بورس در سایه ریسک‌های سیاسی

بازار داخلی

 بازگشت دوباره به مدار سرخ

با آغاز معاملات در نخستین روز هفته جاری، شاخص کل بورس پس از یک‌روز حرکت در محدوده سبز دوباره افت کرد و با کاهش بیش از ۳۵ هزار واحدی، در سطح ۲‌میلیون و ۳۹۵هزار واحد ایستاد. بازار که به جز یک روز مثبت در چهارشنبه گذشته، تمام هفته گذشته را در محدوده منفی پشت‌سر گذاشته بود به روند منفی خود بازگشت. همزمان، شاخص کل هموزن نیز با افت ۰.۹۳ درصدی، در سطح ۷۵۳هزار و ۸۴۶واحد قرار گرفت. در سوی دیگر بازار، شاخص کل فرابورس نیز با کاهش ۱۳۲واحدی، در عدد ۲۲ هزار و ۹۶۲ واحد ایستاد. بررسی‌های «دنیای اقتصاد» نشان می‌دهد ارزش معاملات خرد سهام، حق‌تقدم‌ها و صندوق‌های سهامی در روز گذشته به ۴ هزار و ۷۱۰ میلیارد تومان رسید؛ عددی که رشد ۲۴درصدی نسبت به آخرین روز معاملاتی هفته پیش را نشان می‌دهد.

با این حال، سی‌ و نهمین روز متوالی است که ارزش معاملات خرد در سطحی کمتر از ۱۰همت باقی مانده است. از دیگر سو طی روز گذشته، ۳۲۷‌میلیارد تومان پول حقیقی وارد چرخه معاملات شد. بازار سهام روز گذشته در فضایی پرنوسان آغاز شد. فضایی که بازتابی از اخبار سنگین آخر هفته، از جمله تحولات منطقه‌ای و گمانه‌زنی‌ها درباره فعال شدن مکانیسم ماشه و آینده مذاکرات ایران و آمریکا بود. بررسی‌ها نشان می‌دهد معاملات در ساعات ابتدایی تحت‌تاثیر فشار فروش شکل گرفت و جو منفی بر تالار معاملات حاکم شد، اما با گذشت زمان، از شدت عرضه‌ها کاسته شد و بازار تا حدودی به تعادل رسید.

هرچند قیمت‌های پایانی چندان جذاب نبود، روند روز گذشته نشان داد بخشی از فعالان بازار در حال بازنگری عوامل اثرگذار و خروج از فضای هیجانی هستند. طی روزهای اخیر نرخ دلار از محدوده ۹۰ هزار تومان عبور کرده و در کانال ۱۰۰ هزار تومان تثبیت شده است. موضوعی که به باور بسیاری از تحلیلگران، نشانه آغاز مرحله‌ای تازه در تحولات ارزی است. این رشد نرخ ارز، در کنار افت قیمت‌ها طی هفته‌های گذشته، موجب شد بازار نگاه جدی‌تری به متغیرهای بنیادی داشته باشد و بخشی از اثر اخبار منفی سیاسی را در اصطلاح پیشخور کرده است. با این حال، ریسک‌های بین‌المللی و موعد ۳۰ روزه توافقات، همچنان سایه‌ای سنگین بر فضای معاملات دارد و احتمال بازگشت فشار فروش در مقاطع آتی را تقویت می‌کند. در چنین فضایی پاسخ سیاستگذاران می‌تواند روند روزهای آینده بازار را تغییر دهد. انتظار می‌رود سیاستگذاران بتوانند از بروز نوسانات فوری و شدید جلوگیری کنند.

بازار خارجی

ریسک‌های ژئوپلیتیک تعیین‌کننده آینده بازارها

بازارهای بین‌المللی این روزها در شرایطی پرتنش و پرابهام قرار دارند. ترکیبی از ریسک‌های سیاسی، تغییرات سیاست‌های تجاری و تحولات فناورانه مسیر حرکت سرمایه‌گذاران را شکل داده است. به گزارش فایننشال تایمز، فشارهای سیاسی بر بانک‌های مرکزی و تلاش برای تاثیرگذاری بر تصمیمات فدرال‌ رزرو آمریکا، نگرانی‌ها درباره استقلال نهادهای پولی را افزایش داده است. با وجود این فشارها، بازار سهام آمریکا همچنان توانسته جایگاه خود را حفظ کند و جذابیت وال‌استریت برای سرمایه‌گذاران ادامه دارد.

تمرکز سرمایه‌ها بر شرکت‌های بزرگ فناوری به‌ویژه در حوزه هوش مصنوعی و حجم بالای نقدینگی موجود در بازارهای آمریکا از مهم‌ترین عوامل ثبات نسبی وال‌استریت محسوب می‌شود. با این حال، فضای کلی اقتصاد جهانی تحت تاثیر سیاست‌های حمایتی و تعرفه‌های تجاری است. این شرایط باعث شده سرمایه‌گذاران با رویکردی محتاطانه‌تر و با دیدی بلندمدت‌تر استراتژی‌های خود را بازنگری کنند. صندوق بین‌المللی پول در آخرین گزارش خود پیش‌بینی رشد اقتصاد جهانی را به‌روز کرده است. نشانه‌هایی از بهبود در برخی بخش‌ها دیده می‌شود اما نرخ‌های فعلی همچنان پایین‌تر از میانگین رشد پیش از دوران همه‌گیری است. این موضوع نشان می‌دهد که اقتصاد جهانی هنوز در مرحله گذار قرار دارد. امید به بازگشت رشد اقتصادی با فشارهای ساختاری ناشی از تحولات سیاسی و اقتصادی در هم تنیده شده است.

تنش‌های اخیر میان آمریکا و هند نمونه‌ای بارز از اثرگذاری سیاست‌های تجاری است ایندین تایمز (INDIAN TIMES) گزارش داده که اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای هندی باعث واکنش شدید بازار ارز و سهام هند شده و روابط اقتصادی دو کشور را تحت فشار قرار داده است. این تصمیم نشان می‌دهد سیاست‌های تجاری می‌توانند به‌سرعت بر ثبات بازارهای نوظهور اثر بگذارند. در چنین فضایی بازارهای جهانی میان فرصت‌ها و تهدیدها حرکت می‌کنند. رشد فناوری و بازگشت نسبی اعتماد مصرف‌کنندگان در برخی اقتصادها امید ایجاد کرده اما نوسانات ژئوپلیتیک و سیاست‌های محدودکننده همچنان سایه‌ای سنگین بر فضای جهانی دارند. آینده بازارها بیش از هر زمان دیگری به هماهنگی سیاستگذاران و توان آنها در مدیریت شوک‌های اقتصادی وابسته است.