تله مدیریت کاریزماتیک
نویسنده: DR. Poornima Luthra مترجم: مهدی نیکوئی
زمانی که صحبت از رهبر سازمانی میشود، اغلب کاریزما (توانایی فرد برای برانگیختن دیگران، اشتراکگذاری چشماندازش و وادار کردن آنها به انجام گفتههایش) در محور تصور ما قرار میگیرد. رهبران سازمانی کاریزماتیک و تحولآفرین، افرادی مورد اعتماد، تحسینشده و حتی محبوب هستند. با این حال، یک کسبوکار موفق از بیش از یک نفر تشکیل شده و قرار دادن تمام توانمندیها، تخصص و اختیارات در دست یک نفر، خطراتی به همراه دارد.
واقعیت این است که هیچکس همه چیز را نمیداند. بدون برخوردار بودن از سایر دیدگاهها، تفکر انتقادی ضعیف میشود، کارکنان احساس بیقدرت بودن میکنند، دیدگاههایشان را انتشار نمیدهند و این خطر وجود دارد که فرهنگ سازمانی به یک فرقه شباهت بیشتری یابد تا به یک تیم همکار.
تقسیم وزن کار
رهبری سازمانی جمعی، مدلی که در آن وزن کار تقسیم میشود و تصمیمات بر اساس فرایندهای تیممحور گرفته میشود، همزمان یک رویکرد اخلاقی و یک رویکرد عملگرایانه است. چنین رویکردی، ریسک منیت و غرور بیش از حد را از بین میبرد و از انگیزه و استقلال تیمهای کاری حمایت میکند.
کارکنانی که احساس کنند صدایشان شنیده میشود و نقشی در تعیین مسیر کسبوکار دارند، باانگیزهتر و خلاقتر عمل میکنند. این رویکرد حتی به رهبر سازمانی کمک میکند تا طبق گفتهها «در رأس سازمان، تنها» نباشد.
تقسیم بار سازمان به معنای آن نیست که ساختار سلسلهمراتب به کلی حذف شود. در غیاب هر گونه ساختار بالا به پایین، رهبران سازمانی غیررسمی ظهور میکنند و براساس کاریزما، عملکرد و جایگاه اجتماعی خودشان، نقشی به دست میآورند. در رویکردی که مدنظر است، هرچند توانمندیها و مسوولیت در تمام سازمان تقسیم میشود، یک رهبر سازمانی خوب همچنان مسوولیتپذیر میماند.
چارچوبسازی یا چارچوبشکنی
وظیفه رهبر سازمانی این نیست که همه چیز را بداند و برای هر مشکلی راهکاری داشته باشد. در حقیقت، اگر او باعث شود که افراد و کسبوکارشان بیش از حد به او متکی شوند، مانع از بروز پتانسیل دیگران میشود. وظیفه رهبر سازمانی فقط ایجاد فضایی است که اعضای تیمها در کنار یکدیگر به دنبال معنا بگردند. افراد احتمال بیشتری دارد که به یک مسیر جدید متعهد شوند، اگر خودشان در شناخت و تصمیمگیری آن ایفای نقش کرده باشند.
چارهیابی همچنین یک فرآیند اجتماعی است که از طریق گفتوگوها و روابط حاصل میشود. گاهی به سادگی میتوان برای افراد توضیح داد که چه اتفاقی در حال افتادن است، چه چیزی اهمیت دارد و چگونه باید پیش رفت. اما زمانی که افراد خودشان چیزی را کشف کنند، از لذت یادگیری و تعهد به مسیر پیش رو نیز بهرهمند میشوند. گاهی برای آنکه افراد بتوانند پاسخی را کشف کنند، به جای آنکه آن پاسخ به طور مستقیم به آنها داده شود، نیازمند آن هستند که موانع فکری و چارچوبهای پیشین آنها مرتفع شود. بهعنوان مثال، زمانی که کسبوکار شما چند سال به یک شکل واحد فعالیت کرده باشد، ذهن افراد به شیوه کنونی کار عادت کرده و برای یافتن چشماندازها و پاسخهای تازه نیاز به شکستن چارچوبهای فکری آنهاست.
تشویق تفاوتها
در کسبوکار، دیدگاهها و تجربیات زندگی متفاوت میتواند عملیات را تقویت کند. هرچند هماهنگسازی یک تیم با کار متنوع، نیازمند تلاش بیشتر، زمان و رهبری عامدانه است، طیف گستردهتر مهارتها، دانش و عقاید افراد باعث افزایش توانمندی جمعی میشود.
در مدل رهبری غیرمتمرکز، رهبران سازمانی به سادگی پیام خود را به پایین انتقال نمیدهند. آنها عامل شروع گفتوگو بین دیدگاههای متضاد هستند، در ابهام حرکت میکنند و فضایی برای شنیده شدن نظرات مختلف پدید میآورند. تمام اینها باعث میشود افراد در کنار یکدیگر قادر به یافتن پاسخها و راهکارهای جدید باشند. در اینجا، تاکید فقط بر مشارکت نیست، بلکه تفاوتها نیز حفظ و گاهی تقویت میشوند.
باز گذاشتن فضا برای تنش
باز گذاشتن فضا برای تفاوت دیدگاهها از طریق تقویت چندصدایی، یک موضوع است. اما پذیرش و مدیریت تنشهایی که ممکن است در پی حرکت این صداهای متفاوت در مسیرهای مستقل شکل بگیرد، مسالهای کاملا متفاوت است. در یک مدل سنتی رهبری سازمانی، تعادل باید در سریعترین حالت ممکن بازیابی شود. تنشها اغلب با شیوهای تدافعی درمان میشوند و راهکارهایی مطلوب هستند که وضع موجود یا اقتدار رهبر سازمانی را به چالش نکشند.
با این حال، در مدل نسبی و غیرمتمرکز رهبری سازمانی، بر اساس «ذهنیت پارادوکس» عمل میشود؛ به این صورت که به جای آنکه دیدگاههای مغایر خاموش شوند، درخواستهای رقیب در کنار یکدیگر قرار میگیرند و به همه آنها اجازه ابراز وجود داده میشود. با این رویکرد، مسائل میتوانند برای بحث باز بمانند و پیشرفتشان متوقف نشود. آنگاه هر زمان که فرصت و منابع اجازه میداد، گفتوگو درباره آنها ادامه مییابد.
در جهان امروز که پیچیدگی و تغییر، شرایطی گذرا نیستند و پسزمینه دائمی زندگی سازمانی هستند، رهبری سازمانی دیگر فقط مسالهای در باب اقتدار یا جایگاه نیست. ایجاد روابط انسانی، فراهم کردن فضا برای آنکه افراد بتوانند پیشرفت کنند و خودشان باشند و پذیرش طیف گستردهای از دیدگاهها، کلیدهای لازم برای موفقیت ماندگار است.
منبع: Fast Company


