انتخاب محدود خریداران در بازار موبایل
افزایش قیمت در ۳ رده گوشی
حامد اناری: بازار گوشی در ابتدای مهرماه تصویری دارد که طیف گرانی در آن غالب است. بخش اقتصادی با شتاب بیشتری بالا رفته، میانردهها با نوسان و اصلاح مقطعی حرکت کردهاند و پرچمدارها پس از یک عقبنشینی کوتاه، دوباره صعودی شدهاند. بررسی قیمت ۱۲ مدل منتخب نشان میدهد در فاصله هفته اول شهریور تا امروز، ۱۱ مدل افزایش قیمت داشتهاند و تنها Poco X7 حدود ۵درصد ارزانتر شده است. البته باید این مورد را هم در نظر داشت که گاهی میانگین ثبتشده قیمتها ممکن است به دلیل حذف برخی گزینههای گرانتر با کانفیگ یکسان، در افت قیمت میانگین تاثیر گذاشته باشد.
در پایین بازار، فاصله میان قیمت ابتدای ماه و نرخ فعلی بیش از هر چیز جلب توجه میکند. Redmi A5 از ۳۲میلیون و ۶۰۰هزار تومان به ۴۶میلیون و ۱۵۰هزار تومان رسیده؛ یعنی 41.6درصد افزایش. Poco C71 نیز از ۳۳میلیون و ۸۳۰هزار تومان به ۴۵میلیون تومان رسیده و رشد ۳۳درصدی ثبت کرده است. Poco M7 هم با عبور از ۶۵میلیون تومان، نسبت به ۴۹میلیون و ۳۲۰هزار تومان ابتدای ماه حدود ۳۳درصد گرانتر شده است. در همین گروه، Poco C85 نزدیک ۱۸درصد رشد کرده است. این اعداد نشان میدهند موج افزایش قیمت، برخلاف تصور رایج، فقط به گوشیهای گرانقیمت محدود نمانده و در ارزانترین لایه بازار اثر پررنگتری گذاشته است. این همان مسیری است که «دنیای اقتصاد» پیشتر در گزارش «شوک دلار به گوشیهای پایینرده» به آن پرداخت. نقطهای که جهش قیمت در مدلهای اقتصادی به عنوان نشانهای از دشوارتر شدن خرید و کوچک شدن بازار بررسی شد. اکنون دادههای یک ماه اخیر همان تصویر را با جزئیات بیشتری تکمیل میکنند. در واقع، هرچه قیمت کف بازار بالاتر میرود، دامنه انتخاب مصرفکننده کوچکتر میشود و بخشی از تقاضا از خرید گوشی نو فاصله میگیرد.
نوسان قیمت و سرعت تغییر در میانردهها
در حوزه میانردهها، وضعیت اندکی متفاوت است. Galaxy A36 از ۸۵میلیون و ۵۲۰هزار تومان به حدود ۹۷میلیون و ۱۷۳هزار تومان رسیده و Galaxy A56 نیز از ۹۷میلیون و ۶۴۰هزار تومان به ۱۱۲میلیون و ۴۶۰هزار تومان افزایش یافته است. با این حال، هر دو مدل در میانه ماه سقفهای بالاتری را تجربه کردهاند. A36 تا ۱۰۰میلیون و ۳۴۰هزار تومان و A56 تا ۱۱۴میلیون تومان بالا رفته بود. Poco X7 نیز تنها مدل نزولی جدول است که از ۱۲۹میلیون و ۵۲۵هزار تومان در هفته دوم به ۱۲۳میلیون تومان رسیده و در همین سطح باقی مانده است. در مقابل، CMF 2 Pro از ۱۲۳میلیون به ۱۴۴میلیون و ۵۰۰هزار تومان رسیده است. بنابراین، در این بخش مساله فقط گرانی نیست. نوسان قیمت و سرعت تغییر آن نیز به یکی از ویژگیهای بازار تبدیل شده است.
تلاطم در حوزه پرچمداران
در بازار پرچمداران اما رفتار قیمتها حتی معنادارتر است. Galaxy S26 Ultra از ۳۶۰میلیون و ۲۲۰هزار تومان به ۳۹۶میلیون و ۲۰۰هزار تومان رسیده؛ افزایشی حدود ۱۰درصدی. iPhone 17 Pro Max نیز از ۴۵۵میلیون و ۱۸۰هزار تومان به ۵۶۵میلیون تومان رسیده و حدود ۲۴درصد رشد کرده است. پیش از این «دنیای اقتصاد» این روند را در گزارشی با عنوان «گوشیهای اقتصادی لاکچری» در میانه شهریور بررسی کرد. بررسیها نشان میداد همزمان با تعدیل اولیه برخی پرچمدارها، فشار اصلی بازار متوجه مدلهای اقتصادی و میانرده شده بود. حالا قیمت روز نشان میدهد حتی در رده پرچمدار نیز آن تعدیل پایدار نمانده است.
پشت این اعداد، همان مسالهای قرار دارد که «دنیای اقتصاد» در گزارش «نوشدارو برای گرانی گوشی؟» در پایان مردادماه مطرح کرد: عرضه. موافقت با تخصیص سهمیه واردات میتوانست نشانهای از تلاش برای ترمیم عرضه باشد، اما جدول شهریور هنوز اثر پایدار و فراگیری از این سیاست نشان نمیدهد. محدودیت ثبتسفارش، هزینههای واردات، ارز، حملونقل و رجیستری، در بازاری که بخش عمده کالاهای آن وارداتی است، با فاصلهای کوتاه در قیمت خردهفروشی منعکس میشوند. هرچند به گفته مسوولان و فعالان بازار، بهرغم پیچیدگیها واردات گوشی همچنان ادامه دارد، سازوکار تعریفشده فقط بخشی از نیاز بازار را در بر میگیرد. بهعنوان مثال سازوکاری رسمی برای ورود مدل پرچمدار آیفون 18 به کشور تعریف نشده است. اما شاهد خرید و فروش آن در بازار هستیم. در ابتدای مهرماه میتوان جابهجایی مرزهای بازار گوشی را مشاهده کرد. کف قیمت بالاتر رفت، میانردهها به محدودههای تازهای رسیدند و پرچمدارها نیز بار دیگر شتاب گرفتند.
