۲۵ ریاضیدان برنده مدال فیلدز درباره آینده ریاضیات و AI هشدار دادند
ریاضیدانان؛ دشمن هوش مصنوعی
این هشدار در حالی مطرح شده که طی هفته جاری، تریستان باکمستر، استاد دانشگاه نیویورک (NYU)، شرکت اوپنایآی را متهم کرد که برای حل یک مساله مهم ریاضی، او را تحت فشار گذاشته تا نام همکارش را که در شرکت آنتروپیک فعالیت میکند، بهعنوان مشارکتکننده ذکر نکند. باکمستر همچنین این پرسش را مطرح کرد که آیا شرکت اوپنایآی از کار آنها با ابزار کُدکس استفاده کرده تا در جریان یک آخرهفته طولانی پردازش، اثباتی مهم و پیشگامانه برای یک مساله ریاضی ارائه دهد.
شرکت اوپنایآی نیز روز پنجشنبه پس از انتقاد برخی پژوهشگران دانشگاه کلتک (Caltech)، حمایت مالی خود از یک رویداد ریاضی در این دانشگاه را پس گرفت.
اگرچه توانایی مدلهای هوش مصنوعی در حل مسائل حلنشده و چالشهای بزرگ ریاضی میتواند دستاوردی ارزشمند برای بشریت باشد، امضاکنندگان نامه معتقدند این اتفاق تنها زمانی به نفع جامعه خواهد بود که راهحلهای تولیدشده توسط هوش مصنوعی برای جامعه ریاضی قابل درک و قابل انتقال باشد و در نهایت، دیگران نیز بتوانند آنها را بفهمند و به کار بگیرند.
آنها در این نامه نوشتهاند که این راهحلها اغلب با عجله منتشر میشوند و فرصت کافی برای تدوین دقیق، شناسایی روشها و ایدههای جدید و همچنین ارجاع به پژوهشهای پیشین دیگران وجود ندارد. از سوی دیگر، اثبات ارائهشده توسط شرکت اوپنایآی هنوز بهطور مستقل تایید نشده است.
به گفته این ریاضیدانان، چنین شرایطی پرسشهای جدی درباره حق انتساب علمی و سرقت ادبی ایجاد میکند. آنها تاکید دارند که بدون حضور ریاضیدانانی که ایدههای جدید را توسعه دهند و وارد بدنه دانش ریاضی کنند، ایدههای تولیدشده توسط هوش مصنوعی هرگز بهطور کامل جان نمیگیرند و زنجیره حیاتی انتقال دانش میان نسلهای مختلف ریاضیدانان از بین خواهد رفت.
نگرانیها به همینجا ختم نمیشود. برخی ریاضیدانان حالا نگرانند که آیا استفاده آنها از کدکس میتواند در نهایت به دادهای برای آموزش مدلهای جدید شرکت اوپنایآی تبدیل شود یا نه. در چنین شرایطی، فرهنگ پژوهش باز و اشتراکگذاری علمی ممکن است با تهدید جدی مواجه شود.
امروزه اگر آزمایشگاههای پیشرو هوش مصنوعی مسیر امیدوارکنندهای برای رسیدن به یک کشف پیدا کنند، میتوانند دهها میلیون دلار صرف استفاده از مدلهای زبانی بزرگ (LLM) کنند تا پیش از پژوهشگران اصلی، به اثبات آن دست پیدا کنند. چنین رقابتی میتواند پژوهشگران را به سمت پنهانکاری و عدم انتشار زودهنگام یافتههایشان سوق دهد.
این نامه پس از انتشار «بیانیه لیدن» در ماه ژوئن منتشر شده است؛ بیانیهای که گروهی از ریاضیدانان درباره تاثیر اثباتهای تولیدشده با مدلهای زبانی بزرگ بر آینده ریاضیات منتشر کردند و مجموعهای از پیشنهادها را برای ریاضیدانان، موسسات علمی و سیاستگذاران ارائه دادند.
مشابه اتفاقی که در مهندسی نرمافزار و دیگر حوزههای علمی و خلاقانه رخ داده، ریاضیدانان نیز معتقدند ارزش این حوزه تنها در نتیجه نهایی یا اثبات یک قضیه خلاصه نمیشود. بخش مهمی از ارزش ریاضیات در فرآیندی است که در پسِ تولید این نتایج شکل میگیرد؛ ساختاری فکری که به آموزش دانشجویان کمک میکند، پرسشها و ایدههای تازه به وجود میآورد و آنها را در چارچوب گستردهتر دانش و تمدن بشری جای میدهد.
آنها تاکید میکنند که اگر رقابت نفسگیر بر سر اثبات مسائل پیچیده ریاضی چندان برایتان جذاب نیست، یک نکته را فراموش نکنید: حوزه کاری شما میتواند هدف بعدی باشد.
امضاکنندگان نامه در پایان هشدار دادهاند که چالشهایی که جامعه ریاضی امروز با آن روبهرو است، شباهت زیادی به مسائلی دارد که سایر حوزههای علمی و خلاقانه با آن مواجهاند؛ مسائلی که در نهایت میتواند گریبان همه بشریت را بگیرد: اینکه با تغییر شیوه انجام کارها بهوسیله هوش مصنوعی، فراموش نکنیم اساسا این کارها برای رسیدن به چه هدفی شکل گرفتهاند.
