سقوط ۷۳ درصدی صادرات کلینکر/ سیمان زیر فشار برق، گاز و مرزهای قفل‌شده
کاهش تولید کلینکر، برداشت از ذخایر، محدودیت شدید برق و گاز، جهش قیمت سوخت، توقف چندروزه کامیون‌ها پشت مرز و کمبود نقدینگی برای سرمایه‌گذاری، مجموعه‌ای از فشارها را به صنعت تحمیل کرده است.
علی‌اکبر الوندیان، دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان کشور، در تشریح وضعیت این صنعت از کاهش حدود ۳.۵ میلیون تنی تولید کلینکر، افزایش حدود ۲ میلیون تنی تولید سیمان، رشد ۶ درصدی تحویل داخلی و مشکلات جدی صادرات سخن گفت و نسبت به ادامه ناترازی انرژی و فرسودگی زیرساخت‌های تولید هشدار داد.
تولید سیمان بالا رفت، کلینکر عقب نشست
علی‌اکبر الوندیان گفت: در پنج ماه نخست سال گذشته حدود ۳۰.۵ میلیون تن کلینکر تولید کردیم، اما امسال تولید کلینکر حدود ۳.۵ میلیون تن کاهش پیدا کرده است.
وی افزود: در مقابل، در پنج ماه نخست امسال حدود ۲۷.۵ میلیون تن سیمان تولید کردیم که نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۲ میلیون تن افزایش نشان می‌دهد.
الوندیان ادامه داد: این آمار نشان می‌دهد صنعت سیمان تلاش کرده انرژی محدود دریافت‌شده را به سمت تولید سیمان هدایت کند تا کاهش تولید کلینکر به کاهش عرضه سیمان در کشور منجر نشود.
وی گفت: بخش مهمی از مصرف برق صنعت در مرحله تولید کلینکر اتفاق می‌افتد و کاهش تولید کلینکر به‌وضوح اثر ناترازی انرژی در صنعت سیمان را نشان می‌دهد.
برداشت از ذخایر برای حفظ بازار داخلی
دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان کشور گفت: در پنج ماه نخست امسال تحویل سیمان به داخل کشور حدود ۶ درصد نسبت به سال گذشته افزایش پیدا کرده و حدود ۲۴.۸ میلیون تن سیمان به بازار داخلی تحویل داده‌ایم.
وی افزود: برای اینکه بازار داخلی با کاهش عرضه مواجه نشود، در کنار کاهش حدود ۳.۵ میلیون تنی تولید کلینکر، حدود ۲ میلیون تن از ذخایر کلینکر برداشت شده است.
الوندیان تأکید کرد: در مجموع، حدود ۵ میلیون تن از محل کاهش تولید و برداشت از ذخایر تحت تأثیر شرایط قرار گرفته است و اگر این روند ادامه پیدا کند، فشار بیشتری به ذخایر صنعت وارد خواهد شد.
صادرات کلینکر ۷۳ درصد کاهش یافت
الوندیان درباره وضعیت صادرات گفت: در صادرات کلینکر اتفاق خوبی رخ نداده است. سال گذشته حدود ۳.۳ میلیون تن کلینکر صادر کردیم، اما امسال این رقم به حدود ۹۰۰ هزار تن رسیده و در مجموع حدود ۷۳ درصد صادرات کلینکر را از دست داده‌ایم.
وی افزود: بخش عمده صادرات کلینکر صنعت سیمان به حوزه خلیج فارس، عراق ، هند و کشورهای آفریقایی انجام می‌شد و شرایط منطقه‌ای و امنیتی بر صادرات از جنوب و غرب کشور اثر گذاشته است.
وی ادامه داد: در عراق نیز با کاهش معنادار صادرات مواجه شده‌ایم که بخشی از آن به شرایط اقتصادی و کاهش واردات این کشور مربوط می‌شود.
شمال و شرق کشور؛ نقطه روشن صادرات
دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان گفت: در شمال و شرق کشور وضعیت صادرات متفاوت است و در پنج ماه نخست امسال صادرات سیمان از این مناطق حدود ۱۹ درصد افزایش داشته است.
وی افزود: این مناطق ظرفیت مناسبی برای توسعه صادرات دارند، به‌خصوص بازار افغانستان و همچنین بازار روسیه.
الوندیان گفت: روند صادرات به افغانستان از نظر تقاضا مساعد است، اما مشکلات داخلی در مرز اجازه نمی‌دهد ظرفیت واقعی این بازار به‌طور کامل مورد استفاده قرار گیرد.
کامیون‌ها هفت تا هشت روز پشت مرز می‌مانند
وی افزود: یکی از مشکلات اصلی ما در صادرات زمینی، نبود مدیریت واحد در مرز است. کامیون پس از ورود به مرز باید مراحل مختلفی را پشت سر بگذارد و هر بخش از یک فرآیند جداگانه را مدیریت می‌کند.
الوندیان ادامه داد: یک بخش مربوط به پارکینگ است، بخش دیگر به کنترل قاچاق سوخت مربوط می‌شود، بعد گمرک قرار دارد و در برخی موارد کامیون باید برای اسکن مراجعه کند.
وی گفت: مجموع این فرآیندها باعث شده در برخی موارد کامیون‌ها هفت تا هشت روز پشت مرز متوقف بمانند.
وی افزود: این توقف فقط زمان حمل را افزایش نمی‌دهد، بلکه هزینه صادرات را نیز بالا می‌برد. کامیونی که چند روز متوقف می‌شود، در نهایت هزینه خواب خود را از صادرکننده دریافت می‌کند و این هزینه به قیمت حمل اضافه می‌شود.
کنترل سوخت باید از حالت سنتی خارج شود
الوندیان گفت: در بخش کنترل سوخت نیز هنوز فرآیندهایی وجود دارد که به شکل سنتی انجام می‌شود و همین موضوع زمان توقف کامیون‌ها را افزایش می‌دهد.
وی افزود: اگر قرار است برای مقابله با قاچاق سوخت محدودیت ایجاد شود، این فرآیند باید کاملاً سیستمی شود و میزان مجاز سوخت هر کامیون از قبل مشخص و سیستمی اعمال مدیریت شود..
وی ادامه داد: وقتی کامیون به دلایل مختلف چند مرحله متوقف می‌شود، علاوه بر افزایش زمان، هزینه‌های جانبی و مشکلات اجرایی نیز ایجاد می‌شود.
صادرات می‌توانست بیشتر از ۱۹ درصد رشد کند
دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان گفت: افزایش ۱۹ درصدی صادرات در شمال و شرق کشور نشان می‌دهد بازار صادراتی وجود دارد، اما مشکلات مرزی اجازه نداده این رشد به میزان بیشتری برسد.
وی افزود: اگر مدیریت واحد در مرز مستقر شود و سامانه‌ها و فرآیندهای مرزی یکپارچه شوند، هم هزینه صادرات کاهش پیدا می‌کند و هم ظرفیت صادراتی صنعت افزایش خواهد یافت.
الوندیان گفت: در جنوب و غرب کشور نیز شرایط امنیتی و محدودیت‌های ایجادشده باعث شد بخش قابل توجهی از بازار صادراتی از دست برود.
احتمال کاهش ۵ میلیون تنی تولید کلینکر تا پایان سال
الوندیان درباره چشم‌انداز تولید گفت: اگر روند فعلی محدودیت انرژی ادامه پیدا کند، برآورد ما این است که تا پایان سال حدود ۵ میلیون تن دیگر از تولید کلینکر صنعت از دست برود.
وی افزود: صنعت سیمان معمولاً در نیمه دوم شهریور تا پایان آبان تلاش می‌کرد ذخایر کلینکر را که در تابستان تحت تأثیر محدودیت برق کاهش یافته بود، جبران کند.
وی ادامه داد: امسال با عدم قطعیت در تأمین برق مواجه هستیم و همین موضوع برنامه‌ریزی برای ترمیم ذخایر را دشوار کرده است.
نیاز ۲۸ میلیون مترمکعبی گاز در برابر دریافت کمتر از ۵ میلیون
دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان گفت: نیاز روزانه صنعت سیمان حدود ۲۸ میلیون مترمکعب گاز است، اما در مقاطعی کمتر از ۵ میلیون مترمکعب گاز دریافت کرده‌ایم و حتی میزان دریافت به حدود ۳.۵ میلیون مترمکعب نیز رسیده است.
وی افزود: از ابتدای سال محدودیت گاز ادامه داشته و صنعت ناچار شده از سوخت جایگزین یعنی مازوت استفاده کند.
الوندیان گفت: سالهای گذشته در نیمه نخست سال عمدتاً از گاز استفاده می‌کردیم و مازوت را برای فصل سرد ذخیره می‌کردیم، اما امسال از همان ماه‌های گرم مجبور به مصرف سوخت جایگزین شده‌ایم و در نتیجه امکان ذخیره‌سازی مناسب برای فصل سرما نیز کاهش یافته است.
قیمت سوخت ۶۶ درصد بالا رفت
وی ادامه داد: طی دو ماه اخیر قیمت سوخت حدود ۶۶ درصد افزایش داشته و اگر قیمت گاز را نسبت به شهریور سال گذشته مقایسه کنیم، افزایش بسیار شدیدی را شاهد هستیم.
الوندیان افزود: علاوه بر قیمت سوخت، هزینه حمل نیز به هزینه تولید اضافه می‌شود. هزینه به طور متوسط به ازای هر لیتر حدود ۲ هزار تومان یا بیشتر به هزینه تولید اضافه کند.
وی گفت: بنابراین وقتی صنعت از گاز به سمت سوخت جایگزین حرکت می‌کند، فقط قیمت خود سوخت افزایش پیدا نمی‌کند، بلکه هزینه حمل و سایر هزینه‌های جانبی نیز به تولید تحمیل می‌شود.
برق صنعت هم محدودتر و هم گران‌تر شد
الوندیان گفت: محدودیت برق در سال جاری نسبت به سال گذشته تشدید شده است. سال گذشته در زمان پیک حدود ۶۵۰ مگاوات برق دریافت می‌کردیم، اما امسال این رقم به حدود ۴۰۰ مگاوات رسیده است.
وی افزود: در تیر و مرداد امسال محدودیت برق عملاً به شکل گسترده‌تری ادامه داشت و صنعت با شرایط سخت‌تری نسبت به سال گذشته مواجه شد.
وی ادامه داد: نتیجه این وضعیت، افزایش هزینه تولید است، زیرا صنعت برای تأمین بخشی از نیاز خود ناچار شده برق را از مسیرهای گران‌تر تهیه کند.
سرمایه‌گذاری در نیروگاه خورشیدی
دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان گفت: صنعت برای کاهش وابستگی به شبکه برق، در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر نیز سرمایه‌گذاری کرده است.
وی افزود: در حال حاضر حدود ۱۱۶ مگاوات ظرفیت خورشیدی در مدار قرار دارد و حدود ۱۷۰ مگاوات دیگر نیز در دست برنامه ریزی برای نصب است.
الوندیان گفت: در کنار نیروگاه‌های خورشیدی، برخی واحدها از مولد برق دیزلی گازوئیل سوز و گاز سوز نیز استفاده می‌کنند، اما افزایش قیمت سوخت این نیروگاه‌ها هزینه تولید برق را بالا برده است.
نیروگاه بازیافت حرارتی؛ فرصتی برای تولید ۳۰ درصد برق
الوندیان درباره نیروگاه‌های بازیافت حرارتی یا WHR گفت: این نیروگاه‌ها می‌توانند از گرمای خروجی خط تولید استفاده کنند و در برخی خطوط حدود ۳۰ درصد برق مورد نیاز را بدون مصرف سوخت تأمین کنند.
وی افزود: مشکل اصلی این نیروگاه‌ها، سرمایه‌گذاری اولیه بالاست. هزینه فناوری نیروگاه بازیافت حرارتی حدود ۸ تا ۱۰ میلیون دلار برآورد می‌شود و بسیاری از شرکت‌های سیمانی توان نقدینگی لازم برای چنین سرمایه‌گذاری‌ای را ندارند.
وی ادامه داد: ما از سال گذشته حدود ۵۰ نیروگاه WHR را به دولت پیشنهاد داده‌ایم و درخواست ایجاد خط اعتباری برای ورود صنعت به این حوزه را مطرح کرده‌ایم.
خروج ۹۰ درصد سود؛ مانع سرمایه‌گذاری صنعت
دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان گفت: یکی از مشکلات اساسی صنعت، خروج بخش عمده سود شرکت‌ها پس از برگزاری مجامع است.
وی افزود: بخش قابل توجهی از شرکت‌های بزرگ سیمانی متعلق به مجموعه‌های تحت نظارت نهادهای دولتی هستند و حدود ۹۰ درصد سود سالانه آنها از شرکت خارج می‌شود.
الوندیان ادامه داد: اگر یک شرکت هزار میلیارد تومان سود داشته باشد، حدود ۹۰۰ میلیارد تومان آن می‌تواند از شرکت خارج شود و منابع لازم برای سرمایه‌گذاری در نوسازی و ارتقای تکنولوژی و سرمایه گذاری در تولید انرژی باقی نماند.
وی گفت: پیشنهاد ما این است که یک دوره تنفس پنج‌ساله برای صنعت در نظر گرفته شود تا بخشی از سود شرکت‌ها به جای پرداخت به سهامدار ، به عنوان افزایش سرمایه برای توسعه سبد انرژی، نوسازی و ارتقای فناوری و افزایش بهره‌وری سرمایه‌گذاری شود.
زغال‌سنگ، گزینه‌ای که هنوز زیرساخت ندارد
الوندیان گفت: توسعه سبد انرژی برای صنعت سیمان یک ضرورت است و زغال‌سنگ نیز یکی از گزینه‌هایی است که باید مورد مطالعه قرار گیرد.
وی افزود: در کشورهای مختلف از جمله چین و هند از زغال‌سنگ در صنعت استفاده می‌شود، اما در ایران هنوز کارخانه‌های سیمان تجهیزات لازم برای آماده‌سازی و مصرف زغال‌سنگ را در اختیار ندارند.
وی ادامه داد: برای استفاده از زغال‌سنگ باید تجهیزات آماده‌سازی، آسیاب و سیستم مشعل در کارخانه ایجاد شود و این موضوع نیازمند سرمایه‌گذاری است.
الوندیان تأکید کرد: فاصله کارخانه تا معدن نیز اهمیت زیادی دارد. زغال‌سنگ حرارتی عمدتاً در مناطقی مانند طبس و سمنان وجود دارد و اگر کارخانه‌ای به منابع زغال‌سنگ نزدیک باشد، استفاده از این سوخت می‌تواند از نظر هزینه حمل توجیه بیشتری داشته باشد.
محیط زیست باید همزمان با صنعت حرکت کند
وی گفت: استفاده از سوخت‌های جایگزین باید با رعایت الزامات محیط‌زیستی انجام شود و سازمان محیط زیست نیز باید در این فرآیند جایگزینی سوخت های جدید همراه صنعت باشد.
الوندیان افزود: در کارخانه‌ها ی سیمان مصرف مازوت مشکلی ندارد و شاخصهای استاندارد های زیست محیطی را پاس می کنند .
RDF، سوختی که هنوز زنجیره آن کامل نشده است
دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان گفت: یکی دیگر از مسیرهای توسعه سبد انرژی، استفاده از RDF یا سوخت حاصل از پسماند است.
وی افزود: برای حمایت از مصرف RDF با همکاری وزارت صمت و وزارت نفت ، مصوبه شورای عالی اقتصاد نیز سال گذشته صادر شده، اما مشکل اصلی در مرحله تفکیک و آماده‌سازی زباله و تولید RDF است.
الوندیان گفت: صنعت سیمان آمادگی دارد در این زمینه همکاری کند، اما شهرداری‌ها باید زیرساخت تفکیک و آماده‌سازی پسماند را فراهم کنند تا سوخت مناسب برای کارخانه تولید شود.
تولید ۵۲ محصول برای افزایش دوام و کاهش مصرف انرژی
وی درباره توسعه محصولات جدید گفت: صنعت سیمان در سالهای گذشته سبد محصولات خود را از حدود هشت محصول به حدود ۵۲ محصول افزایش داده است.
الوندیان افزود: این محصولات در استانداردهای مصوب سازمان استاندارد تعریف شده و در بورس کالا نیز قیمت‌گذاری شده‌اند.
وی گفت: توسعه سیمان‌های آمیخته یکی از راه‌های افزایش دوام ساختمانها و کاهش مصرف انرژی است، زیرا برخی مواد افزودنی مورد استفاده در این محصولات نیازمند فرآیند پخت کلینکر نیستند و می‌توانند مصرف انرژی را کاهش دهند.
افزایش ۱۵۰ درصدی هزینه مواد ناریه
الوندیان یکی دیگر از چالش‌های تولید را مواد ناریه عنوان کرد و گفت: در این بخش نیز با محدودیت مواجه شده‌ایم و علاوه بر مشکلات تهیه مواد ناریه ، قیمت مواد ناریه نیز حدود ۱۵۰ درصد افزایش پیدا کرده است.
وی افزود: همزمان محدودیت در تامین گازوئیل مورد نیاز معادن نیز هزینه استخراج را بالا برده است.
وی ادامه داد: برخی معادن برای ادامه فعالیت ناچار شده‌اند به جای انفجار از روش‌های دیگری ماشین آلات معدنی استفاده کنند که هزینه استخراج را افزایش می‌دهد.
هزینه تولید تا مهرماه ۴۴ درصد افزایش یافت
دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان گفت: از ابتدای سال تا مهرماه، میانگین قیمت سیمان در کشور حدود ۴۴ درصد افزایش یافته است.
وی افزود: افزایش چشمگیر نرخ ارز، قطعات، خدمات، برق، گاز، سوخت، حمل‌ونقل و مواد ناریه همگی در افزایش هزینه تولید نقش دارند.
الوندیان تأکید کرد: مشکل اصلی این است که هزینه‌های تولید با سرعت زیادی افزایش پیدا کرده، اما قیمت سیمان به دلیل محدودیت‌های موجود در قیمت‌گذاری، نمی‌تواند همگام با این افزایش هزینه‌ها حرکت کند.
وی گفت: صنعت تا یک نقطه می‌تواند با استفاده از ذخایر، خرید برق، سوخت جایگزین و افزایش بهره‌وری شرایط را مدیریت کند، اما به مرز تابآوری رسیده است .
آینده صنعت به سبد انرژی گره خورده است
الوندیان در جمع‌بندی گفت: صنعت سیمان دیگر نمی‌تواند تنها به یک منبع انرژی وابسته باشد و باید سبد انرژی متنوعی داشته باشد.
به گفته این کارشناس صنعت افزود: انرژی خورشیدی، نیروگاه بازیافت حرارتی، RDF و در برخی مناطق زغال‌سنگ می‌توانند بخشی از این سبد را تشکیل دهند.
وی ادامه داد: هر کارخانه باید با توجه به موقعیت جغرافیایی، دسترسی به منابع انرژی و هزینه حمل، ترکیب مناسب انرژی خود را انتخاب کند.
الوندیان تأکید کرد: همزمان باید امکان سرمایه گذاری برلای کاهش مصرف انرژی در اختیار صنعت قرار گیرد.
این فعال صنعت گفت: اگر سرمایه‌گذاری در انرژی و نوسازی خطوط تولید و فناوری جدید انجام شود، صنعت سیمان می‌تواند مصرف انرژی را کاهش دهد، تولید را پایدارتر کند و ظرفیت صادراتی خود را نیز حفظ نماید. در غیر این صورت، ادامه ناترازی انرژی، افزایش هزینه‌ها می‌تواند فشار بیشتری بر تولید و صادرات صنعت وارد کند.
ارسال نظر