«میلی» مهمترین اصلاحات ساختاری ۹۱ سال اخیر را کلید زد
ماشین چاپ پول در آرژانتین خاموش می شود
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری: خاویر میلی رئیسجمهور آرژانتین در تلاش است تا نه تنها دولت خود را از چاپ پول و برخورد با صخرههای تورم بازدارد بلکه دست و پای تمام دولتهای آینده را نیز ببندد. از آنجا که بانک مرکزی نهاد اصلی چاپ پول است او تمام تمرکز خود را بر تغییر قوانین این نهاد گذاشته است. میلی در سیام ژوئیه (۸ مرداد) طی یک سخنرانی تلویزیونی دولتهای پیشین را به غارت بانک مرکزی متهم کرد و از طرحی پرده برداشت که آن را مهمترین اصلاحات ساختاری ۹۱ سال اخیر میداند. بر اساس این قانون جدید تامین مالی دولت توسط بانک مرکزی ممنوع میشود حفظ ارزش پول ملی به تنها هدف این نهاد بدل خواهد شد و برکناری رئیس کل بانک مرکزی نیازمند رای موافق دو سوم نمایندگان هر دو مجلس کنگره خواهد بود. همچنین او از قانونی مشابه آمریکا خبر داد که اگر دولت برای چند ماه متوالی بیش از درآمدهای مالیاتیاش خرج کند، به طور خودکار فعالیتش تعطیل خواهد شد.
به نوشته اکونومیست، تورم از دیرباز بلای جان اقتصاد آرژانتین بوده و ریشه آن همواره در ولخرجی دولتها و روشن کردن ماشین چاپ پول برای جبران کسری بودجه نهفته است. زمانی که میلی در دسامبر ۲۰۲۳ قدرت را در دست گرفت تورم ماهانه به ۱۳ درصد رسیده بود. اما کاهش رادیکال هزینهها و توقف استقراض دولت از بانک مرکزی به افت تورم ماهانه تا سطح ۱.۹ درصد کمک کرده است. رئیسجمهور آرژانتین به شدت نگران است که دولتهای آینده دوباره به سراغ چاپ پول بروند و اصلاح ساختار بانک مرکزی دقیقا با هدف جلوگیری از همین سناریو طراحی شده است.
بیشتر اصلاحات پیشنهادی او که انتظار میرود به تصویب کنگره برسند منطقی و قابل تحسین هستند. سادهسازی اهداف بانک مرکزی و ممنوعیت صریح تامین مالی دولت میتواند روسای آینده این نهاد را در موقعیت بهتری برای ایستادگی در برابر فشارهای سیاسی قرار دهد. با این حال این طرح بینقص نیست. اگرچه اخراج مدیران ارشد بانک سختتر میشود اما روند انتصاب آنها بهبود نیافته است. از سوی دیگر ایده جرمانگاری چاپ پول برای مقامات بانک مرکزی میتواند اقتصاددانان برجسته را از پذیرش مسوولیت در این نهاد فراری دهد. علاوه بر این جای خالی لغو کنترلهای ارزی به شدت احساس میشود. این محدودیتها که دهههاست در آرژانتین اعمال میشوند همواره چرخهای از آرامش موقت و به دنبال آن بحران را رقم زدهاند. در پرو که زمانی اقتصاد فروپاشیدهای داشت اما اکنون یک ستاره اقتصاد کلان است قانون اساسی چنین محدودیتهایی را ممنوع کرده است. با این وجود میلی از ترس نوسانات و تورم کوتاهمدت هنوز جرات نکرده قیمتگذاری دلار را به دست بازار آزاد بسپارد.
ابهام در سیاستهای پولی یکی دیگر از نگرانیهای جدی کارشناسان است. مشخص نیست بانک مرکزی دقیقا چگونه به تغییرات تورم واکنش نشان خواهد داد و برخلاف رویه جهانی تمرکز این نهاد همچنان بر حجم پول است تا نرخ بهره. اما بزرگترین پاشنه آشیل اصلاحات پیشنهادی این است که کنگرههای بعدی میتوانند به راحتی آنها را لغو کنند. الزام رای دو سوم برای برکناری رئیس کل میتواند با یک رایگیری ساده در مجلس وتو شود. در نهایت این هنجارهای سیاسی هستند که جلوی استقراض سیاستمداران از بانک مرکزی را میگیرند. ماموریت اصلی میلی تغییر این هنجارهاست تا دولتهای آینده دیگر ولخرجی را راهی برای پیروزی در انتخابات ندانند و بهترین راه برای رسیدن به این هدف پیروزی در صندوقهای رای با کارنامه یک دولتمرد منضبط است.
میلی در اکتبر ۲۰۲۷ (آبان ۱۴۰۶) با آزمون انتخاباتی روبهرو خواهد شد و فعلا رقیب قدرتمندی ندارد. او توانسته تورم را مهار کند رتبه اعتباری آرژانتین بهبود یافته و صندوق بینالمللی پول نیز از عملکرد او رضایت دارد اما مردم آرژانتین چندان متقاعد نشدهاند. در ماه گذشته میزان محبوبیت دولت میلی به پایینترین حد خود رسید. رشد اقتصادی نامتوازن است و انتظار میرود اقتصاد در سال جاری کمتر از ۳ درصد بزرگ شود. اشتغال رسمی رو به کاهش است و دفاع طولانیمدت میلی از رئیس دفتر پرحاشیهاش پیش از برکناری او به دلیل رسوایی مالی به اعتماد عمومی ضربه زده است. اصلاحات بانک مرکزی تلاشی برای ارسال سیگنال ثبات به بازارهاست اما اگر میلی در عرصه سیاست زمین بخورد حتی یک بانک مرکزی مستقل هم نمیتواند پروژه اقتصادی او را نجات دهد./
