بازیگر  نفتی بازار کالا

آتش‌بازی نفت در بازار کالا

بازار جهانی کامودیتی‌ها در هفته منتهی به ۱۱ سپتامبر، تحت‌تاثیر تشدید تنش‌های خاورمیانه و نگرانی از اختلال طولانی‌مدت در عرضه انرژی قرار گرفت. نفت در مرکز توجه بازار ایستاد و نفت برنت برای نخستین‌بار از ماه مه بار دیگر بالاتر از مرز ۱۰۰ دلار تثبیت شد. در سوی دیگر، افزایش قیمت انرژی و رشد انتظارات تورمی، مسیر متفاوتی برای فلزات گران‌بها رقم زد و طلا و نقره تحت فشار افزایش بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا قرار گرفتند. بازار مس نیز پس از رکوردشکنی، با نگرانی درباره سیاست تعرفه‌ای آمریکا وارد فاز اصلاح شد.

نفت مهم‌ترین برنده هفته بود. برنت در معاملات جمعه تا نزدیکی ۱۱۰ دلار پیش رفت و اگرچه در ادامه با انتشار خبرهایی درباره احتمال مذاکرات منطقه‌ای عقب نشست، همچنان رشد هفتگی حدود ۱۰ درصدی را حفظ کرد. کاهش تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز، تحولات دریای سرخ و آسیب به زیرساخت‌های پالایشی روسیه، نگرانی درباره سمت عرضه را افزایش داده است. آژانس بین‌المللی انرژی نیز هشدار داده که تداوم جنگ منطقه و اختلال در جریان نفت خاورمیانه می‌تواند بازگشت عرضه عادی را تا سال آینده به تاخیر بیندازد. افزایش قیمت نفت به بازار فرآورده‌ها نیز سرایت کرد. قیمت گازوئیل آمریکا برای نخستین‌بار از مرز ۶ دلار در هر گالن عبور کرد؛ اتفاقی که نشان می‌دهد فشار بازار تنها محدود به نفت خام نیست و هزینه حمل‌ونقل و تولید نیز در معرض افزایش قرار گرفته است.

در بازار فلزات گرانبها، رشد نفت به عاملی منفی تبدیل شد. افزایش هزینه انرژی، نگرانی از بازگشت تورم را بالا برد و احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا را تقویت کرد. طلا در معاملات پنج‌شنبه بیش از یک درصد افت کرد و به محدوده ۴هزار و ۳۵۶دلار در هر اونس رسید. نقره نیز فشار فروش شدیدتری داشت و بیش از ۴ درصد کاهش یافت. رشد بازده اوراق خزانه‌داری و تقویت دلار، جذابیت فلزات بدون بازده را کاهش داد. 

مس نیز پس از رسیدن به سطوح رکوردی با اصلاح مواجه شد. نگرانی درباره تصمیم دولت آمریکا برای اعمال تعرفه بر مس تصفیه‌شده، در کنار افزایش نرخ‌های بهره و فشار بر سهام شرکت‌های معدنی، موجب تشدید فروش در این بازار شد. با این حال، تقاضای ساختاری ناشی از توسعه شبکه‌های برق، برقی‌سازی و مراکز داده همچنان از عوامل حمایتی قیمت مس محسوب می‌شود.

البته داده‌های تورم یا CPI آمریکا روز جمعه منتشر شد. این داده‌ها می‌تواند روی انتظارات سرمایه‌گذاران از نرخ بهره و تصمیمات فدرال‌رزرو تاثیر بگذارد. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد احتمالا تورم در ایالات متحده افزایش شدیدی نداشته است. با این حال، افزایش شدید قیمت نفت و هزینه‌های انرژی می‌تواند سطح انتظارات تورمی را افزایش داده و این موضوع به ضرر بازار کامودیتی به‌خصوص فلزات گران‌بها باشد.

صدرنشینی گندله و پسته

بازار گواهی‌های سپرده کالایی در هفته گذشته، یکی از پرتحرک‌ترین دوره‌های خود را پشت سر گذاشت؛ به‌طوری که بخش عمده گواهی‌های مورد بررسی با بازدهی مثبت همراه شدند و در برخی نمادها، رشد قیمت به محدوده‌های بالاتر از ۲۰ درصد رسید. همزمان با رشد حدود ۶ درصدی دلار آزاد، جریان معاملات در بازار کالا نیز با افزایش قیمت‌ها همراه شد؛ هرچند شدت رشد در گروه‌های مختلف یکسان نبود. در این میان، گواهی سپرده گندله سنگ‌آهن با بازدهی ۲۹ درصدی در صدر جدول ایستاد و پس از آن گواهی پسته با رشد ۲۶ درصدی قرار گرفت. این عملکرد نشان می‌دهد در هفته گذشته، گواهی‌های مرتبط با کالاهای صنعتی و کشاورزی در مقایسه با دارایی‌های سنتی‌تر بازار گواهی‌ها، تحرک بیشتری داشته‌اند.

بیشترین رشد هفتگی به گواهی سپرده گندله سنگ‌آهن اختصاص داشت. قیمت این گواهی در پایان هفته به حدود ۱۶ هزار تومان رسید؛ درحالی‌که هفته قبل در محدوده ۱۲ هزار تومان قرار داشت. رشد نزدیک به یک‌سومی این دارایی، گندله را به جذاب‌ترین گواهی کالایی هفته تبدیل کرد. افزایش قیمت در این بخش را می‌توان نشانه‌ای از تحرک بیشتر معاملات زنجیره فولاد دانست؛ بازاری که تغییرات قیمت محصولات معدنی و فولادی به سرعت در آن منعکس می‌شود. نسبت گندله به شمش فولاد به حدود ۲۵درصد رسیده که بالاتر از میانگین تاریخی آن است. با این حال، تداوم رشد قیمت دلار و کاهش احتمالی محدودیت‌های انرژی برای تولید فولاد، تقاضا در گندله سنگ آهن را افزایش داده است.

در رتبه دوم رالی گواهی‌های کالایی، گواهی سپرده پسته قرار گرفته است. قیمت هر واحد این گواهی به حدود ۲میلیون و ۷۵۰هزار تومان رسید و در طول هفته بیش از ۲۵درصد افزایش قیمت را تجربه کرد. فاصله قابل‌توجه بازدهی پسته با بسیاری از گواهی‌های فلزی، اهمیت بخش کشاورزی را در معاملات گواهی سپرده کالایی نشان می‌دهد. پسته طی هفته‌های اخیر در کنار سایر کالاهای صادراتی، مورد توجه معامله‌گران قرار گرفته است. همچنین پسته بورسی در دو هفته گذشته در سطوح ارزانی در مقایسه با دلار قرار داشت که رشد هفته گذشته بخشی از شکاف بازدهی میان پسته و دلار را پوشش داد.

در بخش فلزات، گواهی سپرده کاتد مس عملکرد قابل‌توجهی داشت. قیمت این گواهی با رشد ۲۰ درصدی به محدوده ۲‌میلیون و ۹۳۸هزار تومان رسید. حباب منفی قابل‌توجه گواهی کاتد مس در مقایسه با رشد قیمت جهانی آن سبب شد بازار با افزایش قیمت ارز، واکنش مثبتی به «دکتر کوپر» نشان دهد. با این حال، اصلاح قیمت مس در روزهای پایانی هفته، احتمالا شرایط متفاوتی را برای این گواهی در هفته جاری رقم خواهد زد.

پس از مس، گواهی میلگرد نیز بازدهی ۱۷ درصدی را ثبت کرد و قیمت آن به حدود ۸۲ هزار تومان رسید. میلگرد نیز تحت‌تاثیر قیمت دلار قرار گرفت. هرچند در هفته‌های گذشته نسبت قیمت میلگرد به شمش فولاد در سطوح پایینی قرار داشت و همین موضوع تقاضا در این گواهی را تقویت کرد.

در میان رالی سبز بازارها، گواهی شمش روی نیز با رشد ۱۴ درصدی، در جمع دارایی‌های پربازده هفته قرار گرفت و قیمت آن به حدود ۷۲۹ هزار تومان رسید. گواهی خودرو نیز افزایش ۱۰ درصدی را تجربه کرد و قیمت آن در پایان هفته به محدوده ۸۰۱ هزار تومان رسید. همچنین شمش سرب با رشد ۷ درصدی قرار داشت؛ موضوعی که بیانگر تداوم روند مثبت در بخش قابل‌توجهی از گواهی‌های فلزی است.

در گروه فلزات گرانبها، اگرچه سرعت رشد از گندله، پسته و مس کمتر بود، اما گواهی‌های طلا و نقره نیز هفته مثبتی داشتند. گواهی سپرده نقره با بازدهی ۶ درصدی، به محدوده ۵۱۸ هزار تومان رسید. گواهی تمام‌سکه بهار آزادی نیز با همین میزان رشد، در پایان هفته در محدوده ۲۳۷‌میلیون و ۹۴۰ هزار تومان معامله شد. گواهی سپرده شمش طلا نیز ۶ درصد افزایش یافت و قیمت آن به حدود ۳‌میلیون و ۱۸۷ هزار تومان رسید. هم‌جهتی این سه گواهی نشان می‌دهد بازار فلزات گران‌بها همچنان مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار دارد، اما رشد آنها در این هفته فاصله محسوسی با صدرنشینان جدول داشت. بخشی از این فاصله به دلیل ثبات نسبی قیمت طلای جهانی در کانال ۴هزار و ۴۰۰دلار بود.

در این میان، قیر تنها گواهی منفی هفته بود. قیمت این گواهی با افت ۵ درصدی به حدود ۱۷۸ هزار تومان رسید؛ در نتیجه قیر برخلاف جریان غالب بازار حرکت کرد و بخشی از ارزش خود را از دست داد. با وجود آن که رشد قیمت نفت در آخر هفته شدت گرفت، اما معاملات قیر در روزهای پایانی هفته، تعریف چندانی نداشت. با توجه به نزدیک شدن قیمت نفت برنت به محدوده ۱۱۰دلار احتمال آنکه هیجانات در معاملات گواهی قیر طی روز شنبه تقویت شود، بسیار بالاست.

 به نظر می‌رسد تحولات بازارهای جهانی در روزهای پایانی هفته، شرایطی متفاوت را برای بازار کالا در هفته پیش‌رو رقم خواهد زد. به‌خصوص آنکه نفت برنت همچنان روند صعودی را در پیش گرفته و انتشار تورم آمریکا، می‌تواند تب بازار فلزات گرانبها را کاهش دهد. از این‌رو احتمالا در هفته جاری، قیر از قعر جدول بازدهی به صدر جدول بازخواهد گشت. همچنین در صورتی که دلار در بازار آزاد جهش قابل‌توجهی نداشته باشد، احتمالا گواهی فلزات، در تالار نقره‌ای بورس کالا عقب‌نشینی خواهند کرد.