جدایی خودرو از گواهی‌های کالایی

چرخش کامودیتی‌ها به امید صلح؟

بازار جهانی کامودیتی‌ها در هفته گذشته، هفته‌ای پرنوسان و متفاوت را پشت سر گذاشت. نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و افزایش امیدواری‌ها به کاهش تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه، مسیر قیمت‌ها را در بازار انرژی، فلزات گران‌بها و فلزات صنعتی تغییر داد. مهم‌ترین اتفاق هفته، عقب‌نشینی قابل‌توجه نفت از سطوح قیمتی پیشین و بازگشت تقاضا برای طلا بود؛ دو حرکتی که در ظاهر متضاد به نظر می‌رسند، اما هر دو از تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران درباره تورم، نرخ بهره و ریسک‌های سیاسی ناشی شدند. نفت خام بیش از سایر کامودیتی‌ها از تغییر فضای سیاسی آمریکا تاثیر پذیرفت. امیدواری به کاهش تنش میان آمریکا و ایران و بازگشت تدریجی عرضه نفت خاورمیانه به بازار، فشار فروش را افزایش داد؛ به‌طوری‌که نفت برنت در روز چهارشنبه حدود ۸ درصد سقوط کرد و به پایین‌ترین سطح دو ماه اخیر رسید. در معاملات جمعه نیز هر بشکه برنت در محدوده ۹۷.۵دلار و نفت وست‌تگزاس اینترمدیت در حدود ۸۹.۸ دلار معامله شد. بر اساس گزارش رویترز، برنت در مسیر ثبت افت هفتگی ۱۶ درصدی قرار گرفت؛ کاهشی که از زمان آغاز همه‌گیری کرونا در سال ۲۰۲۰ سابقه نداشت. با این حال، آتش گرفتن نفتکش‌ها در خلیج فارس و تنگه هرمز مانع از ریزش بیشتر قیمت‌ها شد. نکته مهم آن است که با وجود افت هفتگی، نفت همچنان از ابتدای سال میلادی حدود ۶۴ درصد رشد داشته است. بنابراین بازار هنوز از ریسک اختلال عرضه فاصله نگرفته است. در بازار گاز نیز کاهش قیمت نفت به بازار اروپا سرایت کرد. قرارداد گاز طبیعی هلند (TTF) با افت ۲ درصدی به ۸۶ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت رسید و به کمترین سطح بیش از دو هفته اخیر نزدیک شد. در آمریکا نیز معاملات گاز طبیعی با کاهش ۰.۴ درصدی در محدوده ۲.۹۵ دلار به ازای هر‌میلیون واحد حرارتی بریتانیا بسته شد. افزایش ۷۷‌میلیارد فوت‌مکعبی ذخایر آمریکا و تداوم هوای معتدل، مهم‌ترین عوامل محدودکننده قیمت بودند.

در بازار فلزات گران‌بها، تضعیف دلار و کاهش بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا، فرصت بازگشت خریداران را فراهم کرد. طلای جهانی پس از ثبت کف یک‌ساله ۳هزار و ۸۶۹ دلاری در هفته گذشته، در معاملات پنج‌شنبه تا بیش از ۴هزار و ۱۶۴ دلار پیش رفت. این فلز در مجموع هفته حدود ۴ درصد بازدهی مثبت ثبت کرد؛ درحالی‌که نقره نیز با رشد نزدیک به ۵ درصدی عملکرد بهتری از بسیاری از فلزات صنعتی داشت. افت قیمت نفت و تعدیل انتظارات تورمی، در کنار کاهش نرخ‌های بازده، از مهم‌ترین محرک‌های این چرخش بودند.

در مقابل، فلزات پایه با فشار فروش مواجه شدند. مس در بورس فلزات لندن پس از افت ۲.۲ درصدی در معاملات سه‌شنبه، به ۱۴هزار و ۳۶ دلار در هر تن رسید؛ سطحی که کمترین قیمت هفت هفته اخیر محسوب می‌شد. نگرانی از کاهش شتاب سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی و احتمال کاهش تقاضای صنعتی، در کنار تقویت مقطعی دلار، بر این بازار فشار گذاشت. قیمت مس در بازار آتی آمریکا نیز طی هفته حدود ۴ درصد کاهش یافت.

هفته نخست نوامبر نشان داد که بازار کامودیتی‌ها همچنان بیش از آنکه از متغیرهای بنیادین عرضه و تقاضا پیروی کند، تحت‌تاثیر تحولات سیاسی و تغییر انتظارات کلان اقتصادی قرار دارد. کاهش قیمت انرژی، بازگشت طلا و ضعف فلزات صنعتی، تصویری از جابه‌جایی سرمایه میان دارایی‌ها ارائه می‌کند. با این حال، تداوم ریسک‌های خاورمیانه، بالا ماندن قیمت مواد غذایی و افزایش هزینه‌های تامین مالی، اجازه نمی‌دهد کاهش قیمت نفت به‌تنهایی به معنای فروکش کردن فشارهای تورمی تلقی شود.

مسیر متفاوت خودرویی

بازار گواهی سپرده کالایی در هفته منتهی به ۱۴ آبان، برخلاف هفته‌های گذشته، تصویری یکدست از رفتار دارایی‌های کالایی ارائه نکرد. در شرایطی که افت یک‌درصدی دلار در بازار آزاد و عقب‌نشینی بخشی از کامودیتی‌ها در بازارهای جهانی بر قیمت دارایی‌های پایه فشار وارد کرد، گواهی سپرده خودرو با فاصله قابل‌توجهی از سایر دارایی‌ها در صدر جدول بازدهی هفتگی ایستاد. در سوی مقابل، گواهی‌های مرتبط با فلزات صنعتی و محصولات ساختمانی عمدتا با کاهش قیمت مواجه شدند؛ موضوعی که از تشدید واگرایی میان بازارهای مختلف گواهی سپرده حکایت دارد.

سبزپوش بازار

در میان ۱۱ دارایی مورد بررسی، گواهی سپرده خودرو با رشد ۱۵ درصدی بهترین عملکرد را به ثبت رساند. قیمت این گواهی که در هفته منتهی به ۷ آبان حدود یک‌میلیون و ۲۳۷ هزار تومان بود، در پایان هفته بعد به یک‌میلیون و ۴۲۲ هزار تومان رسید. این افزایش در شرایطی رخ داد که سایر دارایی‌های کالایی از رشد قیمت برخوردار نبودند و نشان می‌دهد محرک‌های مختص بازار خودرو و انتظارات معامله‌گران درباره ارزش این دارایی، نقش پررنگ‌تری در تعیین قیمت آن داشته‌اند.

گواهی سپرده پسته نیز با رشد محدود یک‌درصدی، هفته را در محدوده سه‌میلیون و ۳۹۳ هزار تومان به پایان رساند. قیمت این دارایی در هفته قبل حدود سه‌میلیون و ۳۷۵ هزار تومان بود. حفظ بازدهی مثبت در این دو دارایی، در شرایطی که بخش قابل‌توجهی از بازار با افت قیمت روبه‌رو شد، از تفاوت نیروهای عرضه و تقاضا در بازار گواهی‌ها حکایت دارد.

بازدهی منفی در فلزات

در گروه دارایی‌های مبتنی بر فلزات گران‌بها، گواهی تمام سکه بهار آزادی و گواهی شمش طلا هر دو افت یک‌درصدی را تجربه کردند. قیمت گواهی سکه از حدود ۲۶۴‌میلیون و ۴۷۸ هزار تومان به ۲۶۳‌میلیون و ۱۴۶ هزار تومان رسید و شمش طلا نیز با عقب‌نشینی از محدوده سه‌میلیون و ۴۵۹ هزار تومان، در سطح سه‌میلیون و ۴۳۷ هزار تومان قرار گرفت. گواهی سپرده نقره اما عملکرد ضعیف‌تری داشت و با افت ۴ درصدی به حدود ۴۶۵ هزار تومان رسید. این رفتار در شرایطی رقم خورد که بازارهای جهانی نیز در هفته مورد بررسی مسیر یکسانی نداشتند.

در میان فلزات صنعتی، فشار فروش محسوس‌تر بود. گواهی شمش روی با کاهش یک‌درصدی به حدود ۷۹۲ هزار تومان رسید، اما گواهی شمش سرب با افت ۴ درصدی در سطح ۴۷۴ هزار تومان قرار گرفت. گواهی کاتد مس نیز یکی از ضعیف‌ترین عملکردهای هفته را ثبت کرد؛ به‌طوری‌که قیمت آن از حدود سه‌میلیون و ۵۰۹ هزار تومان به سه‌میلیون و ۲۶۹ هزار تومان کاهش یافت و بازدهی منفی ۷ درصدی را به ثبت رساند.

قیر در قعر جدول

گواهی سپرده میلگرد با افت ۵ درصدی به حدود ۱۰۸ هزار تومان رسید و گواهی گندله سنگ‌آهن نیز با کاهش ۶ درصدی، در محدوده ۲۲ هزار تومان معامله شد. گواهی سپرده قیر هم با افت ۷درصدی به حدود ۱۳۲ هزار تومان رسید و در کنار کاتد مس، در زمره ضعیف‌ترین دارایی‌های هفته قرار گرفت.

بررسی بازدهی ۱۱ گواهی سپرده کالایی نشان می‌دهد که در هفته منتهی به ۱۴ آبان، تنها دو دارایی بازدهی مثبت داشتند و ۹ دارایی با افت قیمت مواجه شدند. فاصله ۲۲ واحد درصدی میان بازدهی خودرو و قیر نیز به‌خوبی از پراکندگی عملکرد دارایی‌ها حکایت دارد. به نظر می‌رسد در چنین شرایطی، اتکا به روند عمومی دلار یا قیمت‌های جهانی برای ارزیابی تمام گواهی‌های کالایی کافی نیست و ویژگی‌های بازار هر دارایی، میزان نقدشوندگی و شرایط عرضه و تقاضای آن نیز در شکل‌گیری بازدهی نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.