تالار شیشهای در آستانه یک انتخاب مهم قرار گفت
تلاطم بورس در مرز حساس
پروانه کُبره: بورس تهران با ورود به هفته جدید، در شرایطی قرار گرفته که تداوم مسیر صعودی آن با اماواگرهای فراوان مواجه شده است. پس از رشدهای اخیر، اکنون بخشی از سرمایهگذاران در انتظار مشخص شدن توان بازار برای عبور پایدار از مرز ۶ میلیونواحدی هستند. شاخص کل پس از 4 هفته رشد مستمر به محدوده ۶میلیون واحد نزدیک شده است. اما آیا مرز ۶میلیون واحد میتواند به سکوی پرش بورس تبدیل شود یا این محدوده دستکم در کوتاهمدت، سرعت صعود شاخص را کاهش خواهد داد؟ گفتوگوی «دنیای اقتصاد» با کارشناسان نشان میدهد دو سناریو برای بازار در این محدوده قابل طرح است؛ در سناریوی نخست، تداوم ورود پول و کاهش ریسکهای سیستماتیک میتواند مسیر عبور و تثبیت شاخص در سطوح بالاتر را هموار کند. در سناریوی دوم، افزایش شناسایی سود و کاهش قدرت تقاضا میتواند بازار را وارد دورهای از نوسان و استراحت کند.
شاخص کل در آستانه ورود به کانال ۶میلیونواحدی، هفته جدید را در شرایطی آغاز میکند که مسیر پیش روی بازار با دو سناریوی متفاوت همراه است. دادههای هفته گذشته نشان میدهد بازار سهام با چهارمین هفته متوالی مثبت و ورود 4.8همت پول به این محدوده مهم رسیده است. شاخص کل در آخرین روز معاملاتی هفته گذشته در محدوده ۵میلیون و ۹۵۲هزار واحد قرار گرفت و فاصله خود با کانال ۶میلیون واحد را به کمتر از یکدرصد رساند. در همان روز افزایش عرضه در معاملات مشاهده شد. این موضوع نشان میدهد هرچه بازار به این محدوده نزدیکتر میشود، احتیاط و تمایل به شناسایی سود نیز افزایش پیدا میکند. آنچه در روزهای پیش رو اهمیت بیشتری پیدا میکند، توان خریداران برای جذب سهام عرضهشده و حفظ جریان ورود پول در بازار است.
بورس از لنز تکنیکال
شاخص کل بازار سهام همچنان پشت مرز حساس 6میلیون واحد، در انتظار است. هرچند بارها شاخص کل بورس سعی کرده تا با عبور از این مقاومت حساس، روند صعودی را حفظ کند، اما شیب روند افزایشی با شدت گرفتن عرضهها کاهش یافت. عبور پایدار بورس تهران از این مقاومت و حرکت به سمت سطوح بالاتر، به محرکهای قدرتمندتری نیاز دارد. در شرایطی که خوشبینیهای سیاسی نسبت به روزهای گذشته کاهش یابد و اخبار ضدونقیض همچنان فضای بازار را تحتتاثیر قرار دهد، معاملهگران با احتیاط بیشتری در سمت خرید و فروش فعالیت میکنند. در این میان، ورود پول حقیقیها در محدودههای منفی بازار و افزایش تقاضا هنگام افت قیمتها، تاکنون مانع از شکلگیری موجی قدرتمند از عرضه و آغاز یک روند نزولی شده است. با این حال، تشدید ریسکهای سیاسی میتواند سناریوی اصلاح شاخص کل تا محدوده حمایتی 4.4 تا 4.5میلیون واحد را دوباره مطرح کند. در سمت مقابل، در صورت عبور شاخص از مرز ۶میلیون واحد، مقاومت مهم بعدی در محدوده 6.2میلیون واحد قرار خواهد داشت. شکست قدرتمند این سطح میتواند زمینه را برای ادامه حرکت صعودی و دستیابی شاخص کل به محدوده 7.2 تا 7.3میلیون واحد فراهم کند.
عبور با پشتوانه تقاضا
اکنون باید دید بازار در مواجهه با این سطح، به حرکت صعودی خود ادامه میدهد یا در کوتاهمدت وارد دورهای از نوسان خواهد شد؟ در سناریوی خوشبینانه، جریان نقدینگی که طی هفتههای اخیر یکی از مهمترین موتورهای رشد بازار بوده، همچنان فعال باقی میماند. در این صورت، افزایش عرضه در نزدیکی مرز ۶میلیون واحد میتواند به جای تغییر روند، صرفا به دست به دست شدن سهام میان معاملهگران منجر شود. این سناریو زمانی تقویت میشود که بازار بتواند در روزهای منفی نیز خریداران فعالی داشته باشد و افتهای مقطعی با کاهش شدید ارزش معاملات همراه نشود. ازاینرو عرضه ناشی از شناسایی سود بهتدریج جذب میشود و شاخص کل میتواند پس از چند رفتوبرگشت، از این مرز عبور کند و در سطوح بالاتر تثبیت شود. نکته مهم دیگر، مشارکت صنایع مختلف در روند صعودی است.
ابراهیم سماوی، کارشناس بازارهای مالی، معتقد است: اگر رشد بازار تنها به تعداد محدودی از نمادهای بزرگ محدود شود، ادامه حرکت شاخص دشوارتر خواهد بود. اما در صورتی که سهام کوچک و متوسط نیز همچنان مورد توجه باشند و در کنار آنها تقاضا به صنایع بزرگ و شاخصساز بازگردد، پایههای صعود میتواند مستحکمتر شود.
به گفته این کارشناس، رشد اخیر شاخص هموزن نیز از مشارکت بخش گستردهتری از بازار در موج صعودی حکایت دارد و میتواند یکی از عوامل حمایتکننده این سناریو باشد. بازار در هفتههای گذشته نشان داده که تقاضا محدود به سهام بزرگ نبوده و بخشی از نقدینگی در میان گروههای مختلف در گردش است. بررسی عملکرد شاخصها نشان میدهد شاخص کل از ابتدای سال بازدهی ۶۰درصدی داشته و شاخص هموزن بیش از ۷۷درصد بازدهی کسب کرده است. بنابراین عبور شاخص کل از کانال ۶میلیون واحد میتواند فرآیندی تدریجی هم باشد؛ یعنی بازار ابتدا با افزایش عرضه و نوسان روبهرو شود، اما در ادامه سطح جدیدی از تعادل را تجربه کند. چنین رفتاری حتی میتواند برای تداوم روند صعودی، سالمتر از عبور سریع و هیجانی باشد.
استراحت بازار؟
اما سناریوی دیگر این است که چهار هفته رشد متوالی، بورس را به نقطهای رسانده باشد که بخشی از سرمایهگذاران ترجیح دهند سودهای کسبشده را شناسایی کنند. در این شرایط، مرز ۶میلیون واحد میتواند به یک مانع روانی تبدیل شود و افزایش عرضه، قدرت تقاضا را در کوتاهمدت کاهش دهد. محمد موذن، کارشناس بازارهای مالی، در همین رابطه اظهار کرد: احتمال دارد بازار به جای اصلاح شدید قیمتی، وارد اصلاح مقطعی شود. در این سناریو، شاخص کل ممکن است برای مدتی در محدوده فعلی رفتوبرگشت داشته باشد و بخشی از سهام میان خریداران جدید و سرمایهگذارانی که در هفتههای گذشته وارد بازار شدهاند، دستبهدست شود.
به گفته این کارشناس، این سناریو بهویژه در صورتی تقویت خواهد شد که ارزش معاملات کاهش یابد و جریان پول جدید نتواند جای عرضههای ایجاد شده را پر کند. تفاوت مهم میان یک اصلاح عادی و تغییر جدیتر روند نیز دقیقا در همین نقطه مشخص میشود. اگر عرضهها با ارزش معاملات مناسب جذب شوند، میتوان نوسانات را بخشی از فرآیند طبیعی استراحت بازار دانست؛ اما افت همزمان ارزش معاملات و افزایش فشار فروش میتواند نشانه احتیاط بیشتر سرمایهگذاران باشد. علاوه بر متغیرهای درونی بازار، ریسکهای سیاسی و اقتصادی نیز همچنان در تصمیم معاملهگران نقش ایفا میکنند. بازار در هفتههای اخیر توانسته بخشی از نگرانیها را پشت سر بگذارد و پس از بازگشت پول مسیر صعودی را ادامه دهد، اما هر سیگنال معنادار در فضای سیاسی یا وضعیت متغیرهای کلان میتواند رفتار سرمایهگذاران را تغییر دهد. البته تجربه هفتههای اخیر نیز نشان داده که افزایش عرضه در نزدیکی سطوح مهم، مانع ادامه حرکت بازار نشده و در برخی موارد تقاضا توانسته دوباره بر عرضه غلبه کند.
نقش بازارهای رقیب
فردین آقابزرگی، کارشناس بازارهای مالی، نیز با بیان اینکه هفته جدید میتواند آزمون مهمی برای ورود شاخص به ابرکانال ۶میلیونواحدی باشد، اظهار کرد: اگر بازار بتواند عرضههای ناشی از شناسایی سود را جذب کند، ارزش معاملات در سطوح مطلوب باقی بماند و نقدینگی میان گروههای مختلف به گردش خود ادامه دهد، سناریوی عبور و تثبیت در سطوح بالاتر تقویت خواهد شد. اما اگر پس از چهار هفته صعودی، میل به شناسایی سود افزایش یابد و جریان پول جدید کاهش پیدا کند، بورس میتواند وارد مرحلهای از استراحت و نوسان شود. بنابراین در معاملات این هفته، شاید مهمتر از آنکه شاخص کل دقیقا چه زمانی عدد ۶میلیون را لمس میکند، این باشد که بازار پس از مواجهه با این محدوده چگونه رفتار خواهد کرد؛ آیا فروشندگان را جذب میکند یا فشار عرضه، سرعت حرکت صعودی را دستکم برای مدتی کاهش میدهد. آقابزرگی افزود: در کنار روند صعودی بورس، بازارهای رقیب نیز طی روزهای اخیر از رشد قیمتها بینصیب نماندهاند و این موضوع میتواند به یکی از متغیرهای اثرگذار بر مسیر بازار سهام تبدیل شود. رشد قیمت طلا و ارز، در کنار افزایش جذابیت برخی داراییهای کالایی، باعث شده بخشی از سرمایهگذاران بار دیگر به مقایسه بازدهی و ریسک میان بازارهای مختلف بپردازند. به این ترتیب، تداوم رشد بازارهای موازی میتواند در صورت افزایش فاصله بازدهی آنها با بورس، بخشی از نقدینگی را از بازار سهام دور کند.
او اظهار کرد: اگرچه نمیتوان گفت بازارهای موازی از جذابیت قطعی برخوردارند اما این موضوع بر عملکرد معاملهگران اثرگذار است. بازار سهام پس از رشدهای اخیر، همچنان در مقایسه با برخی داراییها از نظر ارزشگذاری و ظرفیت سودآوری شرکتها جذابیتهایی دارد. از طرفی ورود و خروج سرمایه در بازارهایی مانند مسکن و خودرو بهمراتب دشوارتر است و بازارهای مذکور نقدشوندگی پایینتری دارند. در بازار طلا و ارز نیز اگرچه امکان کسب بازدهی وجود دارد، اما نوسان قیمتی و ریسکهای ناشی از تحولات سیاسی میتواند دامنه ریسک سرمایهگذاری را افزایش دهد. از این منظر، در شرایط فعلی میتوان گفت بازار سهام همچنان از منظر ریسک به بازده، برای بخشی از سرمایهگذاران جذابیت خود را حفظ کرده است؛ هرچند ادامه رشد بازارهای رقیب، هشداری است که نمیتوان آن را نادیده گرفت.
