۳ تریلیون دلار خارج از ترازنامه شرکتهای هوش مصنوعی دیده شده است
بمب عملنکرده تعهدات پنهان
شرکتهای فناوری برتر آمریکایی این شرطبندیها را بر اساس فرضیاتی در مورد میزان تقاضا برای محاسبات هوش مصنوعی و دسترسی به سختافزار هوش مصنوعی در چند سال آینده انجام میدهند. امید آنها این است که با پذیرش هوش مصنوعی توسط مصرفکنندگان و کسبوکارها، بتوانند بهراحتی تمام تعهدات خود را با درآمد آینده برآورده کنند. اگر این فرضیات در مورد فناوری و تقاضا اشتباه از آب درآیند، این معاملات برای به دست آوردن ظرفیتهای آینده میتواند به بار سنگینی برای شرکتهای فناوری و سرمایهگذاران آنها تبدیل شود.
پروژه عظیم مرکز داده «هایپریون» شرکت متا در لوئیزیانا که به اندازه حدود ۱۷۰۰ زمین فوتبال است، به توضیح چگونگی خروج تعهدات بزرگ از ترازنامه شرکتهای فناوری کمک میکند. شرکت متا در ابتدا موافقت کرد که هایپریون را برای یک دوره چهارساله از سال ۲۰۲۹ اجاره کند، با گزینههایی برای تمدید تا ۲۰ سال. این شرکت تضمین کرد که اگر دو دهه تمام دوام نیاورد، خسارت دارندگان اوراق قرضه را جبران خواهد کرد. این شرکت فکر نمیکند که پرداختها تحت آن ضمانت محتمل باشد، بنابراین هیچ بدهی در ترازنامه خود ثبت نکرده است. طبق قوانین حسابداری، تعهدات هایپریون متا تا زمان شروع پرداخت اجارهبها، خارج از ترازنامه باقی خواهد ماند. این شرکت اعلام کرد که مجموع تعهدات اولیه اجاره آن حدود ۱۲.۳میلیارد دلار است. متا تا ماه ژوئن، ۳۴۷میلیارد دلار تعهدات مربوط به اجارههایی که هنوز آغاز نشدهاند، از جمله هایپریون را فاش کرد. در میان شرکتهایی که والاستریت ژورنال مورد تجزیه و تحلیل قرار داد، وعدههای پرداخت تحت این اجارههای شروعنشده در مجموع ۱.۲تریلیون دلار تعهدات خارج از ترازنامه یا حدود چهار برابر بیشتر از آنچه یک سال قبل افشا شده بود، است. علاوه بر متا، این مجله تعهدات شرکتهای آلفابت، آمازون، مایکروسافت، اوراکل، انویدیا، برادکام، اسپیس ایکس و Advanced Micro Devices را بررسی کرد.
مراکز داده پر از انواع سختافزار میشوند؛ از جمله تراشههای انودیا که برای آموزش و اجرای مدلها استفاده میشوند و همچنین تراشههای حافظه که اطلاعات را ذخیره میکنند. برای خرید همه این تجهیزات، شرکتها خیلی زودتر قراردادهای بلندمدت میبندند تا تولید موردنیازشان را از طرف تامینکنندگان از قبل برای خودشان قطعی کنند.
این تعهدات و سایر تعهدات خرید در شرکتهایی که این مجله بررسی کرده، بالغ بر ۱.۹تریلیون دلار است. طبق قوانین حسابداری، تعهدات خرید معمولا تا زمان تحویل محصول یا خدمات، خارج از ترازنامه باقی میمانند. تعهدات و قراردادهای این شرکت بهشدت افزایش یافته و تا ۳۰ ژوئن به ۸۱۱میلیارد دلار رسیده است. همانند سایر شرکتها، تشخیص اینکه دقیقا قصد خرید چه چیزی را دارد، از روی افشاگریهای آن دشوار است. این شرکت اعلام کرد که تعهدات در درجه اول مربوط به «زیرساختهای فنی و موجودی» و «توافقنامههایی برای تامین انرژی برای استفاده از مراکز داده» است.
آلفابت همچنین توضیح نداد که چرا این تعهدات نسبت به ۳۳۲میلیارد دلاری که سه ماه قبل گزارش کرده بود، تا این حد افزایش یافته است. این تعهدات چندین سال طول میکشد و تعهدات تحت قراردادهای انرژی آن تا سال ۲۰۵۴ ادامه دارد.
ریسکهای خارج از ترازنامه در برخی شرکتها شامل توافقنامههایی برای خرید سهام سایر شرکتها در آینده یا اجارههای پشتیبان برای سایر مستاجران است. انویدیا متعهد شده است که بین ۲۶ آوریل و پایان سال مالی خود در ژانویه ۲۰۲۷، ۲۷میلیارد دلار سرمایهگذاری در سهام انجام دهد.
دلایلی وجود دارد که باور کنیم شرکتهای فناوری به تمام تعهدات خود عمل خواهند کرد. افراد خوشبین، افزایش شدید تقاضا برای ابزارهای هوش مصنوعی - که باعث رونق بازار سهام و کمبود سختافزارهای کلیدی شده است - را بهعنوان مدرکی دال بر این میدانند که تقاضا برای سالها قوی خواهد بود و پول لازم برای پرداخت تمام این صورتحسابها به سرعت به دست خواهد آمد.
برای افراد مضطربتر در والاستریت، نگرانکننده است که برخی از شرکتهایی که زمانی به نظر میرسید ترازنامههای مستحکمی دارند، نیاز پیدا کردهاند که مرتبا به بازارهای سرمایه روی بیاورند. تحلیلگران حسابداری مورگان استنلی در ماه آوریل نوشتند: «با افزایش، بزرگتر شدن و پیچیدهتر شدن این تعهدات خارج از ترازنامه، ارزیابی کل اهرم بالقوه شرکتها برای سرمایهگذاران بهطور فزایندهای دشوار میشود.»
