عراقچی در نشست وزرای خارجه شانگهای در قرقیزستان تشریح کرد
گذار از سیاست به مشارکت جامع اقتصادی
این نشست مقدمه نشست سران در ماه سپتامبر است که قرار است مسعود پزشکیان رئیسجمهور ایران در آن حضور بههم برساند. ایران از زمان پذیرش عضویت دائم در این سازمان فرامنطقهای مشارکت فعالانهای در همه سطوح آن بهعمل آورده و آن را فرصتی برای تقویت چندجانبه گرایی ارزیابی کرده است. نشست دورهای شورای وزیران امور خارجه کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای روز ۲۴ژوئیه به ریاست قرقیزستان در شهر چولپونآتا برگزار شد. این نشست که مقدمهای بر نشست سران سازمان شانگهای تلقی میشود، یکی از مهمترین رویدادهای سطح عالی در دوران ریاست قرقیزستان بر این سازمان با شعار «۲۵ سال سازمان همکاری شانگهای؛ با هم به سوی صلح پایدار، توسعه و شکوفایی» به شمار میرود.
مبارزه با یکجانبهگرایی
عراقچی طی سخنرانی خود در نشست وزرای امور خارجه سازمان همکاری شانگهای تاکید کرد که یکی از مهمترین اولویتهای این سازمان در ربع قرن دوم فعالیت خود، باید گذار از همکاریهای عمدتا سیاسی و امنیتی به سوی یک مشارکت جامع اقتصادی، فناورانه و توسعهمحور باشد. وی گفت: «امروز، سازمان همکاری شانگهای در مقطعی سرنوشتساز از تحولات نظام بینالملل قرار دارد. جهان با چالشهایی بیسابقه از جمله گسترش یکجانبهگرایی افسارگسیخته، تضعیف اصول بنیادین منشور ملل متحد، توسل غیرقانونی به زور، اعمال تحریمهای یکجانبه و بیرویه و استفاده ابزاری از سازوکارهای اقتصادی و مالی برای اعمال فشار سیاسی مواجه است.»
در چنین شرایطی، مسوولیت سازمان همکاری شانگهای، به عنوان یکی از مهمترین نهادهای فرامنطقهای که بخش قابلتوجهی از جمعیت، اقتصاد، منابع انرژی و ظرفیتهای راهبردی جهان را در خود جای داده است، بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. این سازمان میتواند و باید به صدایی رسا در دفاع از چندجانبهگرایی، احترام به حاکمیت ملی، برابری دولتها و حاکمیت قانون در روابط بینالملل تبدیل شود. وی با اشاره به تجاوز نظامی ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران افزود: «هرگونه حمایت سیاسی، نظامی و اطلاعاتی از متجاوزان و حتی سکوت یا مواضع دوپهلو در برابر چنین نقضهای آشکار حقوق بینالملل، به تضعیف حاکمیت قانون و تشویق مرتکبان به تکرار این رفتارهای غیرقانونی منجر خواهد شد.» عراقچی در ادامه عنوان کرد: «تجربه ماههای اخیر بهروشنی نشان داد که امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز نه از طریق حضور و مداخله نیروهای فرامنطقهای، بلکه از رهگذر همکاری کشورهای منطقه، احترام متقابل و مسوولیتپذیری جمعی قابل تضمین است.»
دیدارهای چندجانبه
طی سفر به قرقیزستان، عراقچی همچنین با شماری از همتایان خود دیدار و گفتوگو کرد. در همین رابطه، وی با وزرای خارجه روسیه، ازبکستان و بلاروس دیدار و گفتوگو کرد. دیدار با وزیر خارجه پاکستان، بخشی دیگر از نشستهای وزیر امور خارجه ایران در حاشیه نشست سازمان همکاری شانگهای بود.
بیانیه پایانی
نشست وزرای خارجه کشورهای عضو سازمان شانگهای روز جمعه با صدور بیانیهای مشترک به کار خود پایان داد. در بیانیه پایانی این نشست، اعضا بر احترام به حاکمیت کشورها، عدم مداخله در امور داخلی، حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات، تقویت نظم چندقطبی، توسعه همکاریهای سیاسی، امنیتی، اقتصادی و مبارزه با تروریسم، افراطگرایی و جرائم سازمانیافته تاکید کردند. در بخش مربوط به تحولات منطقه، این بیانیه با اشاره به موضع پیشین این سازمان، بار دیگر حملات نظامی به خاک ایران را محکوم کرده و آن را مغایر با حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل دانست. این بیانیه همچنین بر کاهش تنشها و حل اختلافات از مسیر سیاسی و دیپلماتیک تاکید کرد. اعضای سازمان همچنین مخالفت خود را با تحریمهای یکجانبه و اقداماتی که به گفته آنان موجب تضعیف حاکمیت کشورها و بیاعتبارسازی نهادهای رسمی میشود، اعلام کردند. در پایان این نشست، ۲۵سند در قالب ۹تصمیم توسط وزرای امور خارجه سازمان همکاری شانگهای به امضا رسید. همچنین عراقچی و دیگر وزرای خارجه تابلوی یادبود نشست وزرای امور خارجه شانگهای در قرقیزستان را تکمیل کردند.
