طلسم نتانیاهو شکسته شد؟
دنیای اقتصاد : اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی، گادی آیزنکوت را مامور تشکیل کابینه کرد. او ۲۸ روز فرصت دارد تا ائتلافی با کسب حداقل ۶۱ کرسی تشکیل دهد تا به نخست‌وزیری نتانیاهو پایان دهد.
«اسحاق هرتزوگ»، رئیس رژیم صهیونیستی، «گادی آیزنکوت» را مامور تشکیل کابینه بعدی این رژیم کرد. سخنگوی هرتزوگ اعلام کرد که وی غروب شنبه تصمیم خود را به اطلاع آیزنکوت رسانده و دیروز یکشنبه (۱۷ آبان) طی مراسمی، حکم رسمی تشکیل کابینه را به او اعطا کرد. آیزنکوت ۲۸روز فرصت دارد (که امکان تمدید ۱۴روزه آن نیز وجود دارد) تا ائتلافی متشکل از دست‌کم ۶۱کرسی از مجموع ۱۲۰کرسی کنست (پارلمان اسرائیل) تشکیل دهد؛ این تعداد، حداقل حد نصاب لازم برای تشکیل کابینه جدید است. اگرچه احزاب عربی با دارا بودن ۱۹کرسی به حمایت از حزب «یاشار» (آیزنکوت) پرداختند و شانس وی برای تشکیل کابینه بعدی را افزایش دادند، اما وی تشکیل کابینه با مشارکت احزاب عربی را رد کرده است.
جلب حمایت دو حزب یهودی افراطی (یعنی «اتحاد یهودیت توراتی» و «شاس») می‌تواند دقیقا ۶۱کرسی را برای او فراهم کند. «نور عوده»، خبرنگار الجزیره، گفت که هرتزوگ با انتخاب آیزنکوت «مسیر قابل پیش‌بینی» را در پیش گرفت؛ چراکه او بیشترین تعداد حمایت‌ها را از سوی نمایندگان دریافت کرده بود. عوده گفت: «اکنون کار دشوار آیزنکوت برای تشکیل کابینه اخذ رأی اعتماد از کنست است. اگر آیزنکوت نتواند در مهلت مقرر کابینه را تشکیل دهد، هرتزوگ نامزد دیگری را معرفی خواهد کرد که کسی جز نتانیاهو نخواهد بود. اگر نامزد دوم نیز ناکام بماند، اکثریت پارلمان می‌توانند از نامزد سومی حمایت کنند که ۱۴روز دیگر فرصت نهایی خواهد داشت. اگر باز هم کابینه تشکیل نشود، ظرف ۹۰روز انتخابات جدیدی برگزار خواهد شد و نتانیاهو در مقام نخست‌وزیر موقت باقی خواهد ماند. این در حالی است که نتانیاهو برای تشکیل کابینه وحدت فراخوان داده است. چند ساعت پیش از اعلام تصمیم هرتزوگ، نتانیاهو هشدار داد که اگر بلوک مخالفان با حمایت احزاب عربی کابینه بعدی را تشکیل دهند، این امر به فروپاشی اسرائیل منجر خواهد شد.
آیا نتانیاهو کنار می‌کشد؟
«تل شالو» در گزارشی برای سی‌ان‌ان از دشواری‌های تشکیل کابینه سخن گفت و نوشت، اگرچه آیزنکوت یک گام دیگر به تشکیل کابینه بعدی نزدیک شده اما این مسیر پر از مانع و دست‌انداز است. با این حال، تصمیم هرتزوگ به‌طور خودکار نتانیاهو را از قدرت برکنار نمی‌کند. آیزنکوت روی کاغذ دارای اکثریت پارلمانی است، اما هنوز ائتلاف حاکم را تشکیل نداده است. ائتلاف او شامل چهار حزب اپوزیسیون یهودی است که در مجموع ۴۸کرسی دارند: حزب «یاشار» (متعلق به آیزنکوت)؛ حزب «با هم» به رهبری نخست‌وزیران سابق نفتالی بنت و یائیر لاپید؛ حزب «یسرائیل بیتینو» به رهبری آویگدور لیبرمن و حزب چپ‌گرای «دموکرات‌ها» به رهبری یائیر گولان. او چهار شرط را برای پیوستن به این ائتلاف تعیین کرده است: به رسمیت شناختن اسرائیل به عنوان سرزمین یهودی؛ تعهد به ارزش‌های اعلامیه تاسیس؛ خدمت سربازی برای همه (اعم از نظامی یا غیرنظامی)؛ و شناسایی حماس به‌عنوان یک سازمان تروریستی.
شرط آخر عملا احزاب عربی را از حضور در کابینه محروم می‌کند. اما آنها همچنان می‌توانند از بیرون از کابینه حمایت و یک چتر حمایتی پارلمانی ایجاد کنند. مانع اصلی آیزنکوت، آویگدور لیبرمن است. او که در زمان‌های مختلف وزیر دفاع، امور خارجه و دارایی بوده، هرگونه دولت متکی بر احزاب عربی را نفی کرده است. او استدلال می‌کند که یک کابینه اقلیت، کوتاه‌مدت خواهد بود و در درازمدت تنها نتانیاهو را تقویت خواهد کرد. در عوض، لیبرمن مسیر دیگری را پیشنهاد کرد. او با کنار گذاشتن وتوی چندساله خود علیه احزاب اولترا ارتدوکس، خواستار «حداکثر تلاش» برای تشکیل ائتلافی ۶۱نفره با دو حزب افراطی یهودی «شاس» و «اتحاد یهودیت توراتی» بدون حضور «فهرست مشترک» و «رعم» شد.
او افزود پس از تشکیل این ائتلاف، سه یا چهار نماینده از حزب لیکود ممکن است از آن جدا شود و به ائتلاف بپیوندند. با این حال، این طرح با یکی از تعهدات اصلی اپوزیسیون تعارض دارد: پایان دادن به معافیت ارتدوکس‌های یهودی از خدمت اجباری سربازی. این احزاب برای تصویب قانونی فشار می‌آورند که این معافیت را تثبیت کند؛ درحالی‌که آیزنکوت، لیبرمن و سایر اپوزیسیون در جریان کارزارهای انتخاباتی تعهد به خدمت سراسری داده‌اند. نتانیاهو که اکثریت پارلمانی خود را از دست داده است، فشار سنگینی علیه هرگونه همکاری سیاسی یهودی-عربی وارد می‌کند. به نوشته گزارشگر سی‌ان‌ان، نخستین آزمون آیزنکوت روز سه‌شنبه (۱۹ آبان) با مراسم سوگند کنست جدید فرا می‌رسد. اپوزیسیون قصد دارد رئیس کنستِ وابسته به نتانیاهو را برکنار کند، که این امر تسلط او بر قدرت را تضعیف کرده و به احزاب اپوزیسیون اجازه می‌دهد برخی اقدامات را آغاز کنند؛ مانند تشکیل یک کمیسیون تحقیق درباره شکست‌های امنیتی که منجر به حمله ۷اکتبر۲۰۲۳ شد.
«دیوید هالبفینگر» در گزارشی برای نیویورک‌تایمز نوشت، تشکیل کابینه ممکن است سخت‌ترین وظیفه در دوران حرفه‌ای آیزنکوت تا به امروز باشد. فراکسیون‌های متنوعِ ایدئولوژیک و قومی که از او برای سمت نخست‌وزیری حمایت کردند، فارغ از نحوه چینش کابینه توسط او، ناچار خواهند بود وعده‌های انتخاباتی ظاهرا پولادین خود را زیر پا بگذارند. شکست در تشکیل کابینه می‌تواند اسرائیل را به یک دور دیگر از انتخابات بکشاند. این امر نتانیاهو را در این فاصله در سمت نخست‌وزیری با تمامی مزایای قدرت مستقر حفظ خواهد کرد. یک کابینه وحدت که در آن آیزنکوت و نتانیاهو قدرت را تقسیم کنند (مثلا با چرخشی شدن پست نخست‌وزیری)، پیش از روز انتخابات دور از ذهن به نظر می‌رسید و اکنون غیرقابل تصور است. رهبران اپوزیسیون استدلال کرده‌اند که نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده، فوریت جایگزینی نتانیاهو را دوچندان کرده است. نتانیاهو به قدری منفور است که فقط یک نخست‌وزیر جدید می‌تواند کار ترمیم آن را آغاز کند.
آیزنکوت گفت: «اسرائیل هم‌اکنون در میان یک سونامی خطرناک دیپلماتیک قرار دارد». تا زمانی که کابینه جدید تشکیل نشود، نتانیاهو «نخست‌وزیر سرپرست» باقی می‌ماند. اما پارلمان داستان دیگری است. قانون‌گذاران روز سه‌شنبه (۱۹ آبان) سوگند یاد خواهند کرد و آیزنکوت در تلاش است تا ترتیبی دهد که یک رئیس جدید برای پارلمان به جای «امیر اوحانا» (از وفاداران نتانیاهو) انتخاب شود. اگر او در این امر موفق شود، می‌تواند متحدان آیزنکوت را در رأس کمیته‌های کلیدی قانون‌گذاری قرار دهد. این کار همچنین به بلوک ضد نتانیاهو اجازه می‌دهد تا تصویب قوانین را آغاز کند. ساده‌ترین راهکار این است که قوانین تصویب‌شده توسط ائتلاف نتانیاهو لغو شوند؛ قوانینی مانند تغییرات قضایی که اجازه کنترل سیاسی بیشتر بر انتصاب قضات را می‌دهد.
