تاثیر جنبش جنگل بر فرهنگ

شماره روزنامه: ۴۴۲۸ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۳۴۴۲۵۲۵ تاريخ و اقتصاد

احسان خلج

۷ سال مردم ناحیه کسما و کل گیلان با مبارزات میرزا کوچک خان مانوس بودند. شماری در آن عضویت داشته و هوادار آن بودند و برخی عزیزان خود را در جریان درگیری‌ها از دست دادند. چه بسیار خاطراتی که از فداکاری این جمعیت در افکار مردم آن نواحی به یادگار ماند و به بخشی از میراث فرهنگی ساکنان آن سرزمین مبدل شد. بسیاری از مردم در آن تاریخ، این جنبش را دریچه‌ای برای رهایی از رنجی می‌دیدند که از جانب خوانین محلی، دولت و نیروهای خارجی بر آنان تحمیل شده بود.

به این ترتیب پس از هفت سال زمانی‌که جنبش سرکوب شد، خاطرات بسیاری در حافظه جمعی مردم باقی ماند. این جنبش و رهبران و مبارزان آن دستمایه داستان‌ها، حماسه‌سرایی‌های محلی، سرایش اشعار انقلابی، لالایی‌های مادرانه، ساخت فیلم‌ها و نمایش‌ها و مجسمه‌های بسیار شد و این امر حکایت از دیرپایی یاد آن در اذهان مردم دارد. «دختر رعیت» نوشته محمود اعتمادزاده (به آذین) نخستین رمانی است که در بستر حوادث مربوط به مبارزات جنگلی‌ها روایت می‌شود. «جنگل» و «میرزا کوچک‌خان» نوشته حسین تهرانی افشاری و «شعله شمع جنگل» اثر جعفر طاهری رشتی از جمله دیگر داستان‌هایی است که در ادب فارسی در رابطه با قیام جنگلی‌ها روایت شده است. نمایش‌هایی نظیر «اپرای سردار جنگل»، «لحظه‌های جنگل»، «آوای جنگل»، «آوازی در سپیده دم جنگل» نیز از تاثیر این حرکت بر فضای نمایش ایران حکایت دارد. به علاوه با آغاز به کار تلویزیون یکی از نخستین وقایع تاریخی که دستمایه فیلم و سریال قرار گرفت، جنبش جنگل بود. امیر قویدل در سال ۱۳۶۲ دو فیلم سینمایی به نام‌های «میرزا کوچک‌خان» و «سردار جنگل» با مضمون زندگی و مبارزات میرزا کوچک‌خان ساخت. همچنین مجموعه تلویزیونی «کوچک جنگلی» که در سال ۱۳۶۶ از تلویزیون پخش شد، روایتگر بخشی از وقایع این جنبش است. فیلم‌نامه این مجموعه به ناصر تقوایی تعلق دارد و بهروز افخمی آن را کارگردانی کرده است. در آغاز این سریال لالایی محزونی به گویش گیلکی خوانده می‌شد که هنوز در خاطره بسیاری از مردم باقی مانده است.

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

ارسال دیدگاه

دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن