روند تغییرات قیمتی بازارهای دارایی در نیمه اول شهریورماه بررسی شد
مرزشکنیهای دلار در دو هفته
نرخ دلار در آخرین پنجشنبه پیش از آغاز شهریورماه، در بازار آزاد ۱۸۸هزار و ۸۰۰تومان ثبت شد. در آن روز نرخ دلار سهمیهای در صرافیها حوالی ۱۸۶هزار و ۵۰۰تومان اعلام شد. روند افزایشی نرخ دلار که از اوایل هفته آخر مردادماه آغاز شده بود، در شهریورماه متوقف نشد و با سرعت بیشتری ادامه یافت. در دوم شهریورماه، نرخ دلار برای نخستینبار در تاریخ وارد کانال ۲۰۰هزار تومان شد و تا ۲۰۱هزار و ۸۰۰ تومان پیش رفت. روز دوشنبه، وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد فشار حداکثری اقتصادی علیه ایران را آغاز کرده است. روز سهشنبه سوم شهریورماه، یعنی دومین روز اعمال فشار حداکثری اقتصادی، بانک مرکزی از عرضه بسته ۵۰۰میلیوندلاری اسکناس دلار در شبکه بانکی و صرافیها خبر داد. از آن روز، نرخ دلار در بازار سهمیهای و بازار آزاد مسیرهای متفاوتی را طی کردند؛ بهطوری که کاهش نرخ در بازار سهمیهای با شدت کمتری در بازار آزاد منعکس شد و اختلاف میان این دو نرخ افزایش یافت.
در نخستین روز عرضه ۵۰۰میلیوندلاری، نرخ دلار در بازار سهمیهای ابتدا از ارقام بالای ۲۰۰هزار تومان به ۱۹۶هزار تومان کاهش یافت. در دومین روز، نرخ دلار سهمیهای به ۱۹۵هزار و در روز سوم به ۱۹۳هزار تومان رسید. این روند در بازار آزاد متفاوت بود. در دو روز نخست افزایش عرضه اسکناس در بازار سهمیهای، نرخ دلار در بازار آزاد از ۲۰۱هزار تومان عقبنشینی کرد و در حوالی ۲۰۰هزار تومان باقی ماند. اما از روز سوم، نرخ اسکناس دلار در بازار آزاد روند صعودی خود را از سر گرفت و در روز پنجم شهریورماه، همزمان با سومین روز عرضه ۵۰۰میلیوندلاری بازارساز، نرخ آزاد تا ۲۰۱هزار و ۶۰۰تومان افزایش یافت. با تشدید تنشها در تنگه هرمز، انجام حملات هوایی به خاک کشور و همچنین اعلام تحریمهای جدید از سوی خزانهداری ایالات متحده، روند صعودی نرخ ارز در بازار آزاد و بازار سهمیهای در روزهای بعد نیز ادامه یافت.
نرخ آزاد دلار در هفته گذشته با سرعت بیشتری نسبت به روزهای نخست اعمال فشار حداکثری اقتصادی افزایش یافت؛ بهطوریکه روز سهشنبه برای نخستینبار از ۲۱۰هزار تومان عبور کرد و روز چهارشنبه در ارقام بالاتر از ۲۲۰هزار تومان معامله شد. مرز ۲۲۰هزار تومان برای بازار از اهمیت ویژهای برخوردار بود. با وجود اینکه پیش از رسیدن نرخ به این مرز، معاملات با سرعت دنبال میشد، پس از عبور نرخ دلار از ۲۲۰هزار تومان، سرعت رشد آن به شکل محسوسی کاهش یافت.
برخی معتقدند با ورود دلار به ارقام بالاتر از ۲۲۰هزار تومان، گمانهزنیها درباره ورود دوباره بازارساز به بازار و احتمال اثرگذاری آن بر قیمت دلار افزایش یافت و همین موضوع احتیاط معاملهگران را بیشتر کرد. در هفته دوم شهریورماه، رشد روزانه دلار نسبت به روز قبل در مقاطعی به بیش از ۳درصد رسید؛ اما در آخرین روز معاملاتی هفته گذشته، با وجود ادامه معاملات در سطوح بالاتر از ۲۲۰هزار تومان، رشد روزانه نرخ دلار به ۰.۴درصد کاهش یافت. در مجموع، نرخ دلار در بازه مورد بررسی، یعنی از ۲۹مرداد تا ۱۲شهریورماه، حدود ۱۷درصد افزایش یافت. در همین مدت، بازار طلا نیز رشد قابلتوجهی را تجربه کرد و برخی قطعات سکه حتی بیش از نرخ دلار افزایش قیمت داشتند.
در آخرین روز معاملاتی هفته گذشته، قیمت هر گرم طلای ۱۸عیار ۲۳میلیون و ۳۵۷هزار و ۵۰۰تومان ثبت شد که تقریبا ۱۷درصد بالاتر از نرخ ثبتشده برای این فلز در دو هفته پیش از آن بود. سکه طلای طرح جدید نیز در این بازه بیش از ۱۷ درصد رشد قیمت داشت و در روز پنجشنبه گذشته به ۲۳۲میلیون و ۵۰۰هزار تومان رسید. نیمسکه و ربعسکه طلا رشدهای بیشتری ثبت کردند؛ بهطوریکه در این بازه، نیمسکه تقریبا ۱۹درصد و ربعسکه حدود ۲۱ درصد افزایش قیمت داشتند. نیمسکه در روز پنجشنبه با قیمت ۱۲۰میلیون تومان و ربعسکه با قیمت ۶۶میلیون تومان معامله شدند.
بخشی از رشد قیمتهای ثبتشده در بازار طلا ناشی از افزایش نرخ دلار و بخشی دیگر مربوط به رشد بهای طلا در بازار جهانی بود. بهای جهانی طلا در هفته گذشته پس از رسیدن به پایینترین سطح بیش از سه هفته اخیر، دوباره روند صعودی گرفت و در معاملات روز پنجشنبه به بالای ۴هزار و ۵۰۰دلار به ازای هر اونس رسید. این افزایش در شرایطی رخ داد که دلار آمریکا و بازده اوراق خزانهداری پس از رسیدن به سقفهای اخیر، در پی اظهارات محتاطانه و متمایل به سیاست پولی انبساطی مقامات فدرالرزرو، عقبنشینی کردند.
بازارها پس از آنکه کریستوفر والر، عضو فدرالرزرو، اعلام کرد شاهد تداوم پیشرفت در روند کاهش تورم است، انتظارات خود برای افزایش نرخ بهره را کاهش دادند. والر گفت اگر این بهبود در دادههای ماه اوت نیز تایید شود، از حفظ نرخ بهره در سطح فعلی در نشست سپتامبر حمایت خواهد کرد. این اظهارات پس از سخنان روز چهارشنبه جان ویلیامز، رئیس فدرالرزرو نیویورک، مطرح شد. ویلیامز نیز گفت شواهدی وجود دارد که نشان میدهد با کاهش اثر تعرفهها، روند تورم همچنان در حال فروکش کردن است.
با این حال، روز جمعه و پس از انتشار آمار اشتغال و بیکاری آمریکا در ماه اوت، قیمت جهانی طلا تا ۴هزار و ۳۶۵دلار به ازای هر اونس کاهش یافت؛ هرچند در ادامه معاملات در ارقام بالای ۴ هزار دلار قرار گرفت. در حال حاضر، معاملهگران در انتظار انتشار دادههای تورمی مربوط به اقتصاد آمریکا هستند که در هفته جاری منتشر خواهد شد.
