زمستان سیاه در انتظار کی‌یف

پوتین در سخنرانی خود در این مجمع که توسط یک اندیشکده مستقر در مسکو برگزار می‌شد، گفت که اوکراین با این حملات «تا حدی به اهداف خود دست یافته» و حملات به پالایشگاه‌های نفت روسیه باعث از دست رفتن یک درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور شده است؛ با این حال، او افزود که روسیه اکنون در حال پاسخ متقابل است. پوتین همچنین به غرب هشدار داد که با تهدید کالینینگراد روسیه (که میان لهستان و لیتوانی واقع شده است) تنش‌ها بر سر اوکراین را تشدید نکند. او تهدید کرد که در صورت لزوم، با استفاده از سلاح‌های هسته‌ای از آن منطقه دفاع خواهد کرد.

خواب روسیه برای زمین‌گیر کردن اوکراین

ماه‌هاست که مقامات اوکراینی به مردم هشدار می‌دهند تا خود را برای سخت‌ترین زمستان دوران جنگ آماده کنند. به گفته آنها، روسیه قصد دارد با استفاده از تسلیحاتِ به‌مراتب قدرتمندتر خود، شبکه برق این کشور را فلج کند. پیش از سپیده‌دم روز چهارشنبه (۸ مهرماه)، اصابت موشک‌ها و پهپادها به یک نیروگاه حرارتی بزرگ و دیگر تاسیسات انرژی، پایتخت اوکراین، را با صدای انفجارها به لرزه درآورد. تا صبح، جریان برق و آب در چندین محله قطع شده بود. «کنستانت مهوت» در گزارش دیروز جمعه (۱۰ اکتبر) در نیویورک تایمز نوشت، به گفته مقامات اوکراینی، این حمله سرآغاز کارزاری جدید برای فرو بردن شهرهای اوکراین در سرما و تاریکی بود؛ کارزاری که هدف نهایی آن درهم‌شکستن روحیه مردم و فلج کردن توان جنگی کشور است.

بر اساس اظهارات دو فرد مطلع، «دنیس شمیهال» وزیر انرژی اوکراین، وسعت جاه‌طلبی روسیه برای وادار کردن اوکراینی‌ها به تسلیم از طریق سرما، را در سندی که او دو هفته پیش به شرکای اروپایی خود در پاریس نشان داد، آشکار شد. این افراد گفتند که شمیهال این سند را به‌عنوان طرحی روسی توصیف کرده که هدف آن فروپاشی سیستم انرژی از طریق حملات برنامه‌ریزی‌شده و روشمند است. این طرح شامل کارزاری از حملات با استفاده از حداکثر ۱۰۰۰ فروند موشک، پهپاد و بمب است. این حملات طیف وسیعی از تاسیسات، از جمله پست‌های برق، نیروگاه‌های برق‌آبی و حرارتی، و تاسیسات گرمایشی را هدف قرار خواهند داد. نگران‌کننده‌ترین نکته این سند این است که روسیه قصد دارد با شلیک موشک به مراکز توزیع برق سه نیروگاه هسته‌ای فعال اوکراین - ستون فقرات زیرساخت‌های برق این کشور - را به تعطیلی وادار کند. این مراکز توزیع برق کمتر از یک مایل از رآکتورها فاصله دارند. این طرح همچنین می‌گوید که مسکو سیستم آب اوکراین، از جمله ایستگاه‌های پمپاژ و تاسیسات تصفیه فاضلاب را با ده‌ها موشک بالستیک و بمب‌های گلاید هدف قرار خواهد داد.

هدف نهایی همانا قطع برق، گرما و آب شهرهای بزرگ اوکراین است که می‌تواند یک بحران انسانی را به‌وجود آورد. کی یف، خارکیف و اودسا به‌عنوان اهداف اصلی برجسته شده‌اند و برنامه‌هایی برای کاهش ۹۰درصدی برق در این شهرها، کاهش تا ۹۰درصدی منابع گرمایشی و اختلال شدید در سیستم فاضلاب در نظر گرفته شده است. مقامات اوکراینی صدها‌میلیون دلار صرف تعمیر نیروگاه‌ها و پست‌های برق و همچنین نصب تاسیسات انرژی کوچک‌تری همچون توربین‌های گازی کرده‌اند که هدف قرار دادن آنها دشوارتر است. این کشور همچنین در زمینه تقویت شبکه برق سرمایه‌گذاری کرده است تا شبکه بتواند پاسخگوی تقاضای ناشی از هوای سرد باشد و در صورت از کار افتادن خطوط انتقال بر اثر حملات، امکان تغییر مسیر جریان برق وجود داشته باشد. کارشناسان حوزه انرژی هشدار می‌دهند که این اقدامات در بهترین حالت تنها می‌تواند از شدت ضربه پیش‌رو بکاهد، نه اینکه مانع آن شود.

شمیهال در ماه اوت طی سخنانی در پارلمان، اطمینان خاطر داد که اوکراین با آمادگی کامل وارد فصل زمستان خواهد شد. او گفت که این کشور حدود ۱۵ گیگاوات ظرفیت در دسترس دارد و انتظار می‌رود این رقم تا پایان سال به بیش از ۲۱ گیگاوات افزایش یابد. این میزان برای تامین اوج تقاضا (که در زمستان گذشته به حدود ۱۸ گیگاوات رسیده بود) کافی خواهد بود. به نظر می‌رسد طرح روسیه با هدف فروپاشی شبکه برق اوکراین طراحی شده است. این طرح شامل سه مرحله حمله است. مرحله اول، پست‌های برق نزدیک به مرزهای غربی اوکراین را (که برق را از اروپا وارد می‌کنند) از کار می‌اندازد. مرحله دوم، نیروگاه‌های برق‌آبی را هدف قرار می‌دهد و مرحله سوم، سه نیروگاه هسته‌ای فعال اوکراین را از مدار خارج می‌کند. (یک نیروگاه هسته‌ای دیگر در نزدیکی شهر جنوبی زاپوریژیا، در اوایل جنگ به تصرف نیروهای روسیه درآمد و در حال حاضر فعال نیست).

مهاجران؛ سلاح روسیه علیه اروپا

«آدام گلدمن» و «مایکل شویرتز» هم در گزارش دیگری که دیروز جمعه (۲ اکتبر) در نیویورک‌تایمز منتشر کردند به جنبه دیگری از جنگ اوکراین اشاره کردند. ماجرا از این قرار است که در ماه اوت، دوربین‌های نظارتی تصویر مردی را ثبت کردند که در حال بریدن حصار مرزی بین بلاروس و لتونی بود؛ او پیش از آنکه به همان‌جایی که آمده بود بازگردد، با میله‌ای به دوربین نظارتی دیگری ضربه زد. در نگاه اول، این اقدام شاید تنها یک عمل خرابکارانه کوچک به نظر برسد. اما مقامات لتونی اظهار کردند که این جرم، نمادی از یک تهدید امنیتی گسترده‌تر برخاسته از بلاروس و متحد نزدیکش، روسیه، بوده است. به گفته مقامات لتونی، سرویس‌های اطلاعاتی روسیه و بلاروس در حال تسهیل طرحی پیچیده برای انتقال غیرقانونی مهاجران از خاورمیانه و آفریقا به داخل لتونی و سایر کشورهای عضو ناتو و اتحادیه اروپا هستند.

امسال هزاران مهاجر به سمت لتونی سرازیر شده‌اند و از ورود بیش از ۱۱هزار نفر جلوگیری به عمل آمده است؛ ارقامی که تا همین چند سال پیش در این کشور حوزه بالتیک با جمعیتی کمتر از ۲میلیون نفر، بی‌سابقه بود. شمار نامشخصی از مهاجران با ایجاد شکاف در حصارهای گسترده مرزی و اخیرا با حفر تونل در زیر آنها، از سد دفاعی مرزهای این کشور عبور کردند. مقامات لتونی این خسارات را بخشی از یک کارزار هدفمند توصیف کردند.

مقامات لتونی اظهار کردند که باندهای تبهکار با حمایت دولت‌های روسیه و بلاروس، مهاجران را از طریق پروازهای تجاری به این دو کشور می‌کشانند و سپس آنها را راهی مرز می‌کنند. به گفته این مقامات، دولت‌های روسیه و بلاروس گاهی حتی پروازهای چارتر به مقصد مسکو یا مینسک برای مهاجران تدارک می‌دیدند و سپس امکانات حمل‌ونقل آنها را تا مناطق مرزی جنگلیِ هم‌مرز با لتونی، لیتوانی، لهستان و دیگر کشورها فراهم می‌کردند.

ژنرال «گونتیس پوجاتس»، رئیس گارد مرزی دولتی لتونی، گفت: «روس‌ها می‌خواهند با بی‌ثبات کردن اوضاع، سیاستمدارانی را به پارلمان بفرستند که با روسیه میانه‌ی بهتری دارند.» مقامات روسیه اتهامات لتونی را رد کرده‌اند. به گفته مقامات، طرح استفاده ابزاری از مهاجران بخشی از استراتژی گسترده‌تر روسیه برای ایجاد تفرقه در غرب است؛ هرچند این اقدام ماهیتی پنهان‌تر و غیرمستقیم‌تر دارد. مقامات می‌گویند اهداف این کار یکسان است: تحمیل هزینه به کشورهایی که از اوکراین حمایت می‌کنند و درگیر کردن منابع پلیس، ارتش و سرویس‌های امنیتی، آن هم بدون عبور از مرز جنگ تمام‌عیار و با حفظ امکان انکار نقش خود در این ماجرا. لتونی در حال تقویت تدابیر دفاعی خود است؛ تا حدی به این دلیل که مقامات این کشور می‌دانند حمایتشان از اوکراین، آنها را به هدفی برای روسیه تبدیل کرده است. لتونی تا ماه مه (آخرین دوره‌ای که آمار آن در دسترس است) حدود ۱.۳میلیارد دلار کمک به اوکراین ارائه کرده بود.