بازدارندگی در قالب موازنه‌های دوجانبه
دنیای‌اقتصاد: قطر و ترکیه از توافق دفاع متقابل جدیدی استقبال کردند که بر اساس آن، دو کشور متعهد می‌شوند در برابر هرگونه حمله خارجی علیه هر یک از آنها، موضعی مشترک اتخاذ کنند. این پیمان به دنبال نشست عالی‌رتبه روز جمعه کمیته راهبردی عالی ترکیه و قطر در استانبول که به ریاست رجب طیب‌اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، و شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، برگزار شد، به امضا رسید.
الجزیره در گزارش دیروز شنبه نوشت، به گفته تحلیلگران، این یک ائتلاف تهاجمی نیست. «عبدالله بن‌بندر العتیبی»، استادیار گروه امور بین‌الملل در دانشگاه قطر، به الجزیره گفت که هدف، تشکیل ائتلاف علیه هیچ کشور خاصی نیست. در عوض، به گفته وی، منظور از آن بالا بردن هزینه هرگونه تهاجم احتمالی است تا دیگران از اقدام به آن بازداشته شوند. این زمان‌بندی از این جهت اهمیت دارد که منطقه خود را برای درگیری‌های احتمالی بیشتر آماده می‌کند. العتیبی گفت ترس از تنش‌زایی مجدد نظامی، دولت‌ها را وادار کرده تا دفاع و بازدارندگی خود را تقویت کنند. این توافق در میان رویکرد تهاجمی اسرائیل و افزایش پرسش‌ها پیرامون قابلیت اتکای آینده چتر امنیتی ایالات متحده صورت می‌گیرد. کشورهای منطقه‌ای به دنبال اتحادهای جدیدی هستند که بر پایه بازدارندگی، تولید مشترک تسلیحات و وابستگی کمتر به قدرت‌های خارجی بنا شده باشد.
پرسش مهم این است که چرا صنایع دفاعی اهمیت یافته است؟ پاسخ این است که زنجیره‌های تامین به نقطه ضعف تبدیل شده‌اند. العتیبی گفت اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز اتکا به زنجیره‌های تامین نظامی خارجی را دشوارتر ساخته است. وی خاطرنشان کرد که تولید تسلیحات در داخل کشور و تامین قطعات یدکی اکنون یک ضرورت راهبردی است، نه صرفا یک انتخاب اقتصادی. «محجوب زویری»، استاد دانشگاه و کارشناس سیاست خاورمیانه، به الجزیره گفت که گام برداشتن به سوی تولید مشترک نشان‌دهنده یک مرحله پیشرفته و راهبردی است. او گفت صنایع نظامی نیازمند میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری و تعهدات بلندمدت و همچنین اعتماد متقابل در زمینه انتقال فناوری هستند. وی افزود که جنگ نشان داد چرا کشورها به ظرفیت تولیدی خود نیاز دارند؛ او به ایران اشاره کرد که با تولید بیشتر تسلیحات خود در داخل، به جنگیدن ادامه داد.
زویری گفت این پیمان جدید بازتاب‌دهنده سطح بالایی از اعتماد میان دوحه و آنکارا پس از یک رشته آزمون‌های سیاسی و امنیتی است که این روابط از سال۲۰۱۴ با آن روبه‌رو بوده است. «اوزجان تیکیت»، تحلیلگر امور خارجی در خبرگزاری آناتولی، گفت که این مشارکت، تخصص صنعتی و نظامی ترکیه را با قدرت مالی و دیپلماتیک قطر ترکیب می‌کند. او انتظار دارد که همکاری‌ها به سامانه‌های دفاع موشکی، پهپادها و خودروهای زرهی گسترش یابد و حتی احتمال دارد قطر به پروژه‌های پیشرفته دفاع هوایی ترکیه بپیوندد. این بیانیه همچنین از «تفاهم‌نامه بدر» که به امضای ترکیه، قطر، پاکستان و اندونزی رسیده است، استقبال کرد. این تفاهم‌نامه به عنوان گامی در جهت دفاع جمعی از طریق «توسعه توانمندی‌های بومی» از جمله تولید مشترک، توسعه فناوری، تبادل اطلاعات و تقویت زنجیره‌های تامین توصیف شد.
