تداوم نزول در بازار سرمایه
در ادامه روند نزولی بورس، شاخص کل با افتی بیش از ۴۲ هزار واحدی، کانال ۲.۸میلیون واحدی را از دست داد و شاخص هموزن و فرابورس نیز کاهش یافتند. ارزش معاملات خرد به کمترین سطح از نیمه تیرماه رسید و خروج چشم‌گیر پول حقیقی ادامه دارد. به عقیده کارشناسان، عوامل روانی، اقتصادی و سیاسی از جمله کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران، نبود حمایت موثر و ابهامات مذاکرات سیاسی در شکل‌گیری وضعیت فعلی بازار نقش دارند. از دیگرسو بررسی‌ها نشان می‌دهد گزارش‌های مالی شرکت‌ها نیز نتوانسته‌اند انتظارات را برآورده کنند و فضای کلی بازار همچنان با بی‌اعتمادی و نوسان همراه است.
بازار داخلی
لزوم بازنگری در سیاست‌های حمایتی
در ادامه حرکت بورس در محدوده رشد منفی، شاخص کل که در خلال دو روز ابتدایی هفته، بیش از ۲۵هزار واحد کاهش ارتفاع را تجربه کرده بود، در طی روز معاملاتی گذشته، بیش از ۴۲ هزار واحد کاهش یافت و کانال ۲.۸میلیون واحدی را پس از ۸ روز معاملاتی دوباره از دست داد و تا ۲میلیون و ۷۶۸ هزار واحد عقب‌نشینی کرد. از دیگر سو شاخص کل هموزن نیز که روزهای اخیر را همسو با شاخص کل حرکت کرده بود، تا پایان روز معاملاتی دوشنبه به ۸۲۷ هزار و ۸۹۸ واحد رسید که بیانگر افت ۱.۱۲درصدی است.
همچنین شاخص کل فرابورس با کاهش ۲۶۷ واحدی در ۲۴ هزار و ۸۰۵ واحد ایستاد و کانال ۲۵ هزار واحدی را از دست داد. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» نشان می‌دهد ارزش معاملات خرد سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی ۴هزار و ۷۷ میلیارد تومان بوده است که کاهش ۳۰ درصدی نسبت به روز قبل از آن را نشان می‌دهد و کمترین میزان پارامتر یاد شده از ۱۷تیرماه سال جاری است. از دیگرسو در خلال روز گذشته هزار و ۳۹میلیارد پول حقیقی از چرخه معاملات خارج شد و خروج پول حقیقی در ۵ روز اخیر به بیش از ۶ هزار و ۲۴۸میلیارد تومان رسید.
بازار سرمایه در معاملات اخیر خود با کاهش شاخص‌ها و افزایش فشار فروش مواجه شد؛ روندی که برخی آن را نشانه‌ای از ورود به مرحله جدیدی از نوسانات بازار می‌دانند. شواهد نشان می‌دهد مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، روانی و سیاستی در شکل‌گیری فضای فعلی بازار موثر بوده‌اند. اظهارات اخیر برخی مسوولان، از جمله اشاره به ناپیوستگی احتمالی در حمایت‌ها یا ورود بازار به مرحله تثبیت، واکنش‌های متفاوتی را میان فعالان بازار به همراه داشته است.
در همین حال، گزارش‌های مالی شرکت‌ها که می‌توانستند محرک مثبتی برای بازار باشند، هنوز نتوانسته‌اند آن‌طور که انتظار می‌رفت اثرگذار ظاهر شوند. در سطح کلان، انتظار برای مشخص شدن نتایج مذاکرات سیاسی نیز همچنان در فضای بازار دیده می‌شود. با وجود برخی گمانه‌زنی‌ها، مسیر مذاکرات همچنان با ابهاماتی همراه است و فعالان اقتصادی در انتظار شفاف‌تر شدن این روند هستند.
بازار خارجی
استقبال بازارهای مالی از توافق تجاری
پس از دستیابی اتحادیه اروپا و ایالات متحده به توافقی تازه در زمینه تجارت، بازارهای سهام اروپا با رشد چشم‌گیری روبه‌رو شدند. این توافق که در آستانه بروز یک جنگ تجاری تمام‌عیار حاصل شده، فضای بازارهای جهانی را آرام‌تر کرده و چشم‌انداز مثبتی را پیش‌روی سرمایه‌گذاران قرار داده است. شاخص‌های اصلی بازارهای سهام اروپا با شروع هفته جدید با روندی صعودی همراه شدند. این واکنش مثبت، بازتابی از امیدواری به کاهش تنش‌های اقتصادی میان اتحادیه اروپا و ایالات متحده است. همزمان، بازارهای سهام آمریکا نیز نشانه‌هایی از رشد نشان دادند؛ هرچند در این میان، واحد پولی یورو تضعیف شد که نشانه‌ای از نگرانی سرمایه‌گذاران درباره پیامدهای بلندمدت این توافق است. به نقل از فایننشال تایمز و براساس مفاد اولیه توافق، بیشتر کالاهای صادراتی اتحادیه به اروپا به آمریکا، از جمله خودرو و محصولات دارویی، مشمول تعرفه‌هایی قابل‌توجه خواهند بود.
در مقابل، اروپا نیز متعهد شده که واردات انرژی و تسلیحات از آمریکا را افزایش دهد. این تصمیم‌ها با وجود آنکه فشار بر صادرکنندگان اروپایی را افزایش می‌دهند، اما در عین حال به ابهام‌های ماه‌های گذشته پایان داده‌اند؛ ابهام‌هایی که از زمان تهدیدهای تجاری دولت آمریکا بازارهای جهانی را در وضعیتی شکننده قرار داده بود. با این حال، برخی تحلیلگران هشدار داده‌اند که هزینه‌های ناشی از این توافق برای اقتصاد اروپا سبک نخواهد بود. پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که صادرات اروپا به آمریکا در سال‌های پیش رو به شکل محسوسی کاهش خواهد یافت و شرکت‌های بزرگ اروپایی برای حفظ موقعیت خود در بازار آمریکا با چالش‌هایی تازه مواجه خواهند شد. در همین حال، برخی اقتصاددانان معتقدند که پیامدهای منفی این توافق می‌تواند با اقدامات جبرانی، به‌ویژه در کشورهای بزرگ اروپایی مانند آلمان، تا حدی تعدیل شود.
این دیدگاه خوش‌بینانه بر این پایه استوار است که دولت‌ها با افزایش هزینه‌های عمومی و ارائه مشوق‌های مالی، بخشی از فشار واردشده به بخش تولید و صادرات را جبران خواهند کرد. تحلیلگران بازارهای جهانی نیز بر این باورند که گرچه این توافق به معنای پایان یافتن اختلافات تجاری نیست، اما از بروز یک بحران اقتصادی گسترده جلوگیری کرده و فرصت‌هایی تازه برای مذاکره و همکاری میان دو قدرت اقتصادی جهان فراهم کرده است. بسیاری از فعالان بازار معتقدند که تثبیت شرایط موجود، هرچند موقتی، برای ادامه فعالیت‌های تجاری ضروری بوده و به شرکت‌ها زمان بیشتری برای سازگاری با شرایط جدید می‌دهد. در نهایت، اگرچه توافق اخیر میان اتحادیه اروپا واشنگتن همچنان با ابهاماتی همراه است، اما برای بازارهای مالی، گامی رو به جلو به شمار می‌آید.
