کانادا به دنبال استقلال استراتژیک از آمریکا مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا به دنبال جدا کردن راه کشورش از آمریکا است./ عکس: gettyimages

کارنی در مصاحبه‌ای جامع با روزنامه نیویورک‌تایمز جزئیات دقیقی از برنامه خود برای کاهش سیستماتیک وابستگی کانادا به فناوری‌های کلیدی آمریکا ارائه داد. او ضمن تشریح طرح تنوع‌بخشی به شرکای تجاری کانادا تاکید کرد که کشورش به دنبال تعمیق روابط اقتصادی و نه دفاعی، با چین است. به گفته کارنی، سوءاستفاده ترامپ از وابستگی کانادا به محصولات آمریکایی درس تلخی به اتاوا داده است که اثرات آن را نمی‌توان نادیده گرفت.

کارنی در پاسخ به پرسشی درباره تهدید ترامپ به الحاق کانادا به‌عنوان ایالت پنجاه‌ویکم، تلویحا گفت احتمال اقدام نظامی آمریکا را به دقت بررسی کرده، اما از ارائه جزئیات خودداری کرد. کارنی که پیش‌تر ریاست بانک‌های مرکزی بریتانیا و کانادا را بر عهده داشته، این کار را «مدیریت ریسک» می‌داند و می‌گوید این سناریوی اصلی نیست، اما آماده نشدن برای آن غیرمسوولانه است. طی یک سال اخیر کارنی به برجسته‌ترین رهبر جهانی در رویارویی با سیاست‌های ترامپ تبدیل شده است. او مسیری را برای کاهش وابستگی به همسایه‌ای که اکنون آن را زیاده‌خواه می‌بیند ترسیم کرده و رویکردش به الگویی برای دیگر رهبران جهان در مواجهه با یک متحد غیرقابل پیش‌بینی تبدیل شده است.

رهبر کانادا استدلال می‌کند که یکپارچگی چند دهه‌ای اقتصاد دو کشور ثبات و رفاه مشترک ایجاد کرده است. او صنعت به شدت درهم‌تنیده خودروسازی را مثال می‌زند که اکنون در مرکز سیاست‌های تعرفه‌ای دولت ترامپ قرار گرفته و قطع این ارتباط به ضرر هر دو طرف تمام خواهد شد. کارنی همچنان به دستیابی به یک توافق دوجانبه سودمند امیدوار است و پیشنهاد ورود پُتاس به مذاکرات را مطرح کرده است. کانادا نزدیک به ۹۰درصد پتاس وارداتی آمریکا را که ماده اصلی کودهای کشاورزی است تامین می‌کند و ترامپ اخیرا از تمایل خود برای جایگزینی آن با واردات از بلاروس خبر داده بود. به گفته کارنی، آمریکای شمالی با اتکا به ذخایر کانادا می‌تواند در تولید کود مستقل شود و این گزینه منطقی‌تر از واردات از مسیرهای پرخطری مانند دریای سیاه یا تنگه هرمز است.

در داخل کانادا فشار زیادی بر دولت وجود دارد تا از صادرات انرژی به آمریکا به‌عنوان اهرمی در جنگ تجاری استفاده کند. حدود ۶۰درصد واردات نفت ایالات متحده از کانادا تامین می‌شود و این کشور منبع مهمی برای تامین برق آمریکا است. با وجود این، کارنی تمایلی به استفاده ابزاری از این صادرات ندارد و با اینکه هیچ گزینه‌ای را منتفی نمی‌داند، معتقد است کانادا باید در هر شرایطی اعتبار خود را به‌عنوان یک تامین‌کننده مطمئن انرژی و غذا حفظ کند. اتاوا در کنار مذاکرات تجاری در تلاش است وابستگی خود را در حوزه‌های حساس امنیتی و مالی نیز کاهش دهد.

او با اشاره به چالش‌های شبکه استارلینک و امتناع ایلان ماسک از همکاری کامل ماهواره‌ای در جریان جنگ اوکراین اعلام کرد که کشورش قصد دارد با همکاری شرکای اروپایی و احتمالا کره‌ای شبکه‌های ارتباطی مستقلی توسعه دهد. در بخش نظامی نیز کانادا در حال بازنگری سفارش ۸۸فروند جنگنده اف-۳۵ آمریکایی و بررسی خرید جنگنده‌های گریپن سوئدی است و کارنی می‌خواهد هواپیماهایی مناسب شرایط قطب شمال سفارش دهد. کارنی با انتقاد از هژمونی دلار آمریکا وابستگی سیستم مالی جهانی به یک ارز واحد را ناپایدار خواند و تاکید کرد که استفاده واشنگتن از روابط تجاری به‌عنوان سلاح اقتصادی، تقاضا برای جایگزین‌های دلار را افزایش خواهد داد؛ هرچند پذیرفت که تا آزادسازی واقعی ارز و نظام مالی چین، این چرخش محدود خواهد ماند.