اقتصاد : سلامت دیجیتال هنوز راه زیادی تا بلوغ در کشور ما دارد؛ گواه آن هم آمارهایی است که اخیرا پلتفرم آنلاین سلامت بقراط از وضعیت این بخش در سال گذشته منتشر کرده است. بر اساس این گزارش، نرمافزار مدیریت مراکز درمانی بقراط در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال گذشته ۳۰درصد رشد داشته و دادههای این گزارش بیانگر آن است که طرح کلینیک ۶۰درصد و طرح مطب این پلتفرم ۲۷درصد نسبت به سال گذشته رشد داشته است. این گزارش نشان میدهد که بیشترین تراکم پزشکان و همچنین بیشترین تراکمکاربران این پلتفرم در تهران است. این موضوع از زوایای متفاوتی قابلتوجه است؛ از طرفی بر اساس این گزارش علاقه پایتختنشینان نسبت به استفاده از خدمات سلامت دیجیتال بیشتر است و از سوی دیگر عواملی مانند ترافیک شهری، سرعت بالا و شلوغی زندگی روزمره و همچنین دسترسی بیشتر به ابزار و زیرساخت مناسب منجر به این استقبال شده است.

توسعهنیافتگی سلامت دیجیتال در ایران
این گزارش امکان رصد رشد و توسعه سلامت دیجیتال را نیز فراهم کرده است و نشان میدهد که سهم ۴۵.۵۵ درصدی پزشکان تهران در بررسی نقطه به نقطه استفاده از مدیریت مطب و کلینیک نیز تاکیدی بر تراکم پزشکان در پایتخت است. این شاخص یک بار دیگر نگرانی درباره مرکزگرایی را تشدید میکند. از سوی دیگر، این امکان وجود دارد که شهرهای کوچک نه تنها دسترسی به زیرساخت و امکانات مناسب برای استفاده از خدمات سلامت دیجیتال را نداشته باشند، بلکه به شکل کلان نیز به این حوزه دعوت نشدهاند. در بخشی از این گزارش که سهم استفاده از ویزیت آنلاین، تلفن، متنی و حضوری را مورد بررسی قرار داده است، سهم ویزیت حضوری از کل ویزیتها برابر ۹۸.۴۶درصد است. بر اساس این آمار، اعتماد به جریان سلامت دیجیتال، مخصوصا در حوزه ویزیت غیرحضوری همچنان نیازمند فرهنگسازی است. از آنجا که دسترسی به زیرساختهای ارتباطی، به طور ویژه اینترنت پایدار، با چالشهای بسیاری روبه رو است، این مهم محقق نخواهد شد؛ مگر با ایجاد این ظرفیت برای کاربران. چنین موضوعی البته نیازمند توجه بیشتر نهادهای دولتی و قانونگذار و تحقق آن نیز مبتنی بر پذیرش ضرورت زندگی دیجیتال از سوی سیاستگذاران این حوزه است.
استقبال بیشتر کاربران زن
گزارش سال ۱۴۰۲ پلتفرم آنلاین سلامت بقراط روایتی از سوگندنامه پزشکان ایران و همچنین بخشی از سوگندنامه بقراط را مرور کرده است که با محوریت اصل «احترام به حقوق بیماران» بوده و در نهایت اعلام کرده است که کاربران این پلتفرم ۲۱.۸درصد نسبت به سال گذشته رشد داشتهاند. در شرایطی که دسترسی به پزشکان متخصص در جریان توسعه کشورها اهمیت بالایی دارد، بقراط مدعی است که توانسته با استفاده از خدمات سلامت دیجیتال، این شاخص توسعهیافتگی را مورد توجه جدی قرار دهد. بر این اساس، به همان میزان که سلامت عمومی جامعه افزایش پیدا کند، شاخصهای نشاط و بهرهوری نیز بهبود پیدا میکند. نگاهی کلی به گزارش سال ۱۴۰۲ بقراط هم نشاندهنده بهبود شرایط نسبت به سال ۱۴۰۱ است.بخش دیگری از این گزارش که پراکندگی سن و جنسیت کاربران را نشان میدهد نیز از منظر مطالعات فرهنگی، جامعهشناسی و همچنین اقتصاد اجتماعی جالب است. بر اساس این آمار، میانگین سنی کاربران این پلتفرم ۳۷ سال است و کفه ترازوی جنسیتی نیز با سهم ۶۵.۸۱درصد به سمت زنان سنگینی میکند.
استفاده بیشتر زنان از خدمات پلتفرم آنلاین سلامت بقراط از یکسو اعتماد بیشتر زنان به حوزه سلامت دیجیتال را نشان میدهد و از سوی دیگر به نظر میرسد خدمات سلامت دیجیتال منجر به بهرهمندی عادلانهتر زنان از خدمات بهداشت و درمان شده است. به نظر میرسد پشتیبانی ۲۴ ساعته بقراط از کاربرانش در افزایش اقبال زنان نسبت مردان از بقراط اثرگذار بوده است.
۳۷۰ مورد قطعی سامانههای نسخ بیمه
در بخشی از این گزارش، به موضوع نسخهنویسی و البته قطعی سامانههای بیمه سلامت و تامین اجتماعی پرداخته شده است. بر اساس آمار بقراط، در ۱۴۰۲ بیش از ۱۲هزار دقیقه این دو سامانه با قطعی همراه بودهاند که بیش از ۳۷۰ مورد از این قطعیها در زمان اوج ثبت نسخه، به بیش از ۱۰دقیقه رسیده است. این موضوع بیانگر این است بهرغم گذشت بیش از ۳ سال از اجباری شدن طرح نسخه الکترونیک، هنوز زیرساخت اصلی از سمت دولت به شکل درستی تامین نشده و در مواردی این موضوع به چالش بزرگ بخش خصوصی تبدیل شده است.