پایان دو دهه حضور نیروهای آمریکایی در عراق

«ابومجتبی الیاسری»، از فرماندهان «مقاومت اسلامی در عراق» خروج آمریکا را «پیروزی تاریخی برای گروه‌های مقاومت اسلامی عراق و عراقی‌های شرافتمند، و شکستی خردکننده برای پروژه آمریکایی» توصیف کرد. او به رویترز گفت: «در ۳۰سپتامبر، ما پایان یک فصل سیاه در تاریخ عراق و ناکامی اشغالگران در تحمیل اراده خود بر کشورمان را جشن خواهیم گرفت. عراق ثابت کرده که حاکمیتش نه توسط نیروهای خارجی، بلکه به دست مقاومت و اراده مردمش تامین می‌شود.» اگرچه خروج نهایی نیروهای آمریکایی در میان مردم عراق مورد استقبال گسترده‌ است، اما کسانی که نگران قدرت گرفتن گروه‌های شبه‌نظامی هستند، معتقدند که این خروج زودتر از موعد انجام می‌شود. «عبدالرحمن الزوبعی»، از رهبران قبایل سنی در فلوجه (که زمانی کانون مقاومت ضدآمریکایی بود) به رویترز گفت: «ما معتقدیم که عراق در حال حاضر هنوز کاملا آماده تحویل گرفتن پرونده امنیتی نیست.»

او افزود: «همه عراقی‌ها خواهان حاکمیت کامل هستند و هیچ عراقی‌ای در این مورد تردیدی ندارد؛ اما به باور من، خروج [ائتلاف به رهبری آمریکا] به این شیوه و ایجاد خلأ امنیتی، چیزی است که همه عراقی‌ها از آن هراس دارند.» نیروهای آمریکایی در سال۲۰۰۳ برای سرنگونی صدام حسین، به عراق حمله کردند و پس از اشغال کشور و روی کار آوردن دولتی با رهبری شیعیان، سال‌ها وارد جنگ شدند تا سرانجام در پایان سال۲۰۱۱ از آنجا خارج شدند. آنها کمتر از سه سال بعد بازگشتند تا به نیروهای عراقی در شکست داعش (طی جنگ بزرگ بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷) کمک کنند.

شمار تلفات آمریکایی‌ها در «عملیات آزادی عراق» تقریبا دوبرابر تلفات آنها در جنگ همزمان در افغانستان بود؛ جنگی که با خروج ناگهانی آمریکا در سال۲۰۲۱ به پایان رسید. در جریان درگیری‌های سال جاری، از میان ۱۸نیروی نظامی آمریکایی که نامشان در فهرست کشته‌شدگان ثبت شده است، ۷نفر در عراق جان باختند؛ آخرین مورد، گروهبان ارتش بود که در ماه ژوئیه حین عملیات انهدام کنترل‌شده یک پهپاد در پایگاهی نزدیک اربیل کشته شد. واشنگتن گروه‌های شبه‌نظامی در عراق را متهم کرده که در درگیری‌های گسترده‌تر خاورمیانه نقش دارند؛ از جمله حمله اخیر در ماه جاری به یک خط لوله نفت مهم عربستان سعودی. دولت بغداد می‌گوید که در تلاش است تا نفوذ این گروه‌ها را مهار کند. برخی از مقامات امنیتی عراق، چه در دولت مرکزی و چه در منطقه کردستان در شمال این کشور، می‌گویند که خروج آمریکا خطر جان گرفتن دوباره گروه داعش را به همراه دارد؛ گروهی که با وجود شکست خلافت خودخوانده‌اش در حدود یک دهه پیش، همچنان شبکه‌ای از هسته‌های خفته را حفظ کرده است.

این جنگجویان در اوج قدرت خود، یک‌سوم خاک عراق را در اشغال داشتند و هزاران نفر را به قتل رساندند؛ از جمله صدها نفری که صحنه‌های تیرباران آنها در داخل یک پایگاه نظامی سابق آمریکا توسط خود این افراد فیلم‌برداری شده بود. سیروان بارزانی، فرمانده کُرد، اظهار کرد که فقدان اطلاعات، پشتیبانی لجستیک و پهپادهای آمریکایی، به داعش فرصتی برای تجدید قوا خواهد داد. او گفت: «بیش از ۲هفته است که شاهد تحرکات هسته‌های خفته داعش هستیم؛ این تحرکات پس از آن آغاز شد که در رسانه‌های عمومی اعلام گردید ائتلاف بین‌المللی تا پایان ماه سپتامبر به‌طور رسمی از عراق خارج خواهد شد. به عقیده من، این موضوع باعث تقویت روحیه جنگجویان [این گروه] شده است.»

نیروهای امنیتی عراق اعلام کردند که یک هسته مظنون وابسته به داعش در حال تدارک حملات انتحاری همزمان با خروج نیروها بوده است. به گفته چهار مقام امنیتی و نظامی عراقی، این توطئه نگرانی‌هایی را برجسته کرد مبنی بر اینکه این گروه، به‌رغم سال‌ها شکست نظامی، همچنان قادر به بهره‌برداری از خلأهای امنیتی است. سرهنگ خالد البیاتی، از مقامات ارشد امنیتی در شهر راهبردی و نفت‌خیز کرکوک، گفت که داعش «به دنبال ارسال این پیام است که همچنان قدرتمند بوده و توانایی انجام حملات خونین را دارد.»