روزنامه نشنال بررسی کرد؛
برنده پنهان جنگ ایران و آمریکا
مهمترین منفعت چین، درگیر شدن آمریکا در یک بحران فرسایشی در خاورمیانه است. هرچه منابع نظامی، تسلیحاتی و سیاسی واشنگتن بیشتر صرف جنگ ایران شود، ظرفیت آمریکا برای تمرکز بر رقابت راهبردی با چین کاهش مییابد. از سوی دیگر، طولانی شدن جنگ میتواند هزینههای اقتصادی و سیاسی دولت آمریکا را افزایش داده و اعتبار این کشور را در میان متحدانش با چالش مواجه کند. پکن در چنین شرایطی فرصت بیشتری برای تقویت نفوذ خود در عرصه بینالمللی پیدا میکند و میتواند تصویری متفاوت از آمریکا، بهعنوان قدرتی مسوول و طرفدار راهحلهای دیپلماتیک، ارائه دهد.
با این حال، چین از تداوم یک جنگ تمامعیار نیز استقبال نمیکند. پکن بزرگترین واردکننده نفت جهان است و امنیت انرژی برای اقتصاد آن اهمیت حیاتی دارد. هرگونه اختلال گسترده و طولانیمدت در صادرات نفت خلیج فارس میتواند هزینه انرژی چین را افزایش داده و به اقتصاد صادراتمحور این کشور آسیب بزند. کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نیز برای چین اهمیت اقتصادی و انرژی بیشتری نسبت به ایران دارند و پکن نمیخواهد روابط خود را با عربستان، امارات، قطر، عراق و سایر شرکای منطقهای قربانی حمایت از تهران کند. از همین رو، مطلوبترین وضعیت برای چین، نه پایان فوری جنگ و نه گسترش کنترلنشده آن، بلکه تداوم یک بحران مدیریتشده است؛ بحرانی که فشار بر آمریکا را حفظ کند، اما جریان انرژی منطقه را بهطور کامل متوقف نسازد. پکن در چنین شرایطی میتواند همزمان با حفظ روابط با ایران، مناسبات خود با کشورهای عربی را نیز دنبال کند. جنگ ایران و آمریکا همچنین میتواند موقعیت چین را در بازار نفت ایران تقویت کند.
پالایشگاههای مستقل چینی پیش از تشدید فشارهای آمریکا از خریداران مهم نفت ایران بودند و چین عملا مهمترین بازار باقیمانده برای صادرات نفت ایران محسوب میشود. تشدید تحریمها علیه تهران، در صورتی که به کاهش بیشتر عرضه نفت ایران منجر شود، میتواند برای پالایشگاههای چینی امکان خرید نفت با تخفیف بیشتر فراهم کند. از سوی دیگر، پکن با حفظ کانالهای تجاری با تهران میتواند اهرمی مهم در برابر سیاست تحریمی واشنگتن در اختیار داشته باشد. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که تحریمهای آمریکا علیه ایران را در چارچوب رقابت گستردهتر واشنگتن و پکن بررسی کنیم. چین همزمان با حفظ تجارت با ایران، میتواند نشان دهد که اجرای تحریمهای آمریکا در اقتصاد جهانی تا چه اندازه به همکاری سایر قدرتها وابسته است.
در نهایت، جنگ ایران و آمریکا برای چین یک فرصت دوگانه ایجاد کرده است: از یکسو، تمرکز آمریکا بر خاورمیانه میتواند فضای بیشتری برای مانور راهبردی پکن ایجاد کند و از سوی دیگر، بحران انرژی میتواند جایگاه چین را بهعنوان بزرگترین خریدار نفت، یکی از مهمترین شرکای ایران و قدرتی پیشرو در فناوریهای انرژی پاک تقویت کند. به همین دلیل، چین را میتوان یکی از برندگان بالقوه جنگ دانست؛ البته مشروط بر آنکه بحران از سطح قابلکنترل فراتر نرود و جریان انرژی منطقه بهطور پایدار مختل نشود.
