نفرین منابع، روایت اقتصادهای منبع‌محور

گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- زهرا فخری: ثروت همیشه به معنای توانگری نیست. در برخی جغرافیاها، آنچه از دل زمین بیرون می‌آید، بیش از آن‌که پیشران توسعه باشد، به آزمونی برای نهادها بدل می‌شود. 

پدیده‌ای که اقتصاددانان «نفرین منابع» می‌نامند، یادآور همین پارادوکس است: وفور، اگر با حکمرانی کارآمد همراه نشود، می‌تواند به رانت، رقابت بر سر توزیع و فرسایش انگیزه‌های مولد بینجامد.  

تفاوت میان کشورهایی که بر سرمایه انسانی و فناوری تکیه کردند با آن‌هایی که بر خام‌فروشی ماندند، در همین نقطه آشکار می‌شود. مسئله نه میزان ذخایر زیرزمین، بلکه ظرفیت تبدیل آن به ارزش افزوده روی زمین است. 

پرسش اینجاست: ثروت طبیعی، موتور توسعه می‌شود یا میدان کشمکش؟