از خرید موبایل تا اجاره آن

تیم کوک، مدیرعامل اپل، در جلسه گزارش مالی روز پنج‌شنبه گفت که برنامه ارتقا (Upgrade Program) با هدف تسهیل دسترسی مشتریان - به ویژه آنهایی که ترجیح می‌دهند ارتقا را به صورت منظم انجام دهند - به جدیدترین محصولات این شرکت از طریق طرح لیزینگ انجام می‌شود. او همچنین گفت که ارزش فروش مجدد نسبتا بالای محصولات اپل، این مدل را برای چنین طرح‌هایی مناسب می‌کند.

این تغییر در حالی رخ می‌دهد که مصرف‌کنندگان گوشی‌های هوشمند خود را برای مدت طولانی‌تری نگه می‌دارند که این امر ناشی از افزایش قیمت‌ها به دلیل کمبود عرضه است که هزینه‌های حافظه و سایر قطعات را افزایش می‌دهد و همچنین پیشرفت‌های سخت‌افزاری تدریجی که باعث شده دستگاه‌های قدیمی‌تر برای مدت طولانی‌تری قابل استفاده باشند. این امر به تولیدکنندگان فرصت‌های کمتری برای فروش دستگاه‌های جدید داده و در عین حال جریان ورود گوشی‌ها به بازار پررونق گوشی‌های بازسازی‌شده را نیز کاهش داده است. شرکت تحلیلگر Counterpoint Research انتظار دارد که میانگین چرخه جایگزینی جهانی در سال ۲۰۲۶ به چهار سال افزایش یابد که از ۳.۵ سال در سال ۲۰۲۵ بیشتر است.

این روند در ایالات متحده مشهود است؛ جایی که طبق گزارش شرکت اطلاعات بازار IDC، دارندگان گوشی‌های هوشمند پریمیوم اکنون به طور متوسط ​​​​۴۲ ماه دستگاه‌های خود را نگه می‌دارند، که این رقم در سال‌های گذشته از ۳۸ تا ۴۰ ماه افزایش یافته است. این امر سازندگان گوشی‌های هوشمند را بر آن داشته است تا برنامه‌های اجاره، اشتراک و تضمین بازخرید را آزمایش کنند.

مکس وینباخ، تحلیلگر Creative Strategies، گفت: «این برنامه‌ها اساسا کار نمی‌کنند مگر اینکه یک بازار ثانویه وجود داشته باشد. تنها راه برای حفظ بازار دست دوم یا بازسازی‌شده، اطمینان از ورود دستگاه‌ها به آن بازار است و برنامه‌های اجاره و بازخرید تضمینی این امر را ممکن می‌سازند.»

با این حال، چالش این صنعت فقط این نیست که مصرف‌کنندگان را به ارتقای بیشتر ترغیب کند؛ بلکه این است که آنها را متقاعد کند که این مدل‌های مالکیت جدید از نظر مالی منطقی‌تر از خرید یکجا هستند.

وقتی لیزینگ منطقی می‌شود

مت شولز، تحلیلگر ارشد امور مالی مصرف‌کننده در بازار وام‌دهی آنلاین LendingTree، به تک‌کرانچ گفت: «قطعا لیزینگ برای همه مناسب نیست، اما می‌تواند منطقی باشد، به‌خصوص برای کسی که مرتبا گوشی خود را ارتقا می‌دهد.» با این حال، او گفت مصرف‌کنندگانی که تلفن‌های خود را به مدت سه، چهار یا پنج سال نگه می‌دارند، اغلب بهتر است که آنها را به‌طور کامل خریداری کنند تا اینکه مدل اشتراکی یا لیزینگ را انتخاب کنند.

با این حال، برای کسانی که هر یک یا دو سال یکبار دستگاه خود را ارتقا می‌دهند، شرایط اقتصادی می‌تواند از آنچه به نظر می‌رسد، بهتر باشد. وینباخ گفت: «تاکید بر این واقعیت مهم است که این یک برنامه ارتقا است که از طریق اجاره انجام می‌شود، نه اینکه صرفا یک برنامه اجاره باشد. هدف این است که کاربر هر ۱۲ تا ۳۶ ماه دستگاه خود را تحویل دهد، زیرا آنها قصد دارند صرف نظر از این موضوع، دستگاه خود را ارتقا دهند.»

وینباخ بر اساس تحلیل خود از برنامه جدید اپل، به تک‌کرانچ گفت مصرف‌کنندگانی که مرتبا گوشی‌های خود را تعویض می‌کنند، می‌توانند تقریبا همان مبلغی را بپردازند که برای خرید یک دستگاه به‌طور کامل و تعویض آن در آینده، پرداخت می‌کردند. با این حال، این برنامه‌ها فقط در مورد مقرون‌به‌صرفه‌تر کردن گوشی‌های هوشمند پریمیوم نیستند. سازندگان گوشی‌های هوشمند همچنین آنها را راهی برای حفظ مشتریان در اکوسیستم‌های خود می‌دانند، زیرا دستگاه‌ها گران‌تر می‌شوند و چرخه‌های جایگزینی طولانی‌تر می‌شوند.

ناوکندار سینگ، معاون رئیس بخش تحقیقات دستگاه‌ها در IDC، به تک‌کرانچ گفت: «محرک واقعی، چرخه‌های ارتقای کوتاه‌تر نیست، بلکه محافظت از حاشیه سود و حفظ مشتریان با افزایش فشار قیمت‌گذاری است.»

سینگ گفت: «برندها به جای اینکه صرفا سعی کنند مصرف‌کنندگان را به تعویض هرچه بیشتر گوشی‌هایشان ترغیب کنند، به‌طور فزاینده‌ای در تلاشند تا خریدهای پرهزینه گوشی‌های هوشمند را به پرداخت‌های ماهانه قابل پیش‌بینی‌تری تبدیل کنند که مشتریان را در اکوسیستم‌های خود نگه دارد.»

ایده پرداخت ماهانه برای یک تلفن هوشمند چیز جدیدی نیست، به‌خصوص در ایالات متحده، جایی که اپراتورهای تلفن همراه مدت‌هاست برنامه‌های تامین مالی و ارتقا را با قراردادهای خدمات ارائه می‌دهند. با این حال، چیزی که در حال تغییر است این است که سازندگان تلفن به طور فزاینده‌ای سعی می‌کنند این رابطه را خودشان به دست بگیرند.

تامین مالی از طریق اپراتورها مدت‌هاست که به مقرون‌ به‌صرفه‌تر شدن گوشی‌های هوشمند پریمیوم در ایالات متحده کمک کرده است. نبیلا پوپال، مدیر ارشد تحقیقات در IDC، به تک‌کرانچ گفت: «این وام بدون بهره ۳۶ ماهه و معاوضه‌های جسورانه تا سقف ۱۱۰۰ دلار است که ایالات متحده را به منطقه‌ای با بالاترین میانگین قیمت فروش گوشی‌های هوشمند تبدیل کرده است.»

طبق گزارش IDC، پیشنهادهای تامین مالی و معاوضه موجود به اپل و سامسونگ کمک کرده است تا با سهم ترکیبی بیش از ۸۰ درصد، بر بازار گوشی‌های هوشمند ایالات متحده تسلط پیدا کنند. تغییر به سمت اشتراک‌ها و سایر مدل‌های مالکیت جایگزین، فرصت‌هایی را نیز برای استارت‌آپ‌ها ایجاد می‌کند. بایت‌پِه (BytePe)، که طرح‌های اشتراکی برای تلفن‌های هوشمند و سایر لوازم الکترونیکی مصرفی در هند ارائه می‌دهد، اعلام کرد که بیش از ۸۰ درصد از مشتریانش اشتراک‌ها را به خریدهای یکجا یا طرح‌های سنتی مانند اجاره به شرط تملیک ترجیح می‌دهند.

جایانت جا، بنیانگذار و مدیرعامل به تک‌کرانچ گفت که مشتریان معمولی بایت‌پِه، متخصصان جوانی هستند که در شغل اول یا دوم خود مشغول به کارند و می‌خواهند بدون پرداخت کامل قیمت اولیه یا تعهد به چرخه‌های مالکیت طولانی، به تلفن‌های هوشمند پریمیوم دسترسی داشته باشند.

این روند محدود به ایالات متحده و هند نیست. شرکت‌هایی مانند Raylo بریتانیا و Grover آلمان، کسب‌وکارهایی را پیرامون اجاره تلفن‌های هوشمند و سایر لوازم الکترونیکی مصرفی از طریق طرح‌های اشتراک ماهانه ایجاد کرده‌اند.

تحلیلگران انتظار دارند شرکت‌های بیشتری از این الگو پیروی کنند. تارون پاتاک، مدیر تحقیقات در Counterpoint Research، به تک‌کرانچ گفت: «هدف اصلی افزایش ارزش طول ماندگاری مشتری با بهبود حفظ مشتری، ایجاد چرخه‌های ارتقای قابل پیش‌بینی و تضمین یک خط تولید ثابت از دستگاه‌های معاوضه برای نوسازی و فروش مجدد دارای گواهینامه است.»

پاتاک انتظار دارد چنین ابتکاراتی در بخش گوشی‌های هوشمند پریمیوم رایج‌تر شوند، اگرچه معتقد است که تامین مالی همچنان ابزار مهم‌تری برای بهبود مقرون‌به‌صرفه بودن خواهد بود. با این وجود، بعید است که مالکیت کامل به این زودی‌ها از بین برود. مندیپ مانوچا، یکی از بنیانگذاران و مدیرعامل پلتفرم هندی معاوضه و نوسازی گوشی‌های هوشمند Cashify، انتظار دارد که لیزینگ، اشتراک و خرید کامل به جای جایگزینی یکدیگر، در کنار هم وجود داشته باشند.

مانوچا به تک‌کرانچ گفت: «هر سه مدل کسب‌وکار جایی برای ابراز وجود دارند و به این کار ادامه خواهند داد. یک گذار طبیعی وجود دارد که ممکن است از مالکیت کامل به اجاره اتفاق بیفتد، اما این یک سفر طولانی است.» این امر به ویژه در ایالات متحده صادق است، جایی که مدت‌هاست تامین مالی از طریق اپراتورها بر خرید گوشی‌های هوشمند ممتاز تسلط داشته است. پوپال از IDC انتظار دارد برنامه جدید ارتقای اپل تاثیر بیشتری بر فروش مک نسبت به آی‌فون‌ها داشته باشد و می‌گوید این پیشنهاد احتمالا گزینه‌های تامین مالی را گسترش می‌دهد تا اینکه اساسا نحوه خرید تلفن هوشمند بعدی آمریکایی‌ها را تغییر دهد.