سایه پیش‌فروش سکه بر بازار آتی

نوسانات مربوط به بازار ارز، رشد قیمت سکه را تثبیت کرد
گروه بورس کالا - آزاده حسینی، سردار خالدی: مبادلات بازار آتی سکه دیروز در حالی پشت سر گذاشته شد که نوسانات شدید ارز به خصوص دلار نگرانی‌ها را افزایش داده است.

مبادلات سکه و ارز طی هفته جاری یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های زمانی را پشت سر گذاشت. در شرایطی که قیمت دلار مرز یک هزار و ۵۰۰ تومان را هم تجربه کرد، قیمت سکه به تبعیت از این وضعیت در بازار نقدی و به تاثیر از آن در بازار آتی، شرایط نامتعادلی را دنبال می‌کند. پیش فروش سکه از سوی بانک مرکزی که با تحویل ۴ ماهه و به قیمت پایه ۵۴۶ هزار تومان (بدون احتساب هزینه و مالیات) از دیروز در شعب بانک ملی آغاز شده، وضعیت عرضه و تقاضا در بازار نقدی و بازار آتی را تغییر داده است.
براساس گفته یکی از کارشناسان بورس، در صورتی که پیش‌فروش‌های سکه در شعب بانکی ادامه پیدا کند و استقبال از این وضعیت بیشتر شود، آن وقت ممکن است دادوستدها در بازار آتی با روال دیگری مواجه شود، حتی ممکن است معامله در این بازار با تردید سرمایه‌گذاران رو به رو شود. به نظر تحلیلگران، بازیگران بازارهای بورس همه باید در شرایط مساوی قرار بگیرند و همه باید استانداردهای شرایط معامله را رعایت کنند.
این در حالی است که بانک مرکزی با پیش فروش سکه به صورت نامحدود، روند جریان معاملات را تغییر می‌دهد. براساس اعلام بانک مرکزی با احتساب مالیات و سایر هزینه‌ها هر کس می‌تواند سکه را در حدود ۵۷۳ هزار تومان برای ۴‌ماه بعد خریداری کند و اگر افزایش نرخ داشت، می‌تواند کالا را تحویل بگیرد و اگر کاهش داشت می‌تواند تحویل نگیرد و پول خود را بدون سود پس بگیرد؛ این یعنی ریسک صفر درصد و امکان سود معقول.
پیش فروش سکه ادامه دار نیست؟

اما کارشناسان بازار آتی، بر این باورند موضوع پیش فروش سکه تنها در کوتاه‌مدت می‌تواند بازار قراردادهای آتی را تحت‌تاثیر قرار دهد؛ زیرا در بلندمدت به دلیل تغییرات جهانی اونس طلا و نوسانات بازار ارز و از سویی فاکتورهای سیاسی شرایط تغییر می‌کند. به نظر فعالان بازار آتی همه این گفته‌ها در شرایطی اعلام می‌شود که مساله تحویل و تعهدات بانک مرکزی ذهن بسیاری از سرمایه‌گذاران را به خود مشغول کرده، زیرا اگر به رفتار بانک مرکزی طی سالیان گذشته در قبال تصمیمات بازار ارز و سکه توجه کنیم می‌بینیم این نهاد نتوانسته در قبال تعهدات و سیاست‌های در نظر گرفته پاسخ مناسب دهد. یکی از معامله‌گران عقیده دارد. این امر باعث شده خیلی از مردم نسبت به اجرای برخی تصمیمات اعلام شده تردید داشته باشند. سردرگمی و ابهام نسبت به آینده از مباحثی است که منتج از این وضعیت است و به نظر می‌آید دولت در این زمینه باید تصمیمات جدی و مهم اتخاذ کند و گرنه روال از شرایط فعلی نگران‌کننده‌تر خواهد شد. مسوولان بورس کالا بر این باورند بانک مرکزی بهتر است نسبت به عرضه سکه به صورت پیش فروش یا نقدی در بورس بیشتر از این تعلل نکند؛ زیرا این بازار علاوه بر اینکه به صورت شفاف و رقابتی می‌تواند تعیین‌کننده قیمت‌ها باشد در نفع‌رسانی به دو طرف معامله هم سهیم خواهد بود. این در حالی است که چند روز پیش هم بورس کالا از عرضه سکه در بورس خبر داده بود، اما به نظر می‌رسد بانک مرکزی کاملا مخالف با رویه بورس کالا حرکت می‌کند و این نمی تواند برای آینده بازارها مطلوب باشد. در همین حال محمدرضا پورابراهیمی ـ رییس هیات مدیره بورس کالا به عرضه نقدی سکه در بورس کالا اشاره کرد و به ایسنا گفت: عرضه نقدی سکه در بورس کالا با پیش فروش سکه متفاوت است و پیشنهاد پیش فروش سکه و انجام معاملات ثانویه آن در بورس کالا به رییس کل بانک مرکزی
ارائه شده است. اما حاشیه‌های دیروز بازار آتی تنها به پیش فروش سکه برنمی‌گردد رشد قیمت ارز و در راس آن افزایش یکباره قیمت دلار به سطح بیش از یک هزار و ۵۰۰ تومان، دادوستد در سررسیدهای نزدیک را با رشد و سررسیدهای دور را بدون تغییر با همان مسیر کاهشی مواجه کرد. این در حالی است که دلیل عمده افت قیمت‌ها در سررسیدهای دور، مساله پیش فروش سکه بانک مرکزی بوده و به‌رغم رکوردزنی دلار و افزایش قیمت آن و افزایش قیمت اونس، به دلیل تعطیلی احتمالی امروز بازار تهران، معاملات آتی نیز بسیار آرام انجام می‌شود، این در شرایطی بود که در پایان دادوستدهای دیروز، حجم معاملات به ۲۷ هزار و ۵۰۷ قرارداد به ارزش بالغ‌بر ۱۹۲ میلیارد تومان رسید.
براساس گفته فعالان، روزانه از سوی صرافی‌های بزرگ ۲۰۰ میلیون دلار ارز برای فروش در بازار نیاز است که این محدوده برای روزهای گذشته در سطح بسیار پایینی بوده، از سویی عدم توانایی در اجرایی کردن تعهدات ارزی از سوی چند شخصیت حقیقی و حقوقی نیز باعث شده روز گذشته برای بازارها از جمله بازار آتی سکه روز بی‌سابقه‌ای تلقی شود.
نوسان نرخ ارز و مشکلات ناشی از آن
یکی از واردکنندگان فعال در رابطه با وضعیت بازار ارز و آینده آن می‌گوید: متاسفانه بسته شدن ثبت سفارش‌ها برای معامله‌گران از سوی کشورهای همجوار باعث شده نگرانی‌ها برای وارد‌کنندگان بیشتر شود و نوسان قیمت ارز نیز زیاد شود.
آنوش رحام، معتقد است مشکلات مربوط به ارز و از سویی محدودیت ال‌سی‌ها و بسته شدن ثبت سفارشات شرایط مبهمی را برای آینده رقم زده است. البته به نظر این فعال، توقف مبادلات با برخی کشورهای همجوار و بسته شدن ثبت سفارشات موقتی است و احتمالا این روند تغییر کند. این در حالی است که تبادلات تجاری ایران با امارات به دستور وزارت صنعت، معدن و تجارت فعلا قطع شده و ممکن است نگرانی‌ها با جلسه امشب اتحادیه اروپا نیز وارد فاز جدیدی شود. بررسی قیمت‌ها طی ده روز گذشته نشان می‌دهد که اوضاع کاملا نوسانی و هیجانات به دور از منطق است؛ به طوری که رشد قیمت دلار از تاریخ ۱۹ آذرماه تا دیروز(با نرخ ۱۵۳۰ تومان) نشان از رشد ۱۸۵ تومانی این ارز طی مدت مذکور دارد این در شرایطی است که تغییرات قیمت دلار، سکه بازار نقدی و اونس جهانی همه نشان از نوسانات پیوسته و تغییرات معنی‌دار قیمت‌ها طی مدت مذکور دارد (جدول روند قیمت‌ها می‌تواند به صورت مشخص و معین نمایش‌دهنده این تغییرات باشد). در پایان باید گفت دولت و نهادهای تصمیم‌گذار بهتر است سیاست‌های تاثیرگذار را در از بین بردن التهاب شدیدی که در بازار به وجود آمده، اعمال کنند.