فیاضی در گفتوگو با «دنیایاقتصاد» خواستار اصلاح شهریه آموزش مجازی شد
پرونده مدارس غیرانتفاعی در مجلس

«مدارس غیردولتی، همه را نمیگویم، اما عمدتا بابت سال گذشته به مردم بدهکارند و باید با خانوادهها تسویهحساب کنند.» این مهمترین هشدار عبدالوحید فیاضی، عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس دوازدهم است؛ هشداری که در ادامه با مطالبه اصلاح شهریه مدارس غیردولتی در صورت تداوم آموزش مجازی، انتقاد از عملکرد وزارت آموزشوپرورش، اعلام تحقیق و تفحص از سازمان مدارس غیردولتی، هشدار نسبت به مهاجرت دانشآموزان از مدارس غیردولتی به مدارس دولتی، ابهام در نظام درجهبندی مدارس، نگرانی از تبعات جنگ و ناترازی انرژی بر آموزش و ضرورت بازنگری در سیاستهای آموزشی کشور همراه شده است. او در این گفتوگو تاکید کرد که مجلس اجازه تکرار تجربه سال گذشته در دریافت شهریه کامل برای آموزش غیرحضوری را نخواهد داد و وزارت آموزشوپرورش باید هرچه سریعتر تکلیف سال تحصیلی را روشن کند.
تحقیق و تفحص از سازمان مدارس غیردولتی
فیاضی با اشاره به تداوم ابهامها در عملکرد سازمان مدارس غیردولتی، از قرار گرفتن تحقیق و تفحص از این سازمان در دستور کار مجلس خبر داد. وی گفت: «تحقیق و تفحص از سازمان مدارس غیردولتی را در دستور کار مجلس قرار دادهایم تا ابعاد آشکار و پنهان عملکرد این سازمان بررسی شود.» او افزود با وجود تذکرات متعدد مجلس، همچنان شفافیت کافی در عملکرد این سازمان وجود ندارد و برخی قوانین و مقررات نیز بهدرستی اجرا نمیشود. به گفته وی، هدف از این تحقیق و تفحص، شفافسازی نحوه تعیین شهریهها، نظارت بر عملکرد مدارس و پاسخگویی به مطالبات خانوادههاست.
مدارس غیردولتی به خانوادهها بدهکارند
فیاضی با اشاره به تجربه سال تحصیلی گذشته گفت: بسیاری از خانوادهها هزینه خدماتی را پرداخت کردهاند که هرگز آن خدمات را دریافت نکردند. به گفته او، مدارس غیردولتی با وجود برگزاری کلاسهای غیرحضوری، شهریه آموزش حضوری، هزینه فوقبرنامه، سرویس، تغذیه و برخی خدمات دیگر را از خانوادهها دریافت کردهاند؛ اما بخش قابلتوجهی از این مبالغ بازگردانده نشده است. وی تصریح کرد: «مدارس غیردولتی، همه را نمیگویم، اما عمدتا بابت سال گذشته به مردم بدهکارند و باید با خانوادهها تسویهحساب کنند.»
او افزود دریافت هزینه فوقبرنامه در شرایطی که چنین برنامههایی برگزار نشده، قابل قبول نیست و تاکید کرد مجلس اجازه نخواهد داد این رویه در سال تحصیلی جدید تکرار شود. عضو کمیسیون آموزش مجلس، اصلاح سازوکار تعیین شهریه مدارس غیردولتی را یکی از الزامات سال تحصیلی جدید دانست و گفت: «اگر مدرسهای ثبتنام انجام میدهد، اما آموزش آن مجازی است، باید نرخ متناسب با همان شرایط تعیین شود.» فیاضی تاکید کرد: «وقتی کلاسها مجازی است، شهریه با آنچه در گذشته دریافت میشد متفاوت است و قطعا باید اصلاح شود.» به گفته او، وزارت آموزشوپرورش باید پیش از آغاز سال تحصیلی، تکلیف نحوه محاسبه شهریه در آموزش حضوری، مجازی و ترکیبی را مشخص کند تا خانوادهها با ابهام و هزینههای غیرشفاف مواجه نشوند.
بلاتکلیفی خانوادهها و آغاز مهاجرت به مدارس دولتی
فیاضی یکی از پیامدهای نبود شفافیت در تصمیمگیریهای وزارت آموزشوپرورش را افزایش تردید خانوادهها برای ثبتنام در مدارس غیردولتی دانست و گفت: «امروز مردم این سوال را مطرح میکنند که اگر قرار باشد کلاسها غیرحضوری برگزار شود، چرا باید فرزند خود را در مدرسه غیردولتی ثبتنام کنند؟» وی از آغاز موج جابهجایی دانشآموزان خبر داد و افزود: «اکنون در شهرستانها، بهویژه در استان مازندران، موجی از مهاجرت دانشآموزان از مدارس غیردولتی به سمت مدارس دولتی آغاز شده است.» به اعتقاد او، ادامه این وضعیت نه تنها خانوادهها را متضرر میکند، بلکه میتواند مدارس غیردولتی را نیز با بحران اقتصادی و کاهش ثبتنام مواجه سازد.
اولتیماتوم مجلس به وزارت آموزشوپرورش
فیاضی با انتقاد از عملکرد وزارت آموزشوپرورش در مدیریت وضعیت پیش رو گفت: «وزارت آموزشوپرورش در این موضوع منفعل عمل میکند؛ درحالیکه باید فعالانه وارد میدان شود و وضعیت را برای خانوادهها شفاف کند.» وی افزود با توجه به احتمال تداوم شرایط جنگی و نیز ناترازی انرژی، این وزارتخانه باید از هماکنون سناریوهای مختلف آموزش حضوری، مجازی و ترکیبی را تدوین و اعلام کند. او تاکید کرد: «از وزیر آموزشوپرورش انتظار داریم سریع و صریح وارد این موضوع شود و تکلیف سال تحصیلی را مشخص کند.» فیاضی همچنین گفت هرجا نیاز به اصلاح قانون یا مقررات وجود داشته باشد، کمیسیون آموزش مجلس آماده همکاری است، اما تدوین آییننامهها و تعیین تکلیف شهریهها بر عهده وزارت آموزشوپرورش است.
ناترازی انرژی و سناریوی آموزش غیرحضوری
عضو کمیسیون آموزش مجلس با اشاره به هشدارهای مطرحشده درباره کمبود انرژی در زمستان گفت پیشنهادهایی مطرح شده است که در صورت ضرورت، بخشی از آموزشها بهصورت غیرحضوری برگزار شود تا مصرف انرژی کاهش یابد. وی معتقد است اگر چنین تصمیمی اتخاذ شود، منابع حاصل از صرفهجویی باید صرف توسعه زیرساختهای آموزش مجازی، هوشمندسازی مدارس و توانمندسازی معلمان شود تا نظام آموزشی در شرایط بحرانی آسیب نبیند. فیاضی در عین حال تاکید کرد یکی از دلایل ناکارآمدی آموزش مجازی در سالهای گذشته، ضعف زیرساختها بوده است. به گفته او، پلتفرم «شاد» پاسخگوی نیازها نبود و در بسیاری از مناطق نیز توسعه فیبر نوری و زیرساختهای ارتباطی با کاستیهای جدی مواجه است.
شهریههای غیرشفاف و درجهبندی نامعلوم مدارس
فیاضی یکی دیگر از مشکلات مدارس غیردولتی را نبود شفافیت در نظام تعیین شهریه دانست و گفت نرخها بر اساس درجهبندی مدارس تعیین میشود، اما خانوادهها هیچ اطلاعی از این درجهبندی ندارند. وی افزود: «در یک شهر چند مدرسه غیردولتی با شهریههای متفاوت فعالیت میکنند. وقتی علت را جویا میشویم، میگویند مدارس درجهبندی شدهاند، اما هیچکس به مردم توضیح نداده است که هر مدرسه بر چه اساسی درجهبندی شده و خانوادهها از کجا باید بدانند مدرسهای که انتخاب کردهاند چه درجهای دارد.» او همچنین از ضعف عملکرد شوراهای نظارت در برخی استانها انتقاد کرد و گفت این شوراها در مواردی بهدرستی و با دقت لازم تشکیل نمیشوند و همین موضوع بر روند تعیین شهریه و نظارت بر عملکرد مدارس اثر گذاشته است.
عضو کمیسیون آموزش مجلس در بخش دیگری از این گفتوگو به وضعیت دانشآموزان، بهویژه داوطلبان کنکور، اشاره کرد و گفت تصمیمهای اتخاذشده درباره آزمونها و سوابق تحصیلی، اعتراضهای گستردهای را به دنبال داشته است. وی با انتقاد از ورود شورای عالی انقلاب فرهنگی به موضوع سوابق تحصیلی اظهار کرد این دوگانگی در سیاستگذاری باعث سردرگمی دانشآموزان و کاهش اعتماد آنان به نظام آموزشی شده است. فیاضی همچنین به اختلاف ایجادشده در نحوه برگزاری آزمونها در برخی استانها اشاره کرد و گفت هرچند وعده داده شده تراز نمرات اصلاح شود، اما باید عدالت آموزشی بهطور کامل رعایت شود.
فیاضی با اشاره به پیامدهای کرونا، جنگ، آلودگی هوا و بحران انرژیبر نظام آموزشی کشور گفت آموزش ایران نیازمند بازنگری جدی در شیوهها و محتوای آموزشی است. وی تاکید کرد وزارتخانههای آموزشوپرورش و علوم باید با بهرهگیری از ظرفیت نخبگان، الگوهای جدید آموزشی متناسب با شرایط امروز کشور طراحی کنند. او همچنین خواستار بازنگری در کتابهای درسی متناسب با شرایط پساجنگ شد و گفت لازم است تحولات جدید، مقاومت مردم و تجربههای اخیر کشور در کنار یافتههای نوین علمی، در محتوای آموزشی و کتابهای درسی مورد توجه قرار گیرد. فیاضی در پایان تاکید کرد: «نمیتوان با الگوهای دوران صلح، آموزش را در شرایط جنگی اداره کرد.» وی افزود: نظام آموزشی کشور برای عبور از شرایط جدید، به برنامهریزی، شفافیت و تصمیمگیری سریع و متناسب با واقعیتهای امروز نیاز دارد.