زنجانی‌ها و لباس متحد

شماره روزنامه: ۴۵۳۲ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۳۴۹۰۰۹۶ تاريخ و اقتصاد

دولت در راستای نوسازی‌های فرهنگی خود، اقدام به متحدالشکل کردن لباس در سطح کشور کرد. این اقدام که در راستای حذف نمادهای دوران سنتی و ظاهرا با داعیه وحدت ملی صورت می‌گرفت، در شهرستان زنجان به طرق گوناگون به اجرا گذاشته شد و دولت در راه پیشبرد آن از سه روش تهدید و تطمیع و تبلیغ بهره می‌برد. ماموران حکومت در جلوگیری از استعمال روسری و چارقد توسط بانوان دستور اکید داشتند. کارمندان ارشد در صورتی که با خانم‌های کشف حجاب شده خود در جشن‌ها حاضر نمی‌شدند شغل خود را از دست می‌دادند. علاوه بر تهدید، دولت به منظور جا انداختن نوسازی خود در این حوزه به روش تبلیغ نیز متوسل شد. برای نمونه در سال ۱۳۱۷ش، افتخار طباطبایی یکی از خطبای معروف کشور به دعوت شهربانی و اداره معارف زنجان به این شهر دعوت شد و سخنرانی مفصلی در باب ترتیبات جدید در حضور جمعیتی قریب سه هزار نفر ایراد کرد. محور اصلی صحبت‌های وی عبارت بود از اصلاحات و ترقیات روزافزون کشور ایران از جمله تشویق علم و معارف مخصوصا کلاس اکابر و تربیت بانوان و محسنات نظام وظیفه.

زنجانی‌ها و لباس متحد

برگزاری جشن‌های متعدد یکی دیگر از روش‌های پیشبرد کشف حجاب بود، به این ترتیب که دولت می‌کوشید به روش تکرار، از قبح حضور بدون حجاب در مجالس کم شده و به‌صورت عادت درآید. جشن‌های ۱۷ دی (روز زن) و ۲۴ اسفند (سالروز تولد رضاشاه) نمونه‌ای از این جشن‌ها بود. در این میان روحانیون زنجان نیز در راستای یکسان‌سازی پوشش در کشور به منظور تغییر لباس خود تحت فشار قرار گرفتند. تنها روحانیونی اجازه استفاده از لباس صنف خود را داشتند که از حکومت جواز لازم را کسب می‌کردند، با وجود این دولت حتی خیلی پایبند به جوازهای صادره خود نبود و همواره پاسبان‌ها جلوی ملبسین به این لباس را گرفته و از آنها درخواست جواز می‌کردند و با این‌کار کوشش می‌شد  هزینه به تن داشتن این لباس را بالا برده و احیانا آنان را از تمدید جواز منصرف کنند. به‌طوری که آیت‌الله عزالدین حسینی زنجانی آخرین امام جمعه قبل از انقلاب زنجان به‌رغم دارا بودن جواز دستگیر و از زنجان  تبعیدشد و حتی پاسبانی پدر وی را که مجتهد مسلم و سمت امام جمعگی موقت را داشته متعرض شد و پس از معطلی بسیار مجبور به ارائه مجوز کرد. در‌حالی‌که بعید بود کسی در زنجان آن روز خاندان حسینی را که نسل اندر نسل از عهد فتحعلی‌شاه سمت امام جمعگی زنجان را داشته‌اند، نشناسد.از آنجا که صدور جواز تحت شرایط بسیار سختی صورت می‌گرفت، تعداد روحانیونی که موفق به تشکیل پرونده شده بودند، احتمالا بیش از صد نفر نبود. زیرا به استناد گزارشی که فرمانداری زنجان در سال ۱۳۱۸ش به وزارت کشور ارسال کرد برای تعویض جوازهای صادره قبلی فقط درخواست صد برگ پروانه چاپ کرد. براساس همین سند صدور جواز با حضور کمیسیونی مرکب از فرماندار و روسای شهربانی و فرهنگ صورت می‌گرفت.

 منبع: مسعود بیات، «واکنش گروه‌های اجتماعی زنجان به نوسازی در عصر رضاشاه»، فصلنامه دانشگاه الزهرا، ۱۳۸۵.

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

ارسال دیدگاه

دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن