ترامپ از توافق برای خلع سلاح حماس خبر داد؛
روایتهای متناقض از مذاکرات قاهره
گاردین دیروز جمعه در گزارشی نوشت، ترامپ در یک پست در شبکههای اجتماعی نوشت: «این توافق گامی حیاتی برای اداره غزه توسط یک دولت جدید فلسطینی است که از نزدیک با هیات صلح برای کمک به مردم فلسطین همکاری خواهد کرد.» ترامپ افزود: «بر اساس این توافق، اسرائیل به امنیت دست مییابد و از غزه دیگر به عنوان مکانی برای حمله استفاده نخواهد شد.»
سال گذشته آتشبس با میانجیگری ایالات متحده بین دو طرف امضا شد، اما مذاکرات بین اسرائیل و حماس تا حد زیادی در مورد اجرای مرحله دوم آن، از جمله خلع سلاح حماس و بازسازی غزه، به بنبست رسید. طرح آتشبس ۲۰ مادهای ترامپ که سال گذشته اعلام شد، از این گروه میخواست که سلاحهای خود را تحویل داده و شبکه وسیع تونلهایش را نابود کند. این طرح همچنین خروج نیروهای اسرائیلی از غزه، روی کار آمدن یک دولت تکنوکرات جدید فلسطینی، استقرار یک نیروی امنیتی بینالمللی و بازسازی سرزمینهای آسیبدیده فلسطین پس از بیش از دو سال جنگ را پیشبینی میکند.
به هر روی، طبق گزارشها، مقامات ارشد حماس با این طرح موافقت کردهاند؛ اما این پرسش که آیا این گروه قبل یا بعد از خروج اسرائیل از غزه خلع سلاح میشود، بهعنوان یک نقطه اختلاف مطرح است. «غازی حمد»، یکی از اعضای تیم مذاکرهکننده حماس، به الجزیره گفت: «ما قبل از خروج اسرائیل از نوار غزه هیچ اقدامی در مورد خلع سلاح انجام نخواهیم داد.» حمد در مصاحبهای جداگانه به خبرگزاری فرانسه گفت: «این توافق شامل یک ماده واضح است که بیان میکند اسرائیل باید به تعهدات خود متعهد شود و آنها را اجرا کند. اگر اسرائیل این توافق را اجرا نکند، ما نیز این کار را نخواهیم کرد.»
پیش از این، یک مقام اسرائیلی به خبرگزاری رویترز گفته بود که شرایط پیشنهادی رضایتبخش نیست. این مقام گفت: «اسرائیل خلع سلاح کامل حماس، از جمله حذف سلاح از غزه و غیرنظامیسازی کامل نوار غزه را بهعنوان پیششرط هر فرآیندی خواستار است.» وی افزود که طرح مورد بحث «پاسخ رضایتبخشی به این خواستهها ارائه نکرده و اسرائیل اعتراضات خود را ابراز کرده است.» در یک جلسه توجیهی با خبرنگاران در اواخر روز پنجشنبه، یک مقام آمریکایی اذعان کرد که اختلافات بین دو طرف همچنان پابرجاست. این مقام افزود که اسرائیل «بسیار تردید دارد که حماس خلع سلاح شود.» این مقام افزود که اگر اسرائیل به توافق پایبند نباشد، ترامپ «بسیار بسیار ناامید» خواهد شد.
روز پنجشنبه، مقامات ایالات متحده و هیات صلح (همراه با میانجیگران در قاهره) نتوانستند جدول زمانی مشخصی برای خلع سلاح حماس یا سایر گروههای فعال در غزه مانند جهاد اسلامی فلسطین ارائه دهند، اما اظهار کردند که این امر میتواند بین ۲۰۰ تا ۳۵۰روز طول بکشد. با این حال، حمد به خبرگزاری فرانسه گفت: «این روند حدود ۱۴ روز یا شاید بیشتر طول خواهد کشید. ما باید در مورد هر جزئیاتی توافق کنیم: نحوه اجرای توافق، زمان اجرای آن و سازوکارهای اجرای آن.» با وجود این تحولات، ارتش اسرائیل به گسترش اشغال نظامی غزه ادامه داده و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر، میگوید که این رژیم قصد دارد منطقه تحت کنترل خود را به ۷۰درصد از این سرزمین گسترش دهد.
اما «نضال المغربی»، «استیوهالند» و دیگران در گزارشی برای رویترز روایت دیگری از این خلع سلاح ارائه میدهند. به باور آنها، اگرچه رئیسجمهور آمریکا گفته که مذاکرات قاهره بین میانجیگران و رهبران حماس در روز پنجشنبه به توافق خلع سلاح مرحلهای در غزه منجر شده است، اما یک مقام حماس این توافق را به عنوان «پیشنویس» توصیف کرد. غازی حمد، عضو تیم مذاکرهکننده حماس گفت که «پیشنویس توافق» تصریح میکند که سلاحهای سنگین فقط تحت کنترل یک دولت فلسطینی ذخیره و نگهداری میشوند و این سلاحها نمیتوانند به اسرائیل منتقل شوند.
«هیات صلح» گروهی است که سال گذشته ترامپ تشکیل داد تا بر طرحی به منظور پایان دادن به جنگ اسرائیل در غزه و بازسازی این سرزمین ویران شده نظارت کند. او اعضای هیات را به ریاست خودش منصوب کرد. «نیکلای ملادنوف»، فرستاده ترامپ در هیات صلح غزه در بیانیهای گفت: «در پیش روی ما، غزهای بازسازیشده، تحت حکومت فلسطینیها و در صلح با اسرائیل و افقی سیاسی برای حل معنادار مناقشه اسرائیل و فلسطین قرار دارد.» یک دیپلمات درگیر در مذاکرات گفت که این طرح شامل از بین بردن تونلها، انبارهای اسلحه و تاسیسات تولید سلاح است و افزود که تا پایان این روند هیچ زیرساخت نظامی در غزه باقی نخواهد ماند. یک مقام آمریکایی گفت: «این واقعا یک توافق اعتماد نیست». وی این را «توافق مبتنی بر شرایط» خواند.
