گام بلند «حفارس» برای توسعه شهری اسلامشهر

آیین امضای قرارداد مشارکت تغییر کاربری این زمین پس از حدود سه دهه پیگیری برگزار شد. بر اساس توافق انجام‌شده میان «حفارس» و متولی موقوفه آیت‌الله شریعتمدار، فرآیند تغییر کاربری زمین از طریق مراجع ذی‌صلاح و مطابق ضوابط طرح تفصیلی شهرداری اسلامشهر دنبال خواهد شد.

یک فرصت برای توسعه شهری

زمین ترمینال اسلامشهر با مساحتی بیش از یک‌میلیون مترمربع، از نظر مقیاس و موقعیت جغرافیایی، ظرفیتی فراتر از یک ملک متعلق به یک شرکت حمل‌ونقلی دارد. این زمین در نقطه‌ای قرار گرفته که به شبکه حمل‌ونقل عمومی دسترسی دارد و در یکی از ورودی‌های مهم شهر واقع شده است. به همین دلیل، نوع استفاده از این پهنه می‌تواند بر الگوی توسعه بخش‌هایی از اسلامشهر نیز اثرگذار باشد.

پیش‌بینی کاربری‌های مسکونی، اداری، تجاری و خدماتی برای این محدوده، امکان شکل‌گیری مجموعه‌ای متنوع از فعالیت‌ها را فراهم می‌کند. در صورت تحقق این طرح، ایجاد خدمات جدید، افزایش ظرفیت فعالیت‌های اقتصادی و تجاری و تقویت دسترسی شهروندان به خدمات، می‌تواند بخشی از آثار این پروژه در مقیاس شهری باشد.

از سوی دیگر قرارگیری پروژه در مجاورت شبکه حمل‌ونقل عمومی، اهمیت موضوع دسترسی را دوچندان می‌کند. اتصال مناسب میان کاربری‌های جدید و شبکه حمل‌ونقل می‌تواند به استفاده موثرتر از ظرفیت‌های موجود شهری کمک کند و در صورت طراحی و اجرای مناسب، بخشی از نیازهای خدماتی و اقتصادی محدوده را پاسخ دهد.

از دارایی بلااستفاده تا ظرفیت شهری

تغییر کاربری این زمین را می‌توان از زاویه دیگری نیز بررسی کرد. دارایی‌های بزرگ ملکی زمانی که برای سال‌ها در یک کاربری ثابت باقی می‌مانند، ممکن است با ظرفیت واقعی محیط پیرامون خود فاصله داشته باشند. ورود چنین دارایی‌هایی به فرآیند بازتعریف کاربری، این امکان را ایجاد می‌کند که میان نیازهای جدید شهر و ظرفیت‌های موجود زمین پیوند برقرار شود.

در مورد زمین اسلامشهر نیز، موضوع صرفا تغییر کاربری یک ملک نیست. مقیاس پروژه باعث می‌شود نحوه طراحی، جانمایی خدمات و نوع کاربری‌های نهایی بتواند بر سیمای شهری و توزیع فعالیت‌ها در این محدوده اثر بگذارد. به همین دلیل، موفقیت پروژه علاوه بر جنبه اقتصادی، به کیفیت برنامه‌ریزی شهری و هماهنگی آن با نیازهای منطقه وابسته خواهد بود.

سه دهه انتظار برای یک تغییر

پشت این پروژه، حدود سه دهه پیگیری برای تعیین تکلیف زمین قرار دارد. اکنون با امضای قرارداد مشارکت و موافقت اصولی هیات‌مدیره، فرآیند تغییر کاربری وارد مرحله جدیدی شده است.

برای اسلامشهر که در سال‌های اخیر با توسعه جمعیتی و افزایش نیاز به خدمات شهری و اقتصادی مواجه بوده، فعال‌شدن یک پهنه ۱۱۲.۵هکتاری می‌تواند یک ظرفیت قابل‌توجه برای توسعه آینده شهر ایجاد کند. البته میزان اثرگذاری آن به نتیجه مطالعات، مجوزهای قانونی، نحوه اجرای پروژه و کیفیت ترکیب کاربری‌های نهایی بستگی خواهد داشت.

در این میان، نقش «حفارس» نیز صرفا به واگذاری یا بهره‌برداری اقتصادی از یک دارایی محدود نمی‌شود. این شرکت با ورود زمین اسلامشهر به فرآیند تغییر کاربری، در حال تبدیل شدن یک دارایی بزرگ‌مقیاس به ظرفیتی است که می‌تواند همزمان برای شرکت و محیط پیرامون آن ارزش ایجاد کند.

بر اساس اعلام شرکت، جزئیات مالی پروژه پس از طی مراحل قانونی و نهایی‌شدن مجوزهای مربوطه اطلاع‌رسانی خواهد شد. اما در شرایط فعلی، مهم‌ترین وجه این اتفاق را می‌توان در تغییر نگاه به یک زمین بزرگ در قلب یک محدوده شهری جست‌وجو کرد. زمینی که پس از سال‌ها انتظار، اکنون می‌تواند از یک فضای با کاربری محدود به بخشی از ظرفیت توسعه شهری و اقتصادی اسلامشهر تبدیل شود.