خیز قطر برای تصاحب میادین نفتی ونزوئلا

به گزارش خبرنگار گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، هلدینگ نفت و گاز «یوسی‌سی» قطر برای در اختیار گرفتن دو میدان نفت و گاز خشکی در ونزوئلا وارد مذاکره شده است. هم‌زمان با رقابت شرکت‌های خارجی برای تصاحب ذخایر هیدروکربوری این کشور نفت‌خیز آمریکای جنوبی، این هلدینگ قطری نیز می‌کوشد جای پای خود را در بازار انرژی ونزوئلا محکم کند.

بلومبرگ به نقل از منابع آگاه گزارش داده است که شرکت یوسی‌سی دو میدان «ال‌فوریال» و «خوسپین» در شمال ایالت موناگاس در شرق ونزوئلا را هدف گرفته است. موناگاس یکی از قطب‌های اصلی تولید نفت ونزوئلا به شمار می‌رود و شرکت‌های بزرگ دیگری همچون «شل» نیز امسال برای توسعه پروژه‌های مختلف در این ایالت به توافق رسیده‌اند.

هکتور اوبرگون، رئیس شرکت ملی نفت ونزوئلا، روز جمعه ۱۳ نوامبر (۲۲ آبان) در نشستی خبری اعلام کرد که این شرکت در میدان ال‌فوریال با یوسی‌سی شریک می‌شود و طرف قطری قرار است سرمایه‌گذاری کلانی در زیرساخت‌های این میدان انجام دهد. با این حال، شرکت یوسی‌سی هنوز در این باره اظهارنظر نکرده است.

ورود این سرمایه‌گذار قطری می‌تواند به تلاش‌های کاراکاس برای احیای صنعت نفت ونزوئلا جان تازه‌ای ببخشد. صنعت نفت این کشور که روزگاری جایگاهی کلیدی در بازار جهانی داشت، پس از برکناری نیکولاس مادورو به دست دولت ترامپ در ماه ژانویه و شکل‌گیری اتحادی غیرمنتظره میان واشنگتن و دلسی رودریگز، جانشین مادورو، وارد مرحله تازه‌ای شده است.

مذاکره برای تصاحب میدان‌های ال‌فوریال و خوسپین نشان می‌دهد که یوسی‌سی برنامه‌ای جدی برای حضور پررنگ در ونزوئلا دارد. این شرکت پیش‌تر نیز قراردادهایی را در بخش نفت و گاز سوریه و لیبی امضا کرده بود و در ماه اوت هم از شراکت خود در میدان گازی فراساحلی «لوران» در مرز مشترک ونزوئلا و ترینیداد و توباگو خبر داد.

توافق بر سر میدان ال‌فوریال، راه دسترسی این شرکت قطری به یکی از باارزش‌ترین ذخایر نفت متعارف ونزوئلا را باز می‌کند. این میدان عظیم در شمال موناگاس زمانی پربازده‌ترین میدان نفتی کشور بود و میلیاردها بشکه نفت در خود جای داده است. البته افزایش برداشت از این میدان، هزینه سنگینی می‌طلبد و نیازمند بازسازی چاه‌ها، نوسازی زیرساخت‌ها و احیای سامانه‌های تزریق آب و گاز برای تثبیت تولید است.

از طرفی، قرارداد بزرگی که شرکت آمریکایی «بلو انرژی پارتنرز» اوایل امسال با دولت ونزوئلا و پنتاگون امضا کرد، رقابت شدیدی را میان شرکت‌های تازه‌وارد و بازیگران قدیمی برای تصاحب پروژه‌های باقی‌مانده به راه انداخته است. شل نیز پیش‌تر در سال جاری میلادی برای اجرای پروژه‌های «کاریتو» و «پیریتال» در همان ایالت موناگاس، یک پیمان فنی و مالی با شرکت ملی نفت ونزوئلا امضا کرده بود.

اریک کسکولا، مدیرعامل بخش انرژی هلدینگ یوسی‌سی، بیست‌ونهم سپتامبر (۷ مهر) در کنفرانس نفت و گازی در کاراکاس اعلام کرد که این شرکت به میدان لوران بسنده نمی‌کند و به دنبال فرصت‌های تازه‌ای در سراسر ونزوئلا است تا در کنار شراکت با دیگران، خود نیز به عنوان بهره‌بردار اصلی وارد میدان شود.

به گفته او، شرکت مادر یوسی‌سی قصد دارد در صنایع گوناگونی از جمله کشاورزی، سلامت و زیرساخت هم سرمایه‌گذاری کند. کسکولا معتقد است که موفقیت در پروژه‌های نفتی خشکی، در گرو ایجاد یک زنجیره کامل از خدمات و زیرساخت‌های پشتیبان در منطقه است.

او در این نشست تاکید کرد که ظرفیت‌های کم‌نظیر ونزوئلا، این شرکت را به تمام بخش‌ها از اکتشاف و تولید گرفته تا نفت سنگین، میعانات گازی و جمع‌آوری گازهای مشعل علاقه‌مند کرده است و یوسی‌سی تمام این فرصت‌ها را با جدیت دنبال می‌کند.

البته قطر در عرصه سیاسی ونزوئلا نیز نفوذ قابل توجهی دارد. دوحه سال‌هاست که نقش میانجی را میان واشنگتن و کاراکاس ایفا می‌کند و مذاکرات مربوط به تحریم‌ها، انتخابات و تبادل زندانیان را پیش برده است. به گفته منابع مطلع، دلسی رودریگز روابط شخصی نزدیکی با خاندان حاکم قطر دارد و مقامات قطری در جریان بررسی روند انتقال قدرت در ونزوئلا، در واشنگتن به نفع رودریگز با دولت ترامپ رایزنی کرده‌اند.

آغاز پروازهای مستقیم خطوط هوایی قطر به بوگوتا و کاراکاس در چهارم نوامبر (۱۳ آبان) نیز نشانه دیگری از همین نزدیکی است. با این اقدام، قطر ایرویز به نخستین شرکت هواپیمایی حاشیه خلیج فارس در آسمان ونزوئلا تبدیل شد.

دوحه در عین حال روابط بسیار گرمی با دونالد ترامپ دارد. دولت آمریکا سال گذشته یک فروند بوئینگ ۷۴۷ سری ۸ را به عنوان هدیه از خاندان سلطنتی قطر برای استفاده در ناوگان ریاست‌جمهوری (ایرفورس وان) پذیرفت و سفر سال ۲۰۲۵ ترامپ به دوحه نیز با امضای توافق‌های تجاری چندصد میلیارد دلاری همراه شد.

در سطح مدیریتی نیز هدایت شرکت یوسی‌سی بر عهده دو برادر قطری به نام‌های معتز و رامز الخیاط است که در پروژه ساخت یک تفرجگاه لوکس در آلبانی، شریک تجاری جرد کوشنر، داماد ترامپ هستند.

در واقع، پیشروی یوسی‌سی در ونزوئلا بخشی از اشتیاق گسترده‌تر کشورهای حاشیه خلیج فارس برای ورود به اقتصاد این کشور پس از بازگشایی درهای آن به روی سرمایه‌های خارجی است. سرمایه‌گذاران عرب اکنون طیف وسیعی از پروژه‌های نفت و گاز، معدن و زیرساخت را هدف گرفته‌اند.

در همین چارچوب، شرکت «ایکس‌آرجی» ابوظبی در کنار یوسی‌سی و بریتیش پترولیوم وارد بخش گاز ونزوئلا شده است. هلدینگ یوسی‌سی حتی به معادن طلای ونزوئلا هم چشم دوخته و به تازگی برای جذب یک مدیر ارشد جهت راه‌اندازی بخش طلا در کاراکاس آگهی استخدام منتشر کرده است.

همچنین به گفته منابع آگاه، اوایل نوامبر یک هیئت بلندپایه خاورمیانه‌ای با حضور نمایندگان یوسی‌سی به کاراکاس سفر کرد تا فرصت‌های جدید سرمایه‌گذاری در این کشور را از نزدیک ارزیابی کند.