۱۱ پروژه برای جهش تولید و تکمیل زنجیره ارزش پتروشیمی تبریز

دنیای اقتصاد-تبریز: پتروشیمی تبریز با برخورداری از ظرفیت اسمی ۸۷۰ هزار تن در سال، انواع پلیمرهای پرکاربرد شامل پلی‌اتیلن، پلی‌پروپیلن، پلی‌استایرن، ABS  و محصولات جانبی هیدروکربوری و دسترسی راهبردی به خوراک پالایشگاه نفت تبریز و اجرای ۱۱ پروژه توسعه‌ای، افزایش ظرفیت تولید به حدود یک میلیون و ۵۶۰ هزار تن در سال را در برنامه دارد.

انتشار امیدنامه پتروشیمی تبریز تصویری از وضعیت فعلی، مزیت‌های عملیاتی، ساختار سهامداری و برنامه‌های توسعه‌ای این شرکت ارائه می‌دهد. این مجتمع با موقعیت جغرافیایی استراتژیک در مجاورت پالایشگاه نفت تبریز، سبد متنوع محصولات پلیمری و برنامه‌های توسعه‌ای گسترده، درصدد تقویت جایگاه خود در صنعت پتروشیمی کشور و حرکت به سمت توسعه ظرفیت‌های تولید و تکمیل زنجیره ارزش است.

پتروشیمی تبریز در زمینی به مساحت حدود ۳۹۱ هکتار و در فاصله ۳۶ کیلومتری جنوب‌غرب تبریز، در مجاورت پالایشگاه نفت تبریز و ساحل جنوبی دریاچه ارومیه احداث شده است. این شرکت در سال ۱۳۶۹ تأسیس شد و در سال ۱۳۷۵، با تصویب مجمع عمومی فوق‌العاده، به شرکت سهامی عام تبدیل شد. مطالعات و طراحی پروژه از سال ۱۳۶۸ آغاز و عملیات اجرایی آن از سال ۱۳۷۱ کلید خورد؛ سابقه‌ای که در کنار موقعیت جغرافیایی مجتمع، امکان دسترسی مناسب به خوراک نفتا را از طریق پالایشگاه تبریز فراهم کرده است.

بر اساس اطلاعات مندرج در امیدنامه، سرمایه ثبت‌شده پتروشیمی تبریز ۴۹۸۲ میلیارد ریال است که در قالب چهار میلیارد و ۹۸۲ میلیون سهم هزار ریالی تقسیم شده و تاکنون تغییری در سرمایه ثبت‌شده شرکت ایجاد نشده است. سهامدار عمده این شرکت پالایش نفت تبریز (شبریز) است و کنترل نهایی آن از طریق گروه گسترش نفت و گاز پارسیان (پارسان) اعمال می‌شود. گروه پارسان نیز از بزرگ‌ترین هلدینگ‌های سرمایه‌گذاری صنعت نفت، گاز و پتروشیمی کشور به شمار می‌رود و از طریق سرمایه‌گذاری در صنایع بالادستی و پایین‌دستی، در توسعه زنجیره ارزش انرژی نقش دارد.

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های رقابتی پتروشیمی تبریز، استقرار این مجتمع در کنار پالایشگاه نفت تبریز است. پالایشگاه تبریز با ظرفیت فرآورش ۱۱۰ هزار بشکه نفت خام در روز، بخش مهمی از خوراک نفتای مورد نیاز پتروشیمی تبریز را تأمین می‌کند و نزدیکی جغرافیایی دو مجموعه، علاوه بر کاهش هزینه‌های حمل، امنیت بیشتری در تأمین خوراک ایجاد کرده است. با این حال، در امیدنامه شرکت، تأمین پایدار نفتا به‌عنوان یکی از ریسک‌های اصلی مطرح شده است؛ هرچند همجواری با پالایشگاه تبریز همچنان یکی از مهم‌ترین مزیت‌های عملیاتی این مجتمع محسوب می‌شود.

پتروشیمی تبریز از سبد متنوعی از محصولات پلیمری برخوردار است و محصولات این شرکت در صنایع مختلفی همچون بسته‌بندی، خودروسازی، لوازم خانگی، ساختمان، لوله و اتصالات، تجهیزات الکترونیکی، رنگ، اسباب‌بازی و صنایع پایین‌دستی پتروشیمی کاربرد دارند. ظرفیت اسمی واحدهای تولیدی شرکت شامل ۱۰۰ هزار تن پلی‌اتیلن سبک و سنگین، ۵۶.۸ هزار تن پروپیلن، ۱۳۰ هزار تن پلی‌استایرن معمولی، مقاوم و انبساطی، ۳۵ هزار تن ABS، ۵۰ هزار تن پلی‌استایرن معمولی و مقاوم در واحد دوم و ۴.۸ هزار تن پنتان است که مجموع ظرفیت اسمی تولید محصولات پلیمری شرکت را به ۳۷۶.۶ هزار تن در سال می‌رساند.

بر اساس برنامه استراتژیک تدوین‌شده و مطالعات شرکت SAIPEM ایتالیا، پتروشیمی تبریز برنامه افزایش ظرفیت تولید به حدود یک میلیون و ۵۶۰ هزار تن در سال را دنبال می‌کند. این برنامه با هدف افزایش مقیاس اقتصادی تولید، تکمیل زنجیره ارزش محصولات پلیمری، کاهش بهای تمام‌شده، افزایش تنوع محصولات، تقویت سودآوری و افزایش انعطاف‌پذیری در تأمین خوراک در دستور کار شرکت قرار گرفته است.

در همین راستا، امیدنامه پتروشیمی تبریز از ۱۱ پروژه مهم توسعه‌ای خبر می‌دهد که هریک در افزایش ظرفیت تولید، پایداری عملیات و تکمیل زنجیره ارزش شرکت نقش خواهند داشت. مهم‌ترین این طرح‌ها، احداث واحد دوم پلی‌اتیلن سنگین (HDPE) با ظرفیت ۳۱۰ هزار تن است که با پیشرفت بیش از ۵۰ درصدی در حال اجراست و می‌تواند ظرفیت تولید محصولات پلیمری شرکت را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.

پروژه راهبردی دیگر، احداث واحد اتیل‌بنزن و استایرن منومر (EBSM) با ظرفیت ۱۰۰ هزار تن در سال است. هدف از اجرای این پروژه، تولید استایرن منومر در داخل مجتمع و کاهش وابستگی به خرید این ماده اولیه از بازار عنوان شده است؛ اقدامی که ضمن کاهش هزینه‌های تولید، امنیت تأمین خوراک واحدهای پلی‌استایرن را نیز افزایش خواهد داد.