«آسه‌آن» زیر سایه جنگ خاورمیانه
دنیای اقتصاد : کشورهای جنوب شرقی آسیا که بلوک اقتصادی آسه‌آن را تشکیل می‌دهند، در حالی این هفته در فیلیپین گردهم آمده‌اند که این منطقه همچنان با پیامدهای کمبود نفت دست‌وپنجه نرم می‌کند. این بحران انرژی ناشی از جنگ آمریکا علیه ایران و همچنین رقابت‌های واشنگتن و پکن است که اقتصاد این کشورها را به شدت تحت‌تاثیر قرار داده است. اجلاس مانیل از ۱۵ تا ۱۷نوامبر (۲۴ تا ۲۶آبان) برگزار می‌شود و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، به همراه چند رهبر جهانی دیگر در آن حضور خواهند یافت. اتحادیه کشورهای جنوب شرقی آسیا با ۱۱عضو خود تلاش می‌کند یک بازار واحد ایجاد کند؛ هرچند قدرت تحمیل تصمیمات به اعضا را ندارد. این بلوک شامل اندونزی، مالزی، فیلیپین، سنگاپور، تایلند، برونئی، ویتنام، لائوس، میانمار، کامبوج و تیمور شرقی است و با جمعیتی نزدیک به ۶۹۴میلیون نفر، حدود ۸.۴درصد از جمعیت جهان را در خود جای داده است. نشست این هفته احتمالا آخرین گردهمایی سال جاری این اتحادیه خواهد بود.
به گزارش الجزیره، در کنار رهبران و نمایندگان کشورهای عضو، مهمانان ویژه‌ای نیز در این اجلاس حضور دارند. انتظار می‌رود دونالد ترامپ فردا سه‌شنبه و در بحبوحه تداوم تنش‌های تجاری واشنگتن با چین، یک نشست ویژه با اعضای آسه‌آن برگزار کند. او همچنین قرار است دیدار دوجانبه‌ای با فردیناند مارکوس جونیور، رئیس‌جمهور فیلیپین، داشته باشد و پس از آن برای شرکت در اجلاس همکاری‌های اقتصادی آسیاپاسیفیک در ۱۸ و ۱۹ نوامبر (۲۷ و ۲۸ آبان) راهی چین شود. نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، نیز به‌عنوان شریک تجاری کلیدی این بلوک در نشست حاضر خواهد بود. مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، از سخنرانان این اجلاس است و لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا نیز نخستین رئیس‌جمهوری مستقر برزیل است که به فیلیپین سفر می‌کند تا درباره تجارت، دفاع و سایر زمینه‌های همکاری گفت‌وگو کند. سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، نیز در ادامه نشست ماه ژوئیه روسیه و آسه‌آن، در مانیل حضور خواهد یافت.
این اجلاس در مقطعی برگزار می‌شود که کشورهای جنوب شرقی آسیا به‌دلیل جنگ آمریکا علیه ایران، با کمبود شدید عرضه نفت و گاز از سوی تامین‌کنندگان خاورمیانه مواجه شده‌اند. فیلیپین، ویتنام و مالزی از آسیب‌پذیرترین کشورها در برابر این اختلالات انرژی هستند و مانیل در ماه مارس وضعیت اضطراری ملی انرژی اعلام کرد. از سوی دیگر، میلیون‌ها شهروند آسه‌آن در خاورمیانه زندگی و کار می‌کنند که جنگ، امنیت و درآمد آنها را به خطر انداخته است. همزمان، کشورهای آسیایی نگران کشیده شدن دامنه درگیری‌ها به تنگه مالاکا به‌عنوان آبراهی باریک میان اندونزی، مالزی و سنگاپور هستند. در حوزه تجارت نیز جنگ تعرفه‌ای آمریکا باعث شده تا از زمان آغاز دور دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، کشورهای آسه‌آن با افزایش ۱۰ تا ۱۲.۵درصدی تعرفه‌ها مواجه شوند و این بلوک برای تقویت روابط تجاری خود در سایر نقاط جهان تحت فشار قرار گیرد.
بحران دریای جنوبی چین از دیگر محورهای مهم این نشست است. چین به همراه تایوان و چهار عضو آسه‌آن شامل برونئی، مالزی، فیلیپین و ویتنام، دهه‌هاست که بر سر این آبراه پرتردد و احتمالا غنی از ذخایر نفت و گاز درگیر مناقشات ارضی هستند. مذاکرات برای تدوین آیین‌نامه رفتاری که از سال۲۰۰۵ آغاز شده، به‌دلیل تنش‌های فزاینده به ویژه میان مانیل و پکن بارها متوقف شده است. با وجود برگزاری ۱۰دور مذاکره در سال جاری به رهبری مالزی، تحلیلگران تردید دارند که در نشست این هفته نتیجه قطعی حاصل شود.
درگیری‌های مرزی تایلند و کامبوج نیز که اواخر سال گذشته بر سر مناطق مورد مناقشه و مکان‌های مذهبی رخ داد و به کشته شدن دست‌کم ۱۵۰ نفر و آوارگی نزدیک به یک‌میلیون نفر انجامید، همچنان حل نشده باقی مانده است. با وجود برقراری آتش‌بس، مناقشه مرزی حل‌وفصل نشده و آسه‌آن خواستار گفت‌وگوی بیشتر با حضور ناظران شخص ثالث است. بحران میانمار نیز با توجه به ادامه جنگ داخلی و بحران پناهجویان روهینگیا، در صدر برنامه‌ها قرار دارد. آسه‌آن حضور میانمار در نشست‌های مهم را به نمایندگان غیرسیاسی محدود کرده و طرح صلح پنج‌ماده‌ای این بلوک تاکنون در بهبود اوضاع ناکام بوده است. در نهایت، آتش‌سوزی‌های گسترده در اندونزی که به مرگ دست‌کم ۳۵۰۰ نفر و سوختن میلیون‌ها هکتار جنگل منجر شده، دود و غبار شدیدی را به کشورهای همسایه تحمیل کرده و جاکارتا را در معرض انتقادات جدی برای نحوه مدیریت این بحران قرار داده است.
