انرژیهای تجدیدپذیر از نااطمینانی بازار نفت سود بردند؛
جهش سرمایهگذاری سبز چین
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد -محمد امین مکرمی؛ سرمایهگذاری چین در پروژههای انرژی پاک در چارچوب ابتکار «کمربند و جاده» در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ به بالاترین سطح خود رسید؛ موضوعی که نشان میدهد همزمان با افزایش نااطمینانی در بازارهای جهانی انرژی، بسیاری از کشورها توسعه انرژیهای تجدیدپذیر را با جدیت بیشتری دنبال میکنند. آمارهای جدید همچنین از افزایش سرمایهگذاری پکن در بخشهای تولید، فناوری و صنایع معدنی حکایت دارد؛ روندی که بیانگر تغییر تدریجی اولویتهای سرمایهگذاری خارجی چین است.
بررسی مشترک دانشگاه کوئینزلند استرالیا و مرکز مالی و توسعه سبز شانگهای نشان میدهد ارزش قراردادهای مرتبط با انرژیهای تجدیدپذیر در قالب ابتکار کمربند و جاده طی شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۲۰.۱ میلیارد دلار رسیده است. این رقم نهتنها یک رکورد جدید محسوب میشود، بلکه از کل سرمایهگذاریهای انجامشده در این بخش طی سال ۲۰۲۵ نیز بیشتر است. از این میزان، ۱۱.۸ میلیارد دلار به پروژههای ساختوساز و ۸.۳ میلیارد دلار به سرمایهگذاری مستقیم اختصاص داشته است.
براساس گزارش فایننشال تایمز، رشد سرمایهگذاری در انرژیهای پاک همزمان با افزایش تنشهای ژئوپلیتیک و نوسان بازارهای جهانی انرژی رخ داده است. کارشناسان معتقدند بسیاری از کشورهایی که با چین در حوزه انرژی همکاری میکنند، اکنون بیش از گذشته به دنبال کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و محدود کردن اثر نوسانات قیمت نفت و گاز هستند. به گفته کریستوف ندوپیل وانگ، پژوهشگر دانشگاه کوئینزلند و از نویسندگان این گزارش، کاهش هزینه تولید برق از منابع تجدیدپذیر طی سالهای اخیر مهمترین عامل تداوم سرمایهگذاری چین در این بخش بوده و در شرایطی که بازار انرژی با بیثباتی بیشتری روبهرو شده، این مزیت اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
دادههای این گزارش نشان میدهد رشد سرمایهگذاری تنها به بخش انرژی محدود نبوده است. مجموع ارزش قراردادهای ابتکار کمربند و جاده در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ به ۱۲۶.۳ میلیارد دلار رسید که در مقایسه با ۱۲۳.۳ میلیارد دلار مدت مشابه سال قبل، رکورد تازهای محسوب میشود. از این رقم، ۴۹.۸ میلیارد دلار سرمایهگذاری مستقیم و ۷۶.۵ میلیارد دلار مربوط به پروژههای عمرانی و ساختوساز بوده است.
علاوه بر انرژی، سرمایهگذاری چین در صنایع تولیدی، فناوری، فلزات و معادن نیز افزایش یافته است. همزمان، آمارهای رسمی گمرک چین از رشد صادرات تجهیزات و محصولات مرتبط با فناوریهای پاک خبر میدهد؛ موضوعی که نشان میدهد شرکتهای چینی در بازار جهانی تجهیزات انرژیهای تجدیدپذیر و فناوریهای کمکربن جایگاه پررنگتری پیدا کردهاند.
ابتکار کمربند و جاده که در سال ۲۰۱۳ از سوی شی جینپینگ معرفی شد، همچنان مهمترین برنامه بینالمللی چین برای توسعه همکاریهای اقتصادی، تجاری و زیرساختی با کشورهای در حال توسعه به شمار میرود. این طرح طی سالهای گذشته صدها پروژه در حوزه حملونقل، انرژی، بنادر، راهآهن و زیرساختهای صنعتی را در آسیا، آفریقا، آمریکای لاتین و بخشهایی از اروپا دربر گرفته است. در سالهای اخیر نیز سهم پروژههای مرتبط با انرژیهای تجدیدپذیر بهتدریج افزایش یافته و جایگزین بخشی از سرمایهگذاریهای سنتی در حوزه سوختهای فسیلی شده است.
این گزارش همچنین از تغییر ترکیب سرمایهگذاران در پروژههای کمربند و جاده خبر میدهد. سهم شرکتهای خصوصی از کل مشارکتها در نیمه نخست سال جاری به ۴۸ درصد رسیده، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۲ تنها ۱۳ درصد بود. به اعتقاد کارشناسان، این تحول نشان میدهد تصمیمهای سرمایهگذاری بیش از گذشته بر پایه ملاحظات اقتصادی و سودآوری تجاری اتخاذ میشود و نقش شرکتهای خصوصی در گسترش حضور بینالمللی چین رو به افزایش است.
لی شو، مدیر مرکز اقلیم چین در موسسه سیاستگذاری آسیا سوسایتی، معتقد است رشد سرمایهگذاری بخش خصوصی بیانگر افزایش رقابتپذیری فناوریهای پاک چین در بازارهای جهانی است. به گفته او، شرکتهای چینی اکنون با اتکا به بلوغ فناوری و کاهش هزینه تولید، توانستهاند حضور گستردهتری در پروژههای بینالمللی به دست آورند.
آمارهای منتشرشده همچنین نشان میدهد کشورهای آفریقایی همچنان از مهمترین مقاصد سرمایهگذاری چین در قالب ابتکار کمربند و جاده هستند. ارزش سرمایهگذاریهای چین در آفریقا طی نیمه نخست سال جاری تقریبا سه برابر مدت مشابه سال قبل شده و به ۳۳.۵ میلیارد دلار رسیده است. این روند نشان میدهد بسیاری از اقتصادهای آفریقایی همچنان توسعه زیرساخت و انرژی را با همکاری چین دنبال میکنند.
در مقابل، در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ هیچ پروژه جدیدی در چارچوب ابتکار کمربند و جاده در پاکستان و روسیه اعلام نشده است. پژوهشگران این موضوع را نشانهای از تغییر تدریجی اولویتهای سرمایهگذاری چین و تمرکز بیشتر بر بازارهایی میدانند که از جذابیت تجاری و اقتصادی بالاتری برخوردار هستند. به اعتقاد تحلیلگران، اگر روند کنونی ادامه یابد، انرژیهای تجدیدپذیر در سالهای آینده سهم بزرگتری از سرمایهگذاریهای خارجی چین را به خود اختصاص خواهند داد و ابتکار کمربند و جاده نیز بیش از گذشته به بستری برای توسعه پروژههای سبز و فناوریهای نوین تبدیل خواهد شد./
