بازنگری اماراتیها در راهبرد توسعه زیرساختهای حیاتی؛
فرار مراکز داده امارات به زیر زمین
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- کسری غفوری: امارات متحده عربی پس از بازنگری در راهبرد توسعه زیرساختهای حیاتی خود در پی درگیریهای نظامی اخیر، بازنگری چراغخاموش در طرح احداث ابرمرکز داده هوش مصنوعی ۵ گیگاواتی را آغاز کرده است.
خبرگزاری رویترز به نقل از شش منبع آگاه گزارش داده که این پروژه به عنوان یکی از بزرگترین برنامههای توسعه زیرساخت داده در خارج از خاک آمریکا، پیش از این قرار بود در قالب یک مجتمع متمرکز ۲۶ کیلومتر مربعی در ابوظبی بنا شود، اما اکنون به گفته چهار منبع مطلع، به احتمال زیاد به شبکهای پراکنده از مراکز داده در سراسر خاک امارات تبدیل خواهد شد.
مقامات اماراتی همچنین در حال بررسی راهکارهایی برای حفاظت بهتر از این تأسیسات در برابر حملات موشکی و پهپادی هستند. این راهکارها شامل تجهیز مراکز به سامانههای پدافند هوایی و ساخت بخشی از تأسیسات در عمق زمین است. جزئیات این تغییرات ساختاری در نقشه راه پروژه، پیش از این رسانهای نشده بود.
پروژه مرکز داده مذکور نقش محوری در خروج امارات از اقتصاد مبتنی بر نفت و تبدیل این کشور به قطب جهانی هوش مصنوعی ایفا میکند. برنامهریزی اولیه برای ساخت این مجتمع مشترک میان امارات و آمریکا، در جریان سفر سال گذشته دونالد ترامپ به این کشور صورت گرفت.
رهبری این طرح بر عهده شرکت جی۴۲ است؛ مجموعه فعال در زمینه هوش مصنوعی که تحت مدیریت شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، مشاور امنیت ملی امارات و برادر رئیس این کشور اداره میشود.
بر اساس توافقهای صورتگرفته، امارات در ازای دستیابی به تراشههای پیشرفته انویدیا و سایر فناوریهای کلیدی آمریکا، متعهد شد روابط خود را در حوزه هوش مصنوعی با چین قطع کند و در پروژه استارگیت سرمایهگذاری نماید. استارگیت ابتکاری مشترک میان شرکتهای اوپنایآی، اوراکل و سافتبنک برای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی در آمریکا محسوب میشود.
منابع آگاه شامل یک مقام آمریکایی، یک دیپلمات غربی و چند مدیر ارشد صنعت فناوری تأکید کردهاند که هنوز مشخص نیست طرح نهایی چه زمانی تصویب میشود یا این تغییرات تا چه اندازه بر هزینهها و زمانبندی پروژه تأثیر خواهد گذاشت. با این حال، عملیات اجرایی فاز نخست این طرح با سرمایهگذاری ۳۰ میلیارد دلاری و ظرفیت یک گیگاوات که با نام استارگیت امارات شناخته میشود، از سال گذشته آغاز شده و انتظار میرود نخستین ظرفیت ۲۰۰ مگاواتی آن امسال عملیاتی شود.
لری الیسون، رئیس هیئتمدیره و مدیر ارشد فناوری اوراکل، پیشتر اعلام کرده بود که این مرکز پس از تکمیل، توان اتصال تمامی نهادهای دولتی و تجاری امارات را به پیشرفتهترین مدلهای هوش مصنوعی جهان خواهد داشت.
شرکت جی۴۲ در پاسخ به پرسشهای رویترز درباره بازنگری در این پروژه اعلام کرد که روند توسعه طبق برنامه پیش میرود، اما مشخصات فنی طرح متناسب با استانداردهای امنیتی، پایداری و عملیاتی مورد نیاز برای زیرساختهای حیاتی در این سطح، به طور مستمر بازبینی میشود. اوپنایآی نیز از پیشرفت مناسب در تامین زیرساختهای لازم خبر داد.
بر اساس این گزارش، بازنگری در ساختار زیرساختهای هوش مصنوعی امارات اندکی پس از آن آغاز شد که تهران در واکنش به حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به خاک ایران، شلیک موشک و پهپاد به سمت کشورهای میزبان نیروهای آمریکایی آغاز کرد. در جریان این رویدادها، دو مرکز داده شرکت خدمات وب آمازون در امارات و یک مرکز در بحرین در ماه مارس آسیب دیدند و خدمات ابری این شرکت در منطقه همچنان با اختلال همراه است.
نیروهای مسلح ایران نیز در ماه آوریل با انتشار ویدئویی هشدار دادند که مرکز استارگیت امارات میتواند هدف بعدی باشد. در این ویدئو نقشهای از محل ساخت پروژه در نزدیکی پایگاه هوایی الظفره به نمایش درآمد، پایگاهی در حومه ابوظبی که میزبان نیروهای آمریکایی است و خود در جریان جنگ هدف قرار گرفته است.
دو منبع مطلع تأیید کردهاند که موقعیت نشاندادهشده در ویدئو با محل واقعی ساخت این مجموعه مطابقت دارد؛ محلی که تا پیش از آن به صورت عمومی اعلام نشده بود.
دانیل بنایم، از مسئولان سابق وزارت خارجه آمریکا و پژوهشگر اندیشکده خاورمیانه در واشنگتن، این تحولات را یک زلزله اقتصادی برای کشورهای حوزه خلیج فارس دانست که همواره خود را به عنوان پناهگاهی امن برای سرمایهگذاری معرفی میکردند. به گفته او، مقاومسازی زیرساختهای حیاتی برای کاهش ریسک و اطمینانبخشی به سرمایهگذاران بینالمللی امری حیاتی است.
در طرح جدید امارات، فاز نخست پروژه با اعمال تغییراتی برای حفاظت در برابر حملات هوایی ادامه خواهد یافت، اما مابقی تأسیسات در چند نقطه جغرافیایی توزیع میشوند. همچنین ساخت تأسیسات زیرزمینی و انتقال بخشهای حساس و نظامی به دل کوهها در دستور کار قرار دارد.
اگرچه بخش اعظم خاک امارات کویری و هموار است، اما رشتهکوههای واقع در امارتهای رأسالخیمه و فجیره ظرفیت مناسبی برای این اقدام فراهم میکنند. افزون بر این، تجهیز سایتها به سامانههای پدافندی، اخلالگرهای الکترونیک، بتنهای ضد انفجار و سیستمهای پشتیبان برق و خنککننده از دیگر ابعاد این بازنگری امنیتی است.
