رمز تحول نظام سلامت

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست‌جمهوری، فاز دوم برنامه ملی پزشکی خانواده و نظام ارجاع صبح روز دوشنبه ۱۲مردادماه۱۴۰۵ طی مراسمی با حضور دکتر مسعود پزشکیان، به‌صورت رسمی آغاز شد. بر اساس برنامه اجرایی این مرحله، ۲۰شهر جدید به محیط اصلی اجرا افزوده شدند و به این ترتیب، تعداد شهرهای تحت پوشش محیط اصلی برنامه ملی پزشکی خانواده و نظام ارجاع به ۴۵شهر افزایش یافت. همچنین ۱۹شهر باقی‌مانده از مجموع ۶۴شهر هدف‌گذاری‌شده وارد محیط آزمون شدند تا پس از تکمیل ارزیابی‌های فنی، عملیاتی و فرآیندی، زمینه استقرار کامل برنامه در این شهرها نیز فراهم شود.

در این مراسم، گزارشی از روند پیشرفت اجرای برنامه، اقدامات انجام‌شده، نقشه راه استقرار، نظام پایش، ارزیابی عملکرد و فرآیند نهادینه‌سازی برنامه ملی پزشکی خانواده و نظام ارجاع به رئیس‌جمهور ارائه شد. رئیس‌جمهور در این آیین، ضمن قدردانی از تلاش‌های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشگاه‌های علوم پزشکی و تمامی دست‌اندرکاران اجرای این طرح، بر اهمیت انسجام مدیریتی و پیگیری مستمر در پیشبرد این برنامه ملی تاکید کرد و گفت: برگزاری منظم جلسات هفتگی وزیر، معاونان و رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی، بیانگر عزم جدی مجموعه نظام سلامت برای تحقق اهداف این تحول بزرگ است.

وی با اشاره به ضرورت ترسیم افق‌های بلندمدت در حکمرانی سلامت اظهار کرد: تحقق اقدامات بزرگ نیازمند هدف‌گذاری‌های بلند، برنامه‌ریزی دقیق و اراده اجرایی است. اگرچه اجرای برنامه در ۶۴شهر هدف، آغاز مناسبی محسوب می‌شود، اما نباید به این سطح اکتفا کرد. لازم است با بازنگری در زمان‌بندی‌ها، امکان اجرای سراسری این برنامه در بازه‌ای کوتاه‌تر، حتی طی یک تا ۲سال، مورد بررسی قرار گیرد. رئیس‌جمهور با تاکید بر نقش سرمایه انسانی در موفقیت این طرح افزود: با اتکا به ظرفیت پزشکان، کارشناسان، مدیران، کادر درمان و نخبگان نظام سلامت، دستیابی به اهداف برنامه کاملا امکان‌پذیر است؛ مشروط بر آنکه مدیران اجرایی با باور به توانمندی‌های موجود، مسوولیت‌پذیری و روحیه تحول‌آفرینی، اجرای برنامه را دنبال کنند.

پزشکیان همچنین بر بهره‌گیری از ظرفیت‌های اجتماعی در حکمرانی سلامت تاکید کرد و گفت: استفاده از توان محلات، مشارکت مردم و بهره‌گیری از ظرفیت‌های اجتماعی در قالب رویکردهای محله‌محور و مسجدمحور می‌تواند نقش موثری در ارتقای شاخص‌های سلامت، پیشگیری از بیماری‌ها و تحقق اهداف نظام سلامت ایفا کند. پزشکیان با تبیین رویکرد دولت نسبت به سلامت اظهار کرد: نگاه دولت به اداره کشور، نگاهی سلامت‌محور است. سلامت صرفا به سلامت جسم محدود نمی‌شود، بلکه ابعاد روانی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و امنیتی را نیز دربرمی‌گیرد و سیاستگذاری‌های حوزه سلامت باید تمامی این ابعاد را به‌صورت یکپارچه مورد توجه قرار دهد.

رئیس‌جمهور با اشاره به محدود بودن فرصت خدمت، خواستار بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت نخبگان کشور شد و تصریح کرد: باید زمینه مشارکت گسترده نخبگان نظام سلامت در طراحی، اجرا و راهبری برنامه‌های ملی فراهم شود. سرمایه انسانی متخصص کشور، پشتوانه‌ای ارزشمند برای تحقق اهداف تحول‌آفرین در نظام سلامت است و باید از تمام ظرفیت‌های علمی، مدیریتی و انگیزشی آنان استفاده شود.

پزشکیان با اشاره به شرایط منطقه‌ای و تلاش دشمنان برای ایجاد اخلال در روند پیشرفت کشور تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران خواهان گسترش تنش و ناامنی در منطقه نیست؛ اما در دفاع از امنیت، منافع ملی و تمامیت ارضی کشور، با تمام توان عمل خواهد کرد. در عین حال، تقویت سرمایه اجتماعی، ارتقای سلامت جامعه و افزایش تاب‌آوری ملی از مهم‌ترین مؤلفه‌های اقتدار کشور محسوب می‌شود. رئیس‌جمهور افزود: جامعه‌ای برخوردار از سلامت همه‌جانبه، در برابر آسیب‌ها و تهدیدها مقاوم‌تر خواهد بود و تحقق عدالت در سلامت، یکی از مهم‌ترین الزامات حکمرانی کارآمد و توسعه پایدار کشور است.

وی با تاکید بر مسوولیت خطیر مدیران و سیاستگذاران حوزه سلامت خاطرنشان کرد: میزان اثرگذاری ما متناسب با وسعت نگاه و افق برنامه‌ریزی ماست. هرچه نظام تصمیم‌گیری با نگاهی جامع‌تر، طیف گسترده‌تری از نیازهای مردم را در حوزه سلامت مورد توجه قرار دهد، اثربخشی سیاست‌ها و مداخلات نیز افزایش خواهد یافت. رئیس‌جمهور با اشاره به ظرفیت‌های علمی و انسانی کشور اظهار کرد: ایران از نظر نیروی انسانی متخصص، نخبگان، زیرساخت‌های علمی و توانمندی‌های حرفه‌ای، چیزی کمتر از کشورهای پیشرفته ندارد. این ظرفیت‌ها می‌تواند کشور را به الگویی موفق در حوزه نظام سلامت تبدیل کند؛ همان‌گونه که بهره‌گیری از تجارب موفق بین‌المللی نیز همواره مورد توجه خواهد بود.

پزشکیان در پایان با تاکید بر اهداف اصلی برنامه ملی پزشکی خانواده و نظام ارجاع تصریح کرد: هدف این برنامه ایجاد محدودیت برای مردم نیست، بلکه ساماندهی ارائه خدمات سلامت، کاهش پرداخت از جیب مردم، افزایش کارآیی نظام سلامت، ارتقای کیفیت خدمات و تحقق عدالت در دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی است. رئیس‌جمهور همچنین بر ضرورت تقویت زیرساخت‌های فناوری اطلاعات، توسعه سامانه‌های هوشمند و ارتقای نظام آموزش به‌عنوان پیش‌نیازهای تسریع در اجرای موفق این برنامه ملی تاکید کرد.

رئیس‌جمهور همچنین در حاشیه این مراسم و در گفت‌وگو با خبرنگاران با تسلیت ایام اربعین حسینی اظهار کرد: هر زمان که در نظام حکمرانی سلامت به این بلوغ برسیم که به چهار پرسش اساسی پاسخ دهیم؛ اینکه چه کسی مسوول سلامت مردم است، خدمات باید به چه کسانی ارائه شود، این خدمات با چه کیفیتی ارائه شود و مسوولیت پاسخگویی و نظام پرداخت چگونه تعریف شود، می‌توان گفت نظام سلامت به جایگاه مطلوب خود نزدیک شده است. رئیس‌جمهور افزود: در چنین شرایطی هیچ ایرانی در هیچ نقطه‌ای از کشور، فارغ از محل سکونت، باور یا گرایش، از منظر ارائه خدمات سلامت از دید حاکمیت پنهان نخواهد ماند و همه مردم بر اساس اصول عدالت، از خدمات استاندارد و یکسان برخوردار خواهند شد. عدالت اقتضا می‌کند که دسترسی به خدمات سلامت وابسته به توان مالی افراد نباشد و منابع عمومی در خدمت همه مردم قرار گیرد.

پزشکیان با بیان اینکه عنوان «پزشک خانواده»، «پزشک محله» یا هر نام دیگری، اصل موضوع را تغییر نمی‌دهد، تصریح کرد: آنچه اهمیت دارد این است که مسوول ارائه خدمت به هر جمعیت مشخص باشد، سطح و کیفیت خدمات تعریف شود و سازوکار پاسخگویی نیز به‌طور شفاف مشخص باشد. رئیس‌جمهور با اشاره به اقدامات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در مسیر استقرار این برنامه گفت: جلسات هفتگی وزارت بهداشت با هدف ایجاد فرهنگ، باور و پذیرش این تحول در حال برگزاری است؛ زیرا نخستین گام در اجرای موفق برنامه، تبیین مسوولیت‌ها و نهادینه‌سازی فرهنگ پاسخگویی در نظام سلامت است.