۱۰ سال بازارگاه و آغاز فصلی  با چاشنی هوش مصنوعی

به گزارش «دنیای اقتصاد»، به ‌مناسبت دهمین سال فعالیت مارکت‌پلیس دیجی‌کالا، رویدادی با حضور مدیران دیجی‌کالا، بنیان‌گذاران این شرکت و فروشندگان برتر برگزار شد. حمید محمدی در این مراسم، با بازگشت به حدود ۲۰ سال قبل، گفت که مساله اصلی دیجی‌کالا در دهه نخست فعالیت، ساختن اعتماد در خرید اینترنتی بود. به گفته او، ایجاد این اعتماد نیازمند سال‌ها تولید محتوای مناسب، ارائه خدمات باکیفیت، تحویل سریع، پشتیبانی و ایجاد تنوع کالایی بود و دیجی‌کالا دهه نخست فعالیت خود را صرف ساخت همین بستر کرد. 

اما در سال ۱۳۹۵، پس از یک دهه فعالیت، مدل خرده‌فروشی دیجی‌کالا با وجود مزیت‌هایی مانند کنترل بالای کیفیت و تجربه خرید، به سقف توسعه خود رسیده بود. در ادامه سعید محمدی گفت اگرچه دیجی‌کالا در آن زمان به حدود ۱۲۰هزار تنوع محصولی رسیده بود، اما مرتب با درخواست مشتریانی مواجه می‌شد که کالاهای موردنظرشان در سایت وجود نداشت یا ناموجود بود. همین موضوع دیجی‌کالا را به سمت مدل مارکت‌پلیس سوق داد؛ تصمیمی که با تردیدهای جدی در داخل شرکت همراه بود. نگرانی اصلی این بود که ورود هزاران فروشنده مستقل، کنترل تجربه خرید را دشوار کند و به اعتمادی که طی ۱۰سال ساخته شده بود آسیب بزند.

قمار دیجی‌کالا روی مدل مارکت‌پلیس جواب داد

حمید محمدی این تصمیم را یکی از چالشی‌ترین تصمیم‌های تاریخ دیجی‌کالا توصیف کرد و گفت حتی برخی منتقدان آن زمان پیش‌بینی می‌کردند که تغییر مدل کسب‌وکار، به آخرین اشتباه دیجی‌کالا تبدیل شود. با این حال، نیاز مشتری به تنوع بیشتر و دسترسی به تخصص فروشندگان مختلف، در نهایت مسیر دیگری را پیش روی شرکت گذاشت. امروز، این تصمیم به شبکه‌ای متشکل از ۴۲۶هزار فروشنده منجر شده است؛ فروشندگانی که از کسب‌وکارهای کوچک محلی و روستایی تا برندها و تولیدکنندگان بزرگ را شامل می‌شوند و در ۱۶۱۵ شهر کشور حضور دارند. 

سعید محمدی اعلام کرد میانگین فروش هر فروشنده مارکت‌پلیس در سال ۱۴۰۴ به ۱.۲‌میلیارد تومان رسیده و ارزش دلاری فروش این بخش نیز در سال گذشته ۲۵درصد رشد کرده است. احمد نقوی، معاون بازرگانی دیجی‌کالا، نیز با اشاره به شرایط دشوار سال گذشته، از رشد ۲۵درصدی ارزش دلاری فروش بازارگاه، رسیدن سهم مارکت‌پلیس به ۷۵درصد کل فروش دیجی‌کالا و عبور شاخص رضایت فروشندگان از ۷۰درصد خبر داد. او همچنین اعلام کرد کمیسیون فروشندگان در بازارگاه دیجی‌کالا از هفتم مهرماه صفر خواهد شد.

دهه سوم دیجی‌کالا؛ هوش مصنوعی و تجارت عاملیت‌محور

با عبور از دهه نخست اعتمادسازی و دهه دوم توسعه مارکت‌پلیس، بنیان‌گذاران دیجی‌کالا اکنون دهه سوم را دوره تغییر بنیادین در تجارت الکترونیک می‌دانند. حمید محمدی معتقد است هوش مصنوعی در مدت کوتاهی شیوه جست‌وجو و خرید کاربران را تغییر خواهد داد و نوار جست‌وجوی سنتی پلتفرم‌های تجارت الکترونیک ممکن است جای خود را به دستیارهای هوشمند بدهد. 

در همین راستا، سعید محمدی از راه‌اندازی «دیا» (DIA) به‌عنوان گام دیجی‌کالا در مسیر تجارت عاملیت‌محور خبر داد؛ سیستمی که قرار است در بخش‌هایی مانند پیش‌بینی تقاضا و مدیریت موجودی به فروشندگان و تیم‌های تامین کمک کند. برنامه دیجی‌کالا تنها به هوش مصنوعی محدود نیست. بنیان‌گذاران این شرکت از توسعه سرویس «خرید با دیجی‌کالا» نیز گفتند؛ مدلی که قرار است زیرساخت‌هایی مانند پرداخت، اعتبار، لجستیک و خدمات بازاریابی دیجی‌کالا را در اختیار فروشگاه‌های آنلاین و صفحات اینستاگرامی قرار دهد، بدون آنکه الزاما کالا در خود دیجی‌کالا عرضه شود. 

سعید محمدی همچنین از احداث یک مرکز پردازش تمام‌روباتیک جدید و طراحی «شهر هوشمند لجستیکی» در زمینی حدود یک‌میلیون مترمربع در حاشیه تهران خبر داد؛ پروژه‌هایی که بخشی از برنامه این شرکت برای توسعه زیرساخت تجارت الکترونیک عنوان شدند.

بازارگاه چگونه به شبکه‌ای برای تاب‌آوری تبدیل می‌شود؟

در سوی دیگر این رویداد، محمد فاضلی، جامعه‌شناس، اشاره کرد که بازارگاه صرفا یک کانال فروش نیست. او با اشاره به شرایط بی‌ثبات اقتصادی و بحران‌های احتمالی، بر نقش شبکه گسترده فروشندگان، داده و لجستیک در افزایش تاب‌آوری کسب‌وکارها تاکید کرد. از نگاه او، تنوع جغرافیایی فروشندگان می‌تواند امکان شناسایی سریع تغییرات تقاضا و یافتن مسیرهای جایگزین برای تامین و توزیع کالا را فراهم کند. در این رویداد همچنین از قابلیت جدید هوش مصنوعی دیجی‌کالا برای تولید و تکمیل محتوای محصولات رونمایی شد؛ قابلیتی که به فروشندگان امکان می‌دهد با چند کلیک، توضیحات و ویژگی‌های کالا را آماده کنند. در عین حال از فروشندگان برگزیده، ازجمله ماندگارترین‌ها، پرفروش‌‌ترین‌ها و متعهدترین‌ها و تقدیر شد. 

روایت ده‌سالگی مارکت‌پلیس دیجی‌کالا در نهایت به تغییر تعریف این شرکت از نقش خود ختم شد. به گفته بنیان‌گذاران دیجی‌کالا، اگر در گذشته افزایش فروش هدف اصلی بود، اکنون دیجی‌کالا می‌خواهد در کنار کسب‌وکارهایی قرار گیرد که از دل این اکوسیستم متولد می‌شوند، رشد می‌کنند و توسعه می‌یابند. به این ترتیب، مسیری که با ساخت یک فروشگاه اینترنتی آغاز شد، حالا در حال حرکت به سمت ساخت زیرساختی گسترده‌تر برای تجارت الکترونیک است.